اپلیکیشن غیر متمرکز یا دی اپ چیست؟ جامع‌ترین مقاله درباره DApp بلاک چین

لینک صفحه

اپلیکیشن های غیر متمرکز بخشی جدانشدنی از بلاک چین و ارزهای دیجیتال محسوب می‌شوند. در این مطلب صفر تا صد دی اپ DApp را بررسی می‌کنیم.

تولد بیت کوین ففط یک سیستم مالی کاملا جدید و منحصربه‌فرد در اختیارمان قرار نداد، بلکه دستاورد بسیار بزرگتر این رخداد، معرفی فناوری بی‌نظیر بلاک چین به دنیا بود. بعد از ظهور نخستین رمز ارز دنیا و بعد از آن آلت کوین‌ها، رفته رفته اصطلاحات و مفاهیم بیشتری متولد شدند. در حال حاضر، اصطلاحی جدانشدنی از دنیای بلاک چین و سیستم‌های غیر متمرکز، اپلیکیشن غیر متمرکز یا همان دی اپ به شمار می‌رود.

به احتمال زیاد در مطالب مختلف، مخصوصا در مقاله‌های وبلاگ بیت 24، به دفعات اصطلاح دی اپ را شنیده‌اید. اما منظور از آن چیست و یک اپلیکیشن غیر متمرکز چه تفاوت و ویژگی منحصربه‌فردی دارد؟

مقدمه‌ای بر اپلیکیشن های غیر متمرکز

تصور کنید در حال کار در خانه یا اداره، اتومبیل شما اعضای خانواده‌تان را به مقاصد مورد نظرشان می‌رساند! تصور کنید فضای خالی و بدون استفاده حافظه ثانویه (هارد دیسک) کامپیوتر دسکتاپ یا لپ تاپ شما برای ارائه سرویس به دیگر افراد و بیزینس‌ها، به منظور ذخیره فایل، کاربرد دارد. تصور کنید به وسیله فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و صرفا تولید محتواهای شخصی، مثلا ارسال استوری از لحظه لحظه زندگی خود، پول دریافت می‌کنید! دنیایی شبیه این با وجود عجیب به نظر رسیدن طبق روال کنونی، چندان دور نیست.

تغییری بزرگ در مدل‌های نرم افزارها در حال رخ دادن است. وقتی بیت کوین، اولین رمز ارز دنیا، متولد شد، ما را وادار کرد تا درباره تعریف‌مان از ذخیره ارزش (SoV –> Store Of Value) تجدید نظر کنیم، اما این تنها دستاورد آن نبود. جذابیت بلاک چین (نوع خاص پایگاه داده به کار رفته در شبکه بیت کوین) متخصصان را به ارزیابی بیشتر کاربردهای آن در صنایع مختلف ترغیب کرد. نتیجه شگفت‌انگیز بود؛ پتانسیل بلاک چین ورای تصور است و صرفا به ایجاد سیستم‌های پولی ختم نمی‌شود. نمونه‌ای از کاربردهای آن، ایجاد اپلیکیشن های غیر متمرکز است. این برنامه‌های توزیع شده، انعطاف‌پذیر، شفاف و تشویقی، به زودی مثل بمب منفجر خواهند شد، هر چند امروز نیز محبوبیت زیادی دارند.

درک بلاک چین

ابتدا باید با تکنولوژی بستر دی اپ‌ها آشنا شوید. بیت کوین، قرارداد هوشمند، سازمان خودگردان غیر متمرکز و اپلیکیشن غیر متمرکز همگی به لطف بلاک چین متولد شده‌اند، پس درک چیستی، ویژگی‌ها و نحوه کار آن ضروری است.

به زبان ساده، BlockChain یک دفتر ثبت است که داده را در قالب بلاک‌هایی متصل به یکدیگر ذخیره می‌کند. مجموعه‌ای دیتا، یک بلاک را تشکیل می‌دهند. سپس آن‌ها با تکنیک‌های رمزنگاری به هم اتصال پیدا می‌کنند. روی هم رفته، این نوع خاصی از پایگاه داده با ویژگی‌های منحصربه‌فرد است. یکی از این ویژگی‌ها، که فناوری نام برده را به منظور توسعه سیستم‌های پولی تبدیل به بستری فوق‌العاده کرده، غیر ممکن بودن دست‌کاری یا تغییر داده بعد از ذخیره کردن آن است.

در بلاک چین قواعد خاصی درباره نحوه اضافه شدن داده وجود دارد. برای درک بهتر بلاک چین از یک تشبیه استفاده می‌کنیم. صفحه گسترده‌ای متشکل از دو ستون را در نظر بگیرید. در اولین ستون از نخستین صف، داده‌ای دلخواه به منظور ذخیره‌سازی قرار می‌دهید.

شکلی ساده از بلاک چین
یک پایگاه داده که هر ورودی به آخرین آن پیوند دارد

از روی داده درون نخستین سلول شناسه‌ای دو حرفی ایجاد می‌شود. در ادامه این شناسه به عنوان بخشی از ورودی (دیتای) سلول بعدی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. تصویر بالا را در نظر بگیرید. شناسه دو حرفی KP که از داده نخستین سلول به دست آمده، بخشی از داده سلول دوم به شمار می‌رود. از این ارتباط می‌توان نتیجه گرفت در صورتی که اولین داده ورودی (abcAA) عوض شود، با ترکیب متفاوتی از حروف در سایر سلول‌ها رو به رو خواهیم بود.

فرض کنید در این بلاک چین که می‌تواند دیتای مربوط به یک اپلیکیشن غیر متمرکز یا همان دی اپ را نیز در خود نگه دارد، دیتای اولین سلول تغییر کرده است. طبق آن، شناسه تولید شده از روی دیتای این سلول نیز عوض خواهد شد. پس محتوای سلول دوم متفاوت از قبل می‌شود که نتیجه، تولید یک شناسه متفاوت از روی آن است. این روال همینطور ادامه پیدا می‌کند؛ دست بردن در دیتای نخستین سلول، باعث می‌شود تغییر به شکل ویروسی در سرتاسر پایگاه داده پخش شده و کل ماهیت آن تغییر پیدا کند.

کمی درباره هشینگ

گفتیم در بلاک چین اپلیکیشن های غیر متمرکز قواعد خاصی درباره نحوه اضافه شدن داده وجود دارد و دیتا در قالب بلاک‌های متصل به هم ذخیره می‌شوند. آن چه در بالا درباره تولید شناسه‌های دو حرفی توضیح دادیم، مثالی بسیار ساده از نحوه استفاده بلاک چین از توابع هش است. هشینگ، همان چیزی است که بلاک‌ها را به هم وصل می‌کند. در Hashing، قطعه‌ای داده را از یک تایع ریاضی عبور داده و یک خروجی در قالب هگزادسیمال تولید می‌کنیم که یک هش نام دارد. یک Hash همواره طول ثابتی دارد و اندازه داده ورودی به تابع اصلا مهم نیست.

توابع هشینگ معمولی و رمزنگاری، قطعی هستند. قطعی بودن به این معنی است که تا زمان عدم تغییر ورودی، الگوریتم همیشه خروجی یکسانی تولید خواهد کرد. همچنین شانس یافتن دو قطعه داده که دقیقا خروجی یکسانی تولید می‌کنند، بسیار پایین است. به طور معمول الگوریتم‌های هشینگ رمز ارزها به صورت توابع یک طرفه طراحی می‌شوند، به این معنی که امکان برگرداندن (رسیدن از خروجی به ورودی) بسیار دشوار بوده و در اغلب مواقع به سال‌ها پردازش نیاز دارد!

ویژگی عدم تمرکز

دفتر کل یا همان پایگاه داده از نوع بلاک چین ما، در یک مکان متمرکز و مشخص ذخیره نشده و کنترل و مدیریت آن در اختیار یک موجودیت خاص اعم از یک فرد، تیم، گروه، شرکت یا سازمان نیست. در عوض، مجموعه‌ای از کامپیوترهای واقع در سراسر دنیا، که دست به دست دادن‌ آن‌ها شبکه را شکل داده است، نسخه‌ای از پایگاه داده را نزد خود نگه داشته و اطلاعاتش را به طور مستمر با یکدیگر همگام‌سازی می‌کنند.

سیستم اعتبارسنجی منجر به اضافه شدن تراکنش‌های جدید غیر قابل برگشت می‌شود (ویژگی تغییر ناپذیری). تراکنش‌های قدیمی، برای همیشه توسط هر فردی با دسترسی به اینترنت قابل مشاهده هستند (ویژگی شفافیت).

اپلیکیشن غیر متمرکز ؛ منظور از غیر متمرکز چیست؟

ابتدا باید بدانید چه چیزی یک اپلیکیشن را غیر متمرکز (Decentralized) می‌کند. سپس به بررسی نحوه عملکرد این تکنولوژی پرداخته و نگاهی به چگونگی حل مسائل دنیای واقعی به لطف دی اپ‌ها خواهیم داشت. در این مطلب همچنین مثال‌هایی عملی برای کمک به درک بهتر مفهوم می‌آوریم. در نهایت به معرفی بهترین پلتفرم‌ها به منظور توسعه و راه‌اندازی DApp می‌پردازیم.

یک شبکه، سیستم یا اپلیکیشن غیر متمرکز متعلق به یک فرد یا نهاد خاص نیست و یک موجودیت متمرکز و خاص روی آن کنترل ندارد. ساتوشی ناکاموتو به عنوان طراح وایت پیپر بیت کوین و توسعه‌دهنده شبکه اولین رمز ارز دنیا، تلاش کرد تا یک سیستم پولی غیر متمرکز راه‌اندازی کند. اگرچه او این نتورک را خلق کرد، اما روی آن کنترل خاصی ندارد و نمی‌تواند به دلخواه درونش دست ببرد. البته امروز، مفهوم Decentralized دیگر محدود به سیستم‌های پولی نیست و تقریبا می‌توان آن را روی هر نوع سیستمی پیاده کرد.

برای درک بهتر، یورو را در نظر بگیرید. وقتی فردی اقدام به پرداخت اسکناس‌های یورو برای خرید اقلام مورد نظرش از سوپرمارکت می‌کند، در واقع در حال مشارکت داخل یک سیستم متمرکز است. علت متمرکز خطاب کردن این سیستم، عدم دخالت خریدار و فروشنده روی جریان سیستم پولی یورو است. این وظیفه را بانک مرکزی اتحادیه اروپا بر عهده دارد. قدرت این نهاد به آن اجازه می‌دهد بسیاری از اعمالی را که شهروندان عادی هیچ کنترلی بر آن‌ها ندارند، انجام بدهد. به عنوان نمونه باید به تغییر نرخ بهره، تغییر کارمزدها و مخصوصا افزایش عرضه پول اشاره کرد.

متاسفانه تاریخ نشان داده بانک‌های مرکزی همیشه بهترین تصمیمات را اتخاذ نمی‌کنند. در نهایت مردم باید نتیجه تصمیم‌های اشتباه آن‌ها را بپردازند. به همین دلیل به سیستم‌های پولی و اپلیکیشن های غیر متمرکز نیاز داریم. بهترین مثال، تصمیم‌های غلط درباره افزایش عرضه پول در زمان برخورد با مشکلاتی نظیر افزایش بدهی‌ها است. تورم ناشی از این کار، روی زندگی تک تک افراد تاثیر منفی می‌گذارد. حال بیت کوین به وسیله معرفی یک سیستم پولی غیر متمرکز این روال را به چالش کشیده و قدرت تصمیم‌گیری، کنترل و مدیریت را در دست خود مردم استفاده‌کننده از آن قرار داده است.

سیستم غیر متمرکز بیت کوین

وقتی یک اپلیکیشن یا سیستم پولی غیر متمرکز شد، دیگر هیچ بانک مرکزی، دولت و در کل نهاد و مرجع مشخصی و متمرکزی روی آن کنترل ندارد. در عوض، جامعه تشکیل‌دهنده آن مسئول اتخاذ استراتژی‌ها و تصمیمات است.

شفافیت و تغییرناپذیری دو ویژگی بی‌نظیر سیستم‌های پولی ایجاد شده بر بستر بلاک چین محسوب می‌شوند. منظور از شفافیت، قابلیت مشاهده (و حتی تایید) تراکنش‌ها توسط همه است. هر فردی که به اینترنت دسترسی دارد، قادر به مشاهده تراکنش‌ها و ردیابی آن‌ها خواهد بود. نکته بسیار مهم دیگر، خاصیت تغییرناپذیری است که اعمال تغییر در سیستم به دست یک سری افراد را غیر ممکن می‌کند.

قرارداد هوشمند چیست؟

اولین بار نیک سابو (Nick Szabo) در دهه 1990 میلادی اسمارت کانترکت‌ها را به عنوان ابزاری برای رسمی و ایمن کردن شبکه‌های کامپیوتری از طریق ترکیب پروتکل‌ها با رابط‌های کاربری، معرفی کرد. این فرد در مورد استفاده بالقوه از قراردادهای هوشمند در زمینه‌های مختلف، که شامل توافقات قراردادی هستند، به بحث و گفتگو پرداخت.

اما نسل جدید تکنولوژی قرارداد هوشمند همزمان با راه‌اندازی اکوسیستم اتریوم در سال 2015 به دنیا معرفی شد و امکانات بسیار بیشتری ورای ایجاد تراکنش‌های مالی در اختیارمان قرار داد. در صنعت ارز دیجیتال تعریف ما از قرارداد هوشمند، یک اپلیکیشن یا برنامه اجرا شده روی یک بلاک چین است. به زبان ساده، یک اسمارت کانترکت به دو یا چند نفر اجازه می‌دهد بدون نیاز به شناخت و داشتن اعتماد به هم، تعهداتی را نسبت به یکدیگر انجام بدهند. وقتی شروط مشخص شده داخل قرارداد هوشمند یک اپلیکیشن غیر متمرکز برآورده شد، اعمالی به طور خودکار انجام می‌شوند.

نمونه‌ای از بی‌شمار کاربرد قراردادهای هوشمند

به عنوان مثالی در دنیای واقعی، فروش یک خانه را در نظر بگیرید. این کار نیازمند کاغذبازی‌های فراوان و درگیر شدن با فرآیندهای اداری متعدد است و ارتباط با شرکت‌ها و افراد زیادی را طلب می‌کند. دست و پنجه نرم کردن با سطوح بالایی از ریسک‌ سبب می‌شود خریدار و همچنین فروشنده، استرس زیادی متحمل شوند. این مشکلات سبب شده با وجود اجبار برای پرداخت مبالغ بالا به واسطه‌ها، خریداران و فروشندگان از یک بنگاه املاک کمک بگیرند. در اینجا یک بنگاه املاک حکم واسطه را داشته و وظیفه انجام امور اداری بر عهده آن قرار دارد. این واسط تا زمان بسته شدن قرارداد بر آن نظارت می‌کند.

به لطف یک قرارداد هوشمند می‌توان بدون وجود یک واسط، به ویژگی‌های حضورش در معاملات دست یافت. با یک دی اپ یا همان اپلیکیشن غیر متمرکز این روند به شکلی ساده‌تر، مطمئن‌تر و ارزان‌تر انجام می‌شود. فراموش نکنید همیشه احتمال فریب‌کاری از سوی واسطه‌ها نیز وجود دارد! اکنون تصور کنید کار خرید و فروش خانه را به یک اسمارت کانترکت سپرده‌ایم:

  1. خانه خود را داخل یک اسمارت کانترکت بگذارید (به این منظور باید یک توکن ایجاد کنید که نشان‌دهنده مالکیت خانه شما است). قیمت این توکن را 150 اتر (مثلا) تعیین می‌کنید.
  2. شرط قرارداد هوشمند این است که اگر فردی 150 اتر برای آن ارسال کرد، توکن به آدرس فرستنده رمز ارز ارسال خواهد شد.
  3. اگر فردی مایل به خرید خانه است، باید مبلغ از پیش تعیین شده داخل قرارداد را برای آن ارسال کند.
  4. اگر مبلغ ارسال شده توسط خریدار صحیح نباشد، پول به کیف پول ارز دیجیتالش برگشته و توکن مالکیت خانه همچنان داخل قرارداد هوشمند باقی می‌ماند.

اپلیکیشن های غیر متمرکز و اسمارت کانترکت‌ها مسئله بسیار مهم اعتماد را برطرف کرده‌اند. یک اسمارت کانترکت بر مبنای شرطی کار می‌کند؛ مالکیت خانه از فروشنده به خریدار منتقل خواهد شد، اگر مبلغ توافق شده به سیستم ارسال شود. تا زمانی که شرایط تعریف شده برای عبارت شرطی (کد رو به روی if) برآورده نشوند، اعمال مورد نظر (کد مقابل then) اجرا نخواهند شد. شرط در اینجا واریز پول و عمل وابسته، انتقال مالکیت است.

مزیت بسیار مهم دیگر، حذف واسطه‌ها و کاهش هزینه‌ها است. تنها هزینه‌ای که برای اجرای یک قرارداد هوشمند پرداخت می‌کنید، گس اتریوم است تا به عنوان مشوق برای ادامه فعالیت، در اختیار ماینرهای شبکه اتریوم قرار بگیرد. این هزینه در مقایسه با کارمزدهای پرداخت شده به واسطه‌ها بسیار پایین‌تر است.

چرا از اسمارت کانترکت‌ها استفاده می‌کنیم؟

برای آن‌ها بی‌شمار کاربرد اعم از رزرو هتل، خرید بلیط هواپیما، فروش یا خرید خودرو، ارائه وام یا دریافت آن و دیگر موارد مشابه می‌توان در نظر گرفت. اصلی‌ترین مزیت فناوری اسمارت کانترکت‌ها در اپلیکیشن های غیر متمرکز حذف شخص سوم برای تایید قراردادها است. همانطور که گفتیم هر تراکنش توسط همه افراد دارای دسترسی به اینترنت قابل مشاهده است، پس در عمل همه روی قرارداد و صحت انجام آن نظارت دارند.

ویژگی مهم دیگر در سیستم‌های بلاک چینی را تغییر ناپذیری خطاب کردیم. وقتی اسمارت کانترکت روی بلاک چین ثبت شد، هرگز نمی‌توان آن را تغییر داد یا فرآیند را به عقب برگرداند. در نتیجه امکان دست‌کاری وجود ندارد.

به لطف استفاده از قراردادهای هوشمند پول زیادی ذخیره و صرفه‌جویی خواهد شد. نکته بسیار مهم و ارزشمندتر دیگر، صرفه‌جویی در زمان است. کاغذبازی‌های اداری و فرآیندهای رسمی حذف شده و همه چیز به طور خلاصه و سریع انجام می‌شود.

در یکی از مطالب قبلی وبلاگ بیت 24 به طور مفصل درباره اسمارت کانترکت‌ها صحبت کردیم. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره آن‌ها به مطلب زیر مراجعه کنید:

قراردادهای هوشمند، اپلیکیشن های غیر متمرکز را شکل می‌دهند. اهمیت این کاربردشان را نباید دست کم گرفت. در ادامه بیشتر با مفهوم و کاربرد دی اپ آشنا شده و سپس اشاره‌ای به نحوه ساخت آن خواهیم داشت.

اپلیکیشن غیر متمرکز / دی اپ چیست؟

تا اینجا به معنی اجرای غیر متمرکز یک سیستم پی برده و چگونگی تاثیر اسمارت کانترکت‌ها روی اجرای خودکار اعمال مختلف را درک کرده‌اید. اما چه ارتباطی بین قراردادهای هوشمند و دی اپ‌ها وجود دارد؟ آن‌ها هسته اپلیکیشن های غیر متمرکز به شمار می‌روند. دی اپ‌ها به واسطه قراردادهای هوشمند به یک بلاک چین متصل می‌شوند. به عبارت ساده‌تر، دی اپ‌ها پلتفرم‌های بلاک چینی هستند. حال اسمارت کانترکت‌ها به آن‌ها اجازه می‌دهند به بلاک چین دسترسی پیدا کنند.

برای درک بهتر یک اپلیکیشن غیر متمرکز یا دی اپ بهتر است ابتدا نگاهی به تاریخچه اپلیکیشن‌های متمرکز عادی و نحوه کار آن‌ها داشته باشیم. در نهایت اهمیت غیر متمرکزسازی را متوجه می‌شویم.

تاریخچه مختصر برنامه‌های متمرکز

در ابتدا برنامه‌ها را باید به طور مستقیم روی کامپیوترها نصب می‌کردیم. به عنوان مثال یک بازی ویدیویی یا نرم افزاری نظیر فتوشاپ را در نظر بگیرید که مستقیما روی سیستم نصب شده و ارتباطی با یک سرور بیرونی ندارد. تمام داده مربوط به آن نرم افزار در کامپیوتر کاربر قرار داشته و مسئولیت پردازش‌های مرتبط با درخواست‌های وی بر عهده پردازنده همان سیستم است. این توضیحات درباره اپلیکیشن‌های موبایل نیز صدق می‌کنند.

در ادامه وب متولد شد و کاربران توانستند به واسطه یک مرورگر وب به این تکنولوژی دست پیدا کنند. در نظر داشته باشید اینترنت و وب دو مقوله مجزا از یکدیگر به شمار می‌روند. اینترنت مجموعه‌ای از کامپیوترها و شبکه‌های کامپیوتری متصل به هم است که یک نتورک عمومی عظیم و قابل استفاده برای همه را شکل داده است. بر بستر شبکه جهانی اطلاعات سرویس‌های متعددی ارائه می‌شود. حال مهمترین، بزرگترین و پرکاربردترین سرویس در این میان وب است.

به لطف ظهور وب زمینه برای تولد اپلیکیشن‌های تحت وب فراهم شد. دیگر نیازی به دانلود و نصب یک نرم افزار روی کامپیوتر نیست و کاربر می‌تواند از طریق مرورگر وب از یک برنامه استفاده کند. به عنوان نمونه، فتوشاپ تحت وب را در نظر بگیرید. کافی است عکس خود را روی سرور اجراکننده این اپلیکیشن بارگذاری کرده و سپس اقدام به ویرایش آن کنید. دیتای مربوط به نرم افزار روی یک سرور بیرونی قرار داشته و پردازش‌ درخواست‌های کاربر نیز توسط پردازنده این سرور انجام می‌شوند. این نحوه کار دارای تفاوتی اساسی با روند فعالیت اپلیکیشن های غیر متمرکز است.

نکته مهم اینجاست؛ تمام این برنامه‌ها متمرکز بوده و تفاوتی مهم در مقایسه با دی اپ‌ یا اپلیکیشن غیر متمرکز دارند. شاید در نگاه اول برای بیشتر کاربران این تفاوت هیچ اهمیتی نداشته باشد، اما با کمی تامل به نحوه تاثیرپذیری از آن‌ها پی خواهید برد. نرم افزارهای متمرکز به روش‌های مختلف روی ما تاثیر گذاشته و مشکلاتی برایمان ایجاد می‌کنند، به همین دلیل نیازمند غیر متمرکزسازی هستیم.

فیس بوک، مثالی بی‌نظیر از مشکلات و تهدیدات یک اپلیکیشن متمرکز

فیس بوک بزرگترین شبکه اجتماعی دنیا است و با وجود ممنوعیت استفاده از آن در کشور چین، حدود دو میلیارد کاربر فعال دارد. آیا تا به حال به حجم اطلاعات خصوصی و مهم نگهداری شده در سرورهای این پلتفرم توجه کرده‌اید؟ حین ثبت نام در این وب اپلیکیشن متمرکز اطلاعات مهمی نظیر شماره موبایل، تاریخ تولد و آدرس محل زندگی‌ ارائه می‌کنید. حتی اگر شما نیز اطلاعاتی نظیر آدرس را غلط ارائه کنید، این سیستم به طور نامحسوس محل زندگی‌تان را ردیابی و ثبت خواهد کرد!

اپلیکیشن غیر متمرکز

فیس بوک به عنوان مثالی کاملا متضاد با یک دی اپ یا اپلیکیشن غیر متمرکز با محل کار، محل زندگی، تصاویر، دوستان، علایق، سبک زندگی و بسیاری از جزئیات مهم شخصی و زندگی شما آشنا است و می‌تواند از آن‌ها علیه‌تان استفاده کند، چنانچه تا امروز نیز این اتفاق رخ داده است. دیتای عظیم 2 میلیارد کاربر فیس بوک روی سرورهای متمرکز این پلتفرم به شکل خصوصی نگهداری می‌شوند، پس آن‌ها می‌توانند به دور از چشم کاربران هر بلایی سر این دیتا بیاورند!

بهترین مثال، رسوایی فیس بوک در ابتدای سال 2018 است. کمبریج آنالیتیکا، یک شرکت انگلیسی است که از طریق ترکیب کردن داده‌کاوی و تحلیل داده‌ در فرآیندهای سیاسی همچون انتخابات ریاست جمهوری، خدماتی مربوط به ارتباطات راهبردی ارائه می‌کند. در سال 2018 مشخص شد کمبریج آنالیتیکا پس از مدت‌ها سو استفاده از داده‌ کاربران فیس بوک، در نهایت از اطلاعات پنجاه میلیون نفر از آن‌ها برای تاثیرگذاری روی نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا استفاده کرده بود؛ فیس بوک اطلاعات کاربرانش را به این شرکت می‌فروخت!

اتفاق مهم دیگر که آسیب‌پذیری بالای سرورهای متمرکز اپلیکیشن‌های متمرکز را نشان می‌دهد، هک شدن حساب بالای 500 میلیون نفر از کاربران فیس بوک حدود چند هفته قبل است؛ به خاطر متمرکز بودن دیتا روی سرورهایی خاص، در صورت هک شدن یا از کار افتادن آن، سیستم به طور کامل از دسترس خارج می‌شود. چنین مشکلی در اپلیکیشن های غیر متمرکز وجود ندارد.

تصور کنید FaceBook شبیه یک دی اپ کار می‌کند. به خاطر تقسیم شدن شبکه روی مجموعه‌ای از نودها به جای متمرکز شدن روی یک گره (سرور) هر چند بزرگ، قابلیت اطمینان افزایش یافته و از کار افتادن یک یا حتی چند گره مشکلی در روند کار ایجاد نمی‌کند. از طرفی سیستم در یک نقطه خلاصه نشده و کار هکرها برای نفوذ و دست‌کاری بسیار دشوار است.

همچنین به خاطر تبدیل شدن پلتفرم به یک اپلیکیشن غیر متمرکز ، دیگر دیتا به یک مجموعه خاص تعلق نداشته و یک موجودیت مشخص کنترل‌کننده و مالک داده نیست. هر کاربر در یک شبکه غیر متمرکز مسئول داده متعلق به خود است. داده رمزنگاری شده و فقط کاربر دارای کلید خصوصی آن قادر به بازگشایی قفل است.

مثالی دیگر از یک اپلیکیشن متمرکز

یوتیوب مثال بسیار خوب دیگری از یک سیستم متمرکز بزرگ است. تیم مدیریت یوتیوب کنترل کاملی روی ویدیوهای آپلود شده توسط کاربران دارد. در صورتی بارگذاری محتوایی برخلاف نظر و عقیده آن‌ها، خیلی سریع حذف خواهد شد. در ادامه حتی ممکن است کاربر ارسال‌کننده آن نیز به طور کامل بلاک و از ادامه فعالیت محروم شود. در یک اپلیکیشن غیر متمرکز هرگز چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد.

نکته بسیار مهم دیگر درباره این سیستم، سود عظیم شرکت گوگل (مالک یوتیوب) است. اگرچه کاربران در صورت موافقت با نمایش تبلیغات قبل و حین پخش ویدیوهای خود، مبالغی بر اساس تعداد بازدید دریافت خواهند کرد، اما بخش اعظم سود حاصل از تبلیغات در این پلتفرم سهم یوتیوب می‌شود. YouTube در اینجا حکم واسطه را دارد. در یک دی اپ خبری از موجودیت سوم بین ارائه‌کننده و دریافت‌کننده محتوا نیست، پس هر آن چه دریافت‌کننده پرداخت می‌کند،تماما نصیب ارائه‌کننده خواهد شد.

تولد اپلیکیشن های غیر متمرکز

اپلکیشن های متن باز بر بستر بلاک چین، دی اپ نام گرفته‌اند. از آن جایی که این مفهوم هنوز به بلوغ نرسیده و در ابتدای مسیر پیشرفت قرار دارد، شاید هنوز نتوان تعریف دقیقی برایش ارائه کرد. با این حال، چند ویژگی بسیار مهم و مشترک درباره اپلیکیشن های غیر متمرکز وجود دارند:

  • متن باز: به طور اید‌‌ه‌آل، سیستم یا همان اپلیکیشن باید خودمختار اداره و تصمیمات درباره روند اداره و اعمال تغییرات بر اساس اجماع کاربران، یا حداقل بخش عمده آن‌ها، اتخاذ شوند. کد متن آن باید برای بررسی دیگران در دسترس باشد. تا وقتی عموم کاربران، مخصوصا افراد دارای سواد فنی کافی، قادر به مشاهده کد منبع نباشند، نمی‌توانند نظرات فنی و درست مطرح کنند.
  • غیر متمرکز: یک اپلیکیشن غیر متمرکز باید دارای چنین خاصیتی باشد، وگرنه اسمش زیر سوال خواهد رفت! تمام سوابق عملکرد برنامه می‌بایست روی یک بلاک چین عمومی و غیر متمرکز ذخیره‌سازی شوند.
  • ذخیره‌سازی با رمزنگاری: برای جلوگیری از ظهور یک نقطه تکی شکست (Single Point Of Failure)، دیتای اپلیکیشن و سوابق عملیات می‌بایست قبل از ذخیره‌سازی روی یک بلاک چین عمومی غیر متمرکز رمزنگاری شود.
  • ارائه یک توکن رمزنگاری شده: اپلیکیشن غیر متمرکز باید دارای یک توکن بومی برای خود باشد. کاربرد آن فراهم کردن دسترسی به برنامه است. علاوه بر آن، از این توکن به منظور ارائه پاداش به افراد فعال در سیستم استفاده می‌شود. کاربران مایل به دریافت خدمات از شبکه نیز به واسطه آن اقدام به پرداخت می‌کنند.
  • تشویقی: برای اعتبارسنج‌های بلاک چین که مسئول تامین امنیت (پایگاه داده) سیستم هستند، باید یک سیستم تشویق‌کننده مالی مشخص وجود داشته باشند.
  • پروتکل: جامعه اپلیکیشن باید به منظور اثبات ارزش، درباره یک الگوریتم رمزنگاری به توافق برسند. به عنوان نمونه در بیت کوین و اتریوم از الگوریتم اثبات کار (PoV –> Proof Of Work) استفاده می‌شود. البته اتریوم قصد داریم به زودی الگوریتم رسیدن به اجماع را به اثبات سهام (PoS –> Proof Of Stake) تغییر بدهد.

اولین اپلیکیشن غیر متمرکز یا همان دی اپ در واقع همان سیستم بیت کوین بود. این رمز ارز یک راهکار مبتنی بر بلاک چین با هدف برطرف کردن مشکلات سیستم‌های پولی متمرکز است. کد متن آن برای عموم قابل مشاهده است و سیستمی تشویقی وجود دارد. هر گره موفق در استخراج یک بلاک بیت کوین، 6.25 واحد BTC به عنوان جایزه دریافت می‌کند.

ارتباط بین اپلیکیشن های غیر متمرکز و قراردادهای هوشمند

دی اپ‌ها بر اساس تعریفی دیگر، یک رابط کاربری برای دسترسی و کار با قراردادهای هوشمند و همچنین بلاک چین‌ها به شمار می‌روند. بلاک چین را اینترنت تصور کنید. در چنین شرایطی، قراردادهای هوشمند حکم سرویس وب (World Wide Web) را پیدا می‌کنند. اپلیکیشن های غیر متمرکز نیز در اینجا یوتیوب، فیس بوک و امثال آن هستند. البته از نظر فنی و نحوه ارتباط اجزا با یکدیگر، این مثال چندان درستی نیست، اما در هر صورت به درک نحوه کار دی اپ با اسمارت کانترکت‌ها کمک می‌کند.

اساسا، اپلیکیشن های غیر متمرکز به ما اجازه می‌دهند از بلاک چین‌ها و اسمارت کانترکت‌ها راحت‌تر، در چارچوبی یوزر فرندلی، استفاده کنیم. مثال خرید و فروش خانه با استفاده از قراردهای هوشمند را به یاد آورید. بدون وجود یک دی اپ که کاربر بتواند بعد از دانلود و نصب روی کامپیوتر یا گوشی هوشمندش به راحتی با آن کار کند، فرد مجبور به برنامه‌نویسی و ایجاد یک اسمارت کانترکت با زبان Solidity روی بلاک چین اتریوم خواهد بود! چنین کاری از عهده اغلب کاربران ساخته نیست. به لطف یک اپلیکیشن غیر متمرکز کاربر فروشنده صرفا مبلغ خانه را وارد کرده و تصاویر آن را به سادگی چند مرتبه لمس نمایشگر بارگذاری می‌کند. در سمت خریدار نیز کاربر درگیر مسائل فنی نشده و فقط با زدن ضربه روی گزینه خرید، مقدار رمز ارز تعیین شده داخل قرارداد را به طور خودکار از کیف پولش به اسمارت کانترکت ارسال می‌کند.

طبقه‌بندی اپلیکیشن های غیر متمرکز

در وایت پیپر اتریوم، سه طبقه‌بندی برای دی اپ‌ها در نظر گرفته شده است. در ادامه این سه مورد را نام برده و درباره هر یک کمی توضیح می‌دهیم.

اپلیکیشن‌های بلاک چین مالی

این دسته‌بندی از اپلیکیشن های غیر متمرکز روش‌ها و راهکارهایی پیش پای کاربران به منظور مدیریت پول و امور مالی قرار می‌دهند. به عنوان نمونه، بیت کوین یک سیستم انتقال ارزش توزیع شده و غیر متمرکز به کاربران ارائه می‌کند.

هیچ مرجع متمرکزی برای کنترل شبکه وجود ندارد، بنابر این، هیچ فرد، گروه یا سازمانی قادر نیست به دلخواه، در جریان پول دست ببرد. اعضای تشکیل‌دهنده شبکه اعم از انواع نودها، مسئول تصمیم‌گیری‌ها هستند و تمام استراتژی‌ها در صورت رسیدن بخش عمده گره‌ها به توافق (اجماع) اتخاذ می‌شوند. کاربران مالک و کنترل‌کننده واقعی پول خود در این اپلیکیشن‌ها هستند. علاوه بر بیت کوین، بخش قابل توجهی از آلت کوین‌ها نیز در این دسته‌بندی قرار می‌گیرند.

اپلیکیشن‌های بلاک چین نیمه-مالی

این دسته شامل پول و اطلاعاتی است که در خارج از بلاک چین قرار دارد. به عنوان مثال، اپلیکشن های غیر متمرکز بیمه که در صورت تاخیر در سفرهای هوایی اقدام به بازپرداخت هزینه بلیط‌ها می‌کنند، در این دسته هستند.

عرضه اولیه سکه (ICO) یک مثال دیگر است. یک ICO در واقع یک مکانیزم جمع‌آوری سرمایه شبیه IPO (عرضه اولیه سهام) است، با این تفاوت که ICO باید به نوعی با فناوری بلاک چین مرتبط باشد و از طرفی به وسیله شرکت در آن، سهمی از یک شرکت آینده به دست نخواهید آورد. در اینجا به جای خرید سهام به وسیله پرداخت ارز فیات، اقدام به خرید توکن‌های متعلق به دی اپ می‌کنید. نحوه ساخت اپلیکیشن های غیر متمرکز عرضه اولیه سکه راحت است. کافی است اسمارت کانترکتی طراحی کنید که بعد از دریافت مقادیری بیت کوین، اتریوم یا هر رمز ارز دلخواه دیگر، به ارزش آن توکن اختصاصی شما را به کیف پول سرمایه گذار می‌فرستد.

اپلیکیشن های غیر متمرکز کاربردی

در این دسته دی اپ‌ها از ویژگی‌های سیستم‌های متمرکز و غیر متمرکز استفاده می‌شود. آن‌ها محبوب‌ترین اپلیکیشن های غیر متمرکز بلاک چینی به شمار می‌روند و در هیچ سطحی مالی نیستند. یک مثال خوب، برنامه‌‌های رای‌گیری آنلاین است.

پلتفرم‌های ساخت اپلیکیشن غیر متمرکز

اگرچه اکنون امکان ساخت آن‌ها در بلاک چین‌های مختلفی میسر است، اما همچنان در این حوزه اتریوم محبوب‌ترین و پراستفاده‌ترین بستر به شمار می‌رود. افرادی که تمایل به ایجاد اپلیکیشن غیر متمرکز یا قرارداد هوشمند در پلتفرم اتریوم دارند، باید زبان برنامه‌نویسی انحصاری آن یعنی Solidity را یاد بگیرند. توسعه‌دهندگان آن را به نحوی طراحی کرده‌اند که برای افراد دارای دانش اولیه درباره زبان‌های برنامه‌نویسی اصلی نظیر جاوا و پایتون به راحتی قابل یادگیری و استفاده باشد.

بیت کوین دنیا فناوری را با رمز ارزها و مزایای آن در مقایسه با سیستم‌های پولی سنتی آشنا کرد، اما این اتریوم بود که پتانسیل بالا و باورنکردنی فناوری بلاک چین را نشان داد. این پلتفرم به توسعه‌دهندگان سراسر دنیا اجازه می‌دهد اپلیکیشن های غیر متمرکز خود را ایجاد و بر بستر آن اجرا و راه‌اندازی کنند. در واقع، اتریوم در حال حاضر بزرگترین پلتفرم ایجاد اسمارت کانترکت‌ها است که در ساخت دی اپ‌ها نقش اصلی را ایفا می‌کنند. در قسمت قبل، ارتباط این دو مفهوم با یکدیگر را توضیح دادیم.

در وایت پیپر اتریوم، هدف از توسعه‌ آن ایجاد یک پروتکل جایگزین برای ساخت اپلیکیشن های غیر متمرکز، با تمرکز روی زمان توسعه، امنیت و مقیاس‌پذیری، بیان شده است. Ethereum برای توسعه‌دهندگان این امکان را فراهم کرده تا قراردادهای هوشمند مورد نظرشان را ایجاد و با استفاده از ماشین مجازی خود (EVM –> Ethereum Virtual Machine) اجرا کنند. به لطف ابزارهای موجود، توسعه‌دهندگان موفق شدند دی اپ‌های دارای کاربرد در مسائل دنیا واقعی، از مدیریت دارایی گرفته تا برنامه‌ریزی منابع، ایجاد کنند.

اتریوم اپلیکیشن غیر متمرکز

مقایسه آمار دی اپ‌های اتریوم، ترون و ایاس

اتریوم مسیر را برای تولد سایر پلتفرم‌ها هموار کرد. در این مطلب علاوه بر آن، روی ترون و ایاس تمرکز می‌کنیم، چرا که فعالیت بیشتر توسعه‌دهندگان روی آن‌ها متمرکز شده‌ است.

دن لریمر (Daniel Larimer)، ایاس و استیم را خلق کرد که هر دو جزو خلاقانه‌ترین پروژه‌های بلاک چینی دنیا به شمار می‌روند. در هر دو پروژه تلاش شده تا پلتفرمی با مقیاس‌پذیری بالا در اختیار توسعه‌دهندگان قرار بگیرد، چیزی که اتریوم تا امروز در ارائه آن ناموفق بوده است. ترون نیز دقیقا با تاکید بر مقیاس‌پذیری تا امروز توانسته طرفداران زیادی برای خود دست و پا کند. یک تفاوت اساسی بین دو پروژه ترون و ایاس، فعالیت‌های شدید و مستمر جاستین سان، موسس بنیاد ترون، برای بازاریابی است، در حالی که دن لریمر در این زمینه منفعل عمل کرده است.

اتریوم

در اینجا به دل اپلیکیشن های غیر متمرکز ساخته شده روی این پلتفرم‌ها زده و آن‌ها را بر اساس سه فاکتور زیر طبقه‌بندی می‌کنیم. تمام آمار و ارقام از وب سایت DappRadar به دست آمده‌اند.

  • تعداد کاربران طی 24 ساعت گذشته
  • ارزش تراکنش‌ها طی 24 ساعت گذشته
  • تعداد تراکنش‌ها طی 24 ساعت گذشته

نخستین مورد برای ارزیابی اتریوم است. در ادامه، تعداد کاربران پنج دی اپ آن طی 24 ساعت را مشاهده می‌کنید:

  • MyCryptoHeroes: دسته‌بندی گیمینگ با 2100 کاربر
  • IDEX: دسته‌بندی صرافی با 1100 کاربر
  • Paytowin.io: دسته‌بندی گیمینگ با 1000 کاربر
  • ForkDelta: دسته‌بندی صرافی با 657 کاربر
  • Blockchain Cuties: دسته‌بندی بازی با 643 کاربر

طبق بررسی‌ها، فقط سه دی اپ اتریوم توانست طی 24 ساعت بالای هزار کاربر فعال داشته باشد. از پنج اپلیکیشن غیر متمرکز برتر دو مورد در دسته‌بندی بازی قرار داشته و دو مورد صرافی رمز ارزی هستند.

در ادامه ارزش تراکنش‌های انجام شده در برترین دی اپ‌های اتریوم (بر اساس حجم مبادلات) طی 24 ساعت را مشاهده می‌کنید:

  • FCK: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 1.6 میلیون دلار
  • dice2.win: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 1.5 میلیون دلار
  • IDEX: دسته‌بندی صرافی با ارزش تراکنش 769 هزار دلار
  • Kyber: دسته‌بندی صرافی با ارزش تراکنش 263 هزار دلار
  • Augur: دسته‌بندی پیش‌بینی بازار با ارزش تراکنش 73 هزار دلار

بررسی‌ها نشان داد فقط دو اپلیکیشن موفق به پشت سر گذاشتن مرز 1 میلیون دلار شدند و ارزش تراکنش‌های انجام شده در بقیه اپلیکیشن‌ های غیر متمرکز اتریوم کمتر از این مقدار بوده است.

سومین فاکتور برای طبقه‌بندی تعداد تراکنش‌ها بود. در طول 24 ساعت، تعداد تراکنش‌ها در برترین دی اپ‌های اتریوم به صورت زیر بوده است:

  • IDEX: دسته‌بندی صرافی با تعداد 10800 تراکنش
  • dice2.win: دسته‌بندی بازی با تعداد 7100 تراکنش
  • 0xUniverse: دسته‌بندی بازی با تعداد 4700 تراکنش
  • Cryptokitties: دسته‌بندی بازی با تعداد 4600 تراکنش
  • FCK: دسته‌بندی بازی با تعداد 3400 تراکنش

ایاس

برترین اپلیکیشن های غیر متمرکز از نظر تعداد کاربران فعال در پلتفرم ایاس طی 24 ساعت به صورت زیر بوده است:

  • PRA CandyBox: دسته‌بندی توزیع توکن با 7600 کاربر
  • ENBank: دسته‌بندی بانک‌داری با 6400 کاربر
  • EOS Knights: دسته‌بندی بازی با 3900 کاربر
  • EOSBet: دسته‌بندی بازی با 2900 کاربر
  • TGON: دسته‌بازی بازی با 2800 کاربر

همانطور که مشاهده می‌کنید، در طول یک بازه زمانی 24 ساعته، تعداد کاربران پراستفاده‌ترین دی اپ‌های ایاس در مقایسه با اتریوم بیشتر بود.

در ادامه ارزش تراکنش‌های انجام شده در برترین دی اپ‌های ایاس (بر اساس حجم مبادلات) طی 24 ساعت را مشاهده می‌کنید:

  • Poker EOS: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 3.4 میلیون دلار
  • EOS Jacks: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 2.8 میلیون دلار
  • EOSBet: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 1.3 میلیون دلار
  • Newdex: دسته‌بندی صرافی با ارزش تراکنش 1.2 میلیون دلار
  • Betace: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 886 هزار دلار

در اینجا چهار اپلیکیشن غیر متمرکز از پنج مورد برتر بالاتر از 1 میلیون دلار تراکنش در طول بیست و چهار ساعت داشته‌اند. در نهایت به بررسی تعداد تراکنش‌ها در طول یک شبانه‌روز بر بستر ایاس می‌رسیم:

  • POKE 25: دسته‌بندی بازی با تعداد 309 هزار تراکنش
  • BetHash: دسته‌بندی بازی با تعداد 303 هزار تراکنش
  • Dice: دسته‌بندی بازی با تعداد 161 هزار تراکنش
  • EOSBet: دسته‌بندی بازی با تعداد 153 هزار تراکنش
  • EOS Knights: دسته‌بندی بازی با تعداد 120 هزار تراکنش

ترون

برترین دی اپ‌ها از نظر تعداد کاربران در طول 24 ساعت:

  • OCDAPP: دسته‌بندی بازی با 7500 کاربر
  • Gakex: دسته‌بندزی بازی با 4500 کاربر
  • Bankroll: دسته‌بندی اقتصادی با 3600 کاربر
  • TronVegas: دسته‌بندی بازی با 3200 کاربر
  • BetHash: دسته‌بندی بازی با 2900 کاربر

برترین دی اپ‌ها از نظر ارزش تراکنش‌ها در طول 24 ساعت:

  • WIN: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 6.9 میلیون دلار
  • TronWoW: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 3.9 میلیون دلار
  • TronTrade: دسته‌بندی صرافی با ارزش تراکنش 816 هزار دلار
  • OCDAPP: دسته‌بندی بازی با ارزش تراکنش 296 هزار دلار
  • TRXMarket: دسته‌بندی صرافی با ارزش تراکنش 168 هزار دلار

برترین دی اپ‌ها از نظر تعداد تراکنش‌ها در طول 24 ساعت:

  • TronWoW: دسته‌بندی بازی با تعداد 364 هزار تراکنش
  • WIN: دسته‌بندی بازی با تعداد 253 هزار تراکنش
  • TronVegas: دسته‌بندی بازی با تعداد 44 هزار تراکنش
  • Bankroll: دسته‌بندی اقتصادی با تعداد 37 هزار تراکنش
  • OCDAPP: دسته‌بندی بازی با تعداد 37 هزار تراکنش

مزایا و معایب دی اپ‌ها

مزایا

  • قابلیت اطمینان بالا: در یک شبکه توزیع شده و غیر متمرکز خبری از نقطه تکی شکست (Single Point Of Failure) نیست، چرا که یک سرور مرکزی مسئولیت ذخیره و بازیابی داده و همچنین پاسخ‌دهی به درخواست‌های کاربران را بر عهده ندارد. در یک اپلیکیشن عادی، در صورت از کار افتادن سرور مرکزی عملکرد کل سیستم مختل می‌شود، اما به لطف ماهیت توزیع شده اپلیکیشن های غیر متمرکز کنار رفتن تعداد زیادی نود نیز سبب قطع سرویس‌دهی نخواهد شد.
  • جلوگیری از سانسور: هیچ موجودیت منحصربه‌فرد و متمرکزی مسئول کنترل شبکه یک دی اپ نیست، به همین دلیل دولت‌ها یا نهادهای نظارتی نمی‌توانند افراد، تیم‌ها و شرکت‌ها را برای سانسور بخش یا کل محتوای اپلیکیشن آن‌ها تحت فشار قرار بدهند. حتی خود توسعه‌دهنده نیز نمی‌تواند به دلخواه و از روی سلیقه چنین کاری انجام بدهد. اپلیکیشن های غیر متمرکز متکی و مبتنی بر یک آدرس آی‌پی نیستند، به همین دلیل سانسور کردنشان امکان‌پذیر نیست.
  • افزایش اعتماد به سیستم: به خاطر عدم تعلق دی اپ به یک موجودیت مرکزی و مشخص، اعتماد کاربران به سیستم افزایش پیدا می‌کند، چرا که می‌دانند دیتای متعلق به آن‌ها در اختیار یک مرجع نیست تا بلکه بتواند از آن به نفع خود سواستفاده کند. نکته مهم دیگر، دشوار بودن هک شبکه‌های توزیع شده است که مجددا به بالا رفتن اعتماد کاربران کمک می‌کند. مثالی واضح درباره از بین رفتن اعتماد کاربران به سیستم‌های متمرکز، ماجرای هک گستره فیس بوک یا فروش اطلاعات کاربران به شرکت‌های تبلیغاتی توسط آن است.

معایب

  • دشواری آپدیت و رفع باگ: در صورت مشاهده یک باگ در اپلیکیشن غیر متمرکز یا به منظور ارائه آپدیت برای افزودن قابلیت‌های جدید، کار توسعه‌دهنده دشوار است. علت، نیاز به آپدیت کردن تمام کپی‌ها در شبکه توزیع شده است. ویژگی عدم تمرکز که تا اینجا به بررسی مزیت‌های متعددش پرداختیم، در چنین شرایطی به ضرر ما تمام می‌شود!
  • دشواری احراز هویت: استفاده از بیشتر نرم افزارهای متمرکز کنونی منوط به احراز هویت است. این کار به راحتی صورت می‌گیرد، چرا که یک مرجع مشخص مسئولیت کنترل و تایید را بر عهده دارد. در دی اپ خبری از یک موجودیت مرکزی برای انجام احراز هویت نیست. در صورت نیاز اپلیکشن به دریافت اطلاعات کاربران و سپس راستی آزمایی آن‌ها، کار دشوار خواهد بود.
  • مقیاس‌پذیری پایین: به جرات مهم‌ترین مشکل سیستم‌های بلاک چینی و غیر متمرکز را می‌توان دشوار بودن مقیاس‌پذیری خطاب کرد. منظور از آن توانایی پاسخ دادن به نیازها در صورت بالا رفتن تقاضا است. رسیدن به توافق برای اطمینان از صحت داده، عملی ضروری و از طرفی زمان‌بر و سنگین در شبکه‌ای غیر متمرکز است. هر چه تعداد کاربران و مخصوصا نودها افزایش پیدا کند، کار سخت‌تر می‌شود.
  • نبود اکوسیستم‌ غیر متمرکز مرجع: عملکرد نرم افزارهای متمرکز متداول اغلب متکی بر رابط‌های کاربردی برنامه‌نویسی (API) دریافت شده از منابع عظیم دیتا است. متاسفانه تا امروز اکوسیستمی این چنینی در بخش غیر متمرکز توسعه نیافته تا بلکه توسعه‌دهندگان از آن به عنوان مرجع استفاده کنند. دی اپ‌ها مجبور به دریافت API از سایر دی اپ‌ها هستند. از طرفی این API، مربوط به دیتای ذخیره شده روی یک شبکه توزیع شده است. پس کارایی به شدت کاهش پیدا می‌کند.

اهمیت اپلیکشن های غیر متمرکز برای کسب و کارها

کسب و کارها باید آگاهی خود نسبت به این تکنولوژی را افزایش داده و به فکر بهره بردن از آن باشند. دی اپ‌ها تاثیر به سزایی در رشد سریع کسب و کارها خواهند داشت. در ادامه به سه دلیل اهمیت آن‌ها برای کسب و کارهای آنلاین اشاره می‌کنیم.

جایگزین راه‌های ذخیره‌سازی ابری (کلاد) گران قیمت

اگر تصور می‌کنید هزینه راهکارهای ذخیره‌سازی ابری کنونی بالا است و به دنبال یک روش جایگزین هستید، حتما درباره دی اپ‌ها بیشتر تحقیق کنید. ذخیره سازی غیر متمرکز رفته رفته طرفداران بیشتری پیدا کرده و پروژه‌هایی نظیر فایل کوین و سیا کوین در حال جذب سرمایه‌های میلیارد دلاری هستند. در هر دو پلتفرم نام برده، با تجمیع فضای ذخیره‌سازی بدون استفاده‌ی داخل کامپیوترهای شخصی افراد در سراسر دنیا، بستری مناسب برای نگهداری فایل فراهم شده است.

هزینه استفاده از فایل کوین به عنوان نمونه، در مقایسه با راهکارهای متمرکز متداول مثل آمازون AWS حدود 90 درصد پایین‌تر است، به طوری که به ازای 1 ترابایت فضای ذخیره‌سازی کلاد، فقط 2 دلار در ماه پرداخت می‌کنید! از طرفی مشکلات متمرکز بودن سرویس‌ها دیگر در اینجا مطرح نیست. دیتا بعد از بارگذاری، رمزنگاری و سپس به چند قطعه تقسیم می‌شود. حتی اگر یک نود به فرض محال قادر به رمزگشایی داده باشد، همچنان کل آن را در اختیار ندارد. کنترل کلیدهای خصوصی برای رمزگشایی در اختیار مالک دیتا قرار می‌گیرد.

امنیت و حفظ هویت

در سال 2016 نزدیک به 65 درصد شکایات مربوط به کلاهبرداری در کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) مربوط به سرقت اطلاعات هویتی بود. این مشکل به لطف استفاده از اپلیکیشن های غیر متمرکز از بین خواهد رفت. یک دی اپ موفق که دقیقا با هدف از میان بردن این مشکل توسعه یافته، Civic است. این پروژه یک بستر (مدیریت) هویت امن با استفاده از فناوری بلاک چین ایجاد می‌کند. هدف، حفظ و نگهداری اطلاعات هویتی کاربران است. نام توکن آن CVC است.

اپلیکیشن نام برده، هویت‌های رمزنگاری شده روی بلاک چین اتریوم را ردیابی می‌کند. هدف از توسعه، ارائه راهی ارزان‌تر، قابل اعتمادتر و کارآمدتر برای بررسی هویت‌ها بوده است. برای رفتن به یک سفر خارجی طی تعطیلاتی چند روزه، در مکان‌های مختلف در طول مسیر مجبور به تایید هویت خود خواهید بود. نخستین مکان احتمالا فرودگاه است. در صورتی که این فرودگاه با Civic تحت همکاری باشید، یک QR کد به منظور دریافت اطلاعات درباره شما، برایتان ارسال خواهد شد.

با استفاده از اپلیکیشن Civic، اطلاعاتتان را از طریق گوشی هوشمند به طور مستقیم به شرکت ارسال می‌کنید. این اطلاعات روی دستگاه به طور کامل رمزنگاری شده هستند. از طریق اسکنر اثر انگشت، اسکنر عنبیه چشم یا هر سیستم احراز هویت پشتیبانی شده توسط گوشی هوشمندتان، مالکیت اطلاعات دریافت شده را اثبات خواهید کرد. در ادامه می‌توانید از همان دستگاه برای اثبات هویت خود در مکان‌های مختلف نظیر فرودگاه یا هتل استفاده کنید. هر شرکت همکار با Civic از طریق بلاک چین قادر به اعتبارسنجی داده ارائه شده توسط شما خواهد بود.

یک اپلیکیشن این چنینی برای کسب و کارها بسیار کاربردی است، چرا که به لطف تضمین نگهداری امن اطلاعات هویتی کاربران، افراد بیشتری را به سمت خود جذب خواهد کرد. نکته مهم دیگر، کمک به حفظ حریم خصوصی خود کارکنان شرکت است. اگر شرکتی تصمیم گرفته با برون‌سپاری یک سری اعمال، از افرادی خارج مجموعه خود خدمات دریافت کند، همچنان می‌تواند برای کسب اطمینان، اقدام به اعتبارسنجی آن‌ها به واسطه یک اپلیکیشن غیر متمرکز کند.

بهره بردن از هوش تجاری

اپلیکیشن های غیر متمرکز در زمینه ایجاد و پرداخت صورت‌حساب‌ها نیز کمک زیادی می‌کنند. به عنوان مثال دی اپ Populous را در نظر بگیرید. این برنامه به وسیله تامین بودجه تا زمان پرداخت مشتری، زمان پرداخت و تسویه صورت‌حساب‌ها را به شدت کاهش می‌دهد. به این ترتیب کسب و کارها بهتر قادر به مدیریت سرمایه خواهند بود، چرا که دلیلی برای انتظار تا زمان تکمیل و تسویه پرداخت وجود ندارد.

پلتفرم هوش تجاری Populous به کاربران اجازه می‌دهد به حجم انبوهی داده دسترسی داشته و آن‌ها را با استفاده از ابزارهای مختلف آنالیز کنند. از این طریق می‌توان سناریوهای مختلف را آنالیز کرد و به داغ‌ترین مباحث در هر دوره زمانی پی برد. کل داده به واسطه بلاک چین ذخیره می‌شود که به معنی حداکثر بودن سطح شفافیت و امنیت است.

بهترین اپلیکیشن های غیر متمرکز

تا امروز بی‌شمار اپلیکیشن غیر متمرکز ایجاد شده و این تعداد به لطف وجود پلتفرم‌های قدرتمندی نظیر اتریوم، ایاس و ترون به طور مستمر در حال افزایش است. در ادامه قصد داریم برخی از محبوب‌ترین و کاربردی‌ترین دی اپ‌ها را معرفی کنیم.

Etherisc

Etherisc به آدرس etherisc.com، یک اپلیکیشن غیر متمرکز با هدف بهبود صنعت گردشگری است. این برنامه به کاربران اجازه می‌دهد اقدام به خرید و فروش بیمه تاخیر یا لغو سفرهای هوایی کنند. به لطف استفاده از بلاک چین اتریوم، تمامی بیمه نامه‌ها برای عموم کاربران در دیتابیس قابل مشاهده هستند.

وقتی درباره یک بیمه توافق حاصل شد، دیگر امکان اعمال تغییر در آن وجود ندارد. پکیج‌های مختلفی برای سرمایه گذاری در نظر گرفته شده‌ و هر یک با مقداری ریسک همراه است. غیر متمرکز بودن سیستم سبب شده به محض تأیید نتیجه رویداد، پرداخت‌ها را دریافت کنند. به این ترتیب امکان پرداخت سریع میسر می‌شود. این دستاورد به لطف استفاده از قراردادهای هوشمند حاصل شده است.

Golem

Golem به آدرس golem.network غیر متمرکزسازی را یک پله بالاتر برده است؛ این دی اپ به کاربران اجازه می‌دهد قدرت پردازشی اضافی کامپیوتر خود را به ازای دریافت توکن GNT در اختیار بقیه قرار بدهند. کاربران نیازمند قدرت پردازشی برای کاربردهای متفاوت، در بستری نظیر به نظیر با ارائه‌دهندگان ارتباط برقرار می‌کنند. کلیه تراکنش‌ها کاملا مستقل از شبکه گولم است، به همین دلیل عملکرد پلتفرم به شکلی غیر متمرکز تضمین می‌شود.

Ethlance

Ethlance به آدرس ethlance.com تصمیم دارد بازار فریلنسینگ را غیر متمرکز کند. تا امروز فریلنسرها و همچنین متقاضیان استخدام آن‌ها می‌بایست از طریق یک واسطه اقدام کرده و مبلغی به عنوان حق معرفی به آن پرداخت می‌کردند. در برخی وب سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها حتی ممکن است تا 20 درصد ارزش پروژه مجبور به پرداخت کارمزد باشید! نیاز به این کار در دی اپ Ethlance از بین رفته است.

در اینجا کارفرمایان و کارکنان از طریق اسمارت کانترکت‌ها، تراکنش‌های بین خود را مدیریت می‌کنند. به لطف استفاده از آن‌ها، هر دو طرف بدون نیاز به داشتن اعتماد به هم قادر به همکاری خواهند بود؛ تا زمانی که پروژه به پایان نرسیده، دستمزد پرداخت نمی‌شود. از طرفی در صورت به پایان رسیدن پروژه، پرداخت دستمزد قطعی است.

Power Ledger

برق منبعی کمیاب اما بسیار ضروری است و در دنیای کنونی، با توجه به گره خوردن زندگی انسان‌ها با گجت‌های دیجیتال و الکترونیکی، اهمیتش دست کمی از هوا ندارد! متاسفانه در حال حاضر بخش انرژی بیشتر توسط شرکت‌های (متمرکز) بزرگ کنترل می‌شود، شرکت‌هایی که اغلب هدفی به جز کسب حداکثر سود ممکن ندارند.

به همین دلیل مردم به منظور دسترسی به انرژی الکتریکی مجبور به پرداخت هزینه‌های زیادی هستند. به عنوان یک پروژه بلاک چینی که برای از بین بردن این محدودیت قدم برداشته است باید به Power Ledger به آدرس powerledger.io اشاره کرد. این سازمان بلاک چینی در حال توسعه یک دی اپ به منظور حل یک مشکل واقعی در زندگی روزمره انسان‌ها است.

این اپلیکیشن غیر متمرکز به افراد اجازه می‌دهد در یک بازار نظیر به نظیر، انرژی الکتریکی مازاد و بدون استفاده خود را به فروش برسانند. این کار نه تنها تولید و استفاده از انرژی‌های سبز نظیر پنل‌های خورشیدی را گسترش می‌دهد، بلکه از پرداخت هزینه‌های منطقی توسط خریداران انرژی نیز اطمینان پیدا خواهد کرد. حذف واسطه‌ها (شرکت‌های بزرگ) به معنی کاهش قابل توجه هزینه‌ها است.

FollowMyVote

فرآیند رای‌گیری جزو مهمترین پایه‌های دموکراسی است. البته، اگر این فرآیند به درستی برگزار نشده و در آن دست برده شود، دموکراسی به طور کامل زیر سوال خواهد رفت. در دنیای واقعی، به طور مستمر اخباری درباره تلاش دولت‌های بر مسند قدرت و همچنین سازمان‌ها و احزاب مختلف به منظور دست‌کاری نتیجه انتخابات و حتی تهدید رای‌دهندگان برای انتخاب فرد یا افراد مورد نظرشان شنیده می‌شود. با غیر متمرکزسازی رای‌گیری، این مشکلات از بین خواهند رفت؛ افراد بدون شناخته شدن قادر به انتخاب فرد مورد نظرشان هستند. از طرفی ویژگی تغییرناپذیری بلاک چین، امکان دست‌ بردن در نتیجه انتخابات را از بین می‌برد.

گروهی از توسعه‌دهندگان دوست‌دار حل این مشکل، پلتفرم FollowMyVote به آدرس followmyvote.com را ساختند. این دی اپ به افراد اجازه می‌دهد بر بستر بلاک چین اتریوم رای بدهند. با استفاده از یک اپلیکیشن غیر متمرکز به منظور تایید هویت رای‌دهندگان، انتخابات ایمن، مطمئن و شفاف می‌شود.

چطور یک دی اپ درست کنیم؟

یک وایت پیپر ایجاد کنید

در مقاله سفید مربوط به پروژه باید بعد از مطرح کردن یک مسئله یا مشکل، راهکار یا راهکارهایتان برای از بین بردن آن را توضیح بدهید. در اینجا هدف اصلی از توسعه اپلیکیشن غیر متمرکز را باید به طور کاملا شفاف و واضح توضیح بدهید. اهدافتان درباره آینده را همراه چگونگی توزیع توکن‌ها در وایت پیپر شرح بدهید. سرمایه گذاران بعد از خواندن نوشته‌های مقاله سفید دی اپ درباره سرمایه گذاری در آن تصمیم‌گیری می‌کنند. یک مقاله سفید دارای قسمت‌های مختلفی است که در ادامه نام می‌بریم:

  • مقدمه
  • بیانیه رفع مسئولیت
  • فهرست مطالب
  • شرحی از بازار هدف و مشکل
  • توصیف محصول و فرآیند حل مشکل توسط
  • توکن‌ها: دلیل ساخت، تعداد، زمان عرضه، چگونگی پخش و مواردی از این قبیل
  • توضیحی در مورد نحوه استفاده پروژه از سرمایه‌های جمع آوری شده
  • تیم توسعه‌دهنده
  • شرح برنامه‌ها و اهداف آتی پروژه (Roadmap)

حین نگارش یک متن، یک رمان، کتاب روانشناسی یا حتی یک مقاله سفید، نوشتن یک مقدمه جذاب و ترغیب‌کننده از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. نامه‌ای از طرف مدیر عامل تیم که با زبانی دوستانه خطاب به سرمایه گذاران و خریداران احتمالی توکن نوشته شده است، گزینه خوبی محسوب می‌شود. در این بخش باید نمایی کلی از مشکلی که قرار است توسط پروژه شما حل شود، ارائه کنید؛ باید توضیح بدهید چرا این مشکل از اهمیت بالایی برخوردار است. اشاره کردن به عواقب حل نکردن آن مسئله یا مسائل نیز خالی از لطف نیست.

برنامه پروژه درباره چگونگی به کار بستن سرمایه‌های جمع آوری شده را توضیح بدهید. سرمایه ‌گذاران یک اپلیکیشن غیر متمرکز باید نسبت به نحوه خرج شدن پول‌هایشان و همچنین میزان سرمایه مورد نیاز برای تکمیل اهداف مهم پروژه اشراف داشته باشند. در این بخش نباید قسمتی از سرمایه به هزینه‌هایی نظیر «مراسم نتورکینگ»، «توسعه صنعت»، «متفرقه» و دیگر موارد مشابه اختصاص داده شود. وایت پیپر باید نشان دهد که تمام سرمایه جمع آوری شده، فقط و فقط برای توسعه خرج خواهد شد.

در یکی از مطالب قبلی وبلاگ بیت 24 به طور مفصل درباره چگونگی نوشتن یک وایت پیپر مناسب برای یک پروژه بلاک چینی نظیر یک اپلیکیشن غیر متمرکز صحبت کردیم. برای کسب اطلاعات بیشتر مطلب زیر را مطالعه کنید:

دنبال‌کنندگانی برای پروژه کسب کنید

اگر از قبل طرح‌ریزی برای ایجاد یک دی اپ، در انجمن‌های رمز ارزی و بلاک چینی فعالیت نداشته‌اید، اکنون باید برای شناخته شدن در آن‌ها تلاش مضاعف کنید، چرا که اعضای آن‌ها تلاش به سزایی در شناخته شدن پروژه شما خواهند داشت. درباره اپلیکیشن غیر متمرکز خود با آن‌ها صحبت کرده و از نظراتشان در توسعه پروژه استفاده کنید.

ایده‌هایتان را پیاده کنید

باید شروع به برنامه‌نویسی و توسعه دی اپ کنید. قدم بعدی راه‌اندازی یک عرضه اولیه سکه (ICO) است، اما برای آن حداقل به یک نمونه اولیه، حتی ناقص، از پروژه نیاز دارید. اغلب سرمایه گذاران وقتی پروژه صرفا در حد ایده بوده و توسعه‌دهنده تا زمان ICO هیچ دستاوردی نداشته است، از خرید توکن‌ها امتناع می‌کنند. با این حال ممکن است پیاده‌سازی ایده را به هر دلیل به بعد از عرضه اولیه سکه موکول کنید.

درباره موضوعی باید شفاف‌سازی کنیم؛ اگر در زمینه برنامه‌نویسی و توسعه اپلیکیشن‌های (متمرکز) متداول سابقه دارید، بی‌دلیل از ایجاد یک اپلیکیشن غیر متمرکز نترسید! دی اپ شبیه دیگر انواع نرم افزارها است و می‌تواند یک وب اپلیکیشن یا نرم افزار موبایل باشد. آن چه یک اپلیکیشن غیر متمرکز را از نوع سنتی و متداول آن متمایز می‌کند، ساخت و اجرا روی شبکه‌ای غیر متمرکز نظیر بلاک چین اتریوم است.

وقتی شروع به نوشتن اسمارت کانترکت‌ها در اتریوم می‌کنید، در واقع مشغول توسعه بک اند (Back – End) اپلیکیشن غیر متمرکز خود هستید. اگرچه نرم افزار شبیه برنامه‌های کامپیوتری عادی به یک رابط کاربری مجهز خواهد شد، اما همچنان کل یا بخشی از بک اند بر بستر اتریوم سوار است. بر اساس این تعریف می‌توان دریافت:

دی اپ = فرانت اند (رابط کاربری) + بک اند (کد بخش سرور) متشکل از قراردادهای هوشمند

بک اند با استفاده از یک زبان برنامه‌نویسی قابل پشتیبانی و اجرا توسط ماشین مجازی اتریوم (EVM) نظیر Solidity ،Serpent و Vyper نوشته می‌شود. در این بین کاربرد و محبوبیت Solidity از بقیه موارد بیشتر است. در ادامه، نمونه کد نمایش یک پیغام ساده “Hello World” که روی اتریوم با استفاده از این زبان برنامه‌نویسی نوشته شده است را مشاهده می‌کنید.

کد Solidity اتریوم قرارداد هوشمند

اگر اسمارت کانترکت روی شبکه اصلی اتریوم یا حتی یک شبکه تستی لوکال مستقر شود، دی اپ شما قادر به اجرای کد داخل آن به وسیله صدا زدن تابع ()printHelloWorld خواهد بود. نحوه ایجاد بخش بک اند تا حد زیادی مشخص شد، اما فرانت اند چطور؟ آیا زبان مشخصی به منظور ایجاد رابط کاربری برای اپلیکیشن های غیر متمرکز وجود دارد؟

پاسخ خیر است. برای این کار دستتان باز است و می‌توانید از هر زبان برنامه‌نویسی و فریم ورکی استفاده کنید. خوشبختانه این امکان وجود دارد تا کد فرانت اند را نیز روی شبکه‌ی نودهای توزیع شده و غیر متمرکز مستقر کنید. به این ترتیب هر دو قسمت بک اند و فرانت اند غیر متمرکز خواهند شد.

یک عرضه اولیه سکه (ICO) راه‌اندازی کنید

بسیاری عرضه اولیه سکه را مشابه عرضه اولیه سهام (IPO) تصور می‌کنند، در حالی که دو تفاوت اساسی بین این دو وجود دارد؛ یک ICO باید به نوعی با فناوری بلاک چین مرتبط باشد و از طرفی به وسیله شرکت در آن، سهمی از یک شرکت آینده به دست نخواهید آورد. این روش جمع‌آوری سرمایه توسط تیم‌های توسعه‌دهنده پروژه‌های بلاک چینی دارای مزایایی است که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • حفظ کنترل: وقتی یک سرمایه ‌گذار در ICO شرکت می‌کند، در عمل با شما در شرکت شریک نشده است. در عوض، به خاطر سرمایه‌ای که از وی در ابتدای کار به منظور راه‌اندازی پروژه دریافت کرده‌اید، خدماتی را در آینده با قیمتی پایین‌تر ارائه خواهید کرد. به این ترتیب با وجود جمع‌آوری سرمایه، همچنان کنترل کسب و کارتان را در اختیار دارید.
  • جهانی شدن: در عرضه اولیه سکه محدودیت‌های فردی یا مکانی وجود ندارد و می‌توانید از اقصی نقاط جهان سرمایه جمع‌آوری کنید.
  • عدم وجود مقررات: قوانین دست و پاگیر که پشت سر گذاشتنشان به ماه‌ها زمان نیاز دارد، در اینجا حذف شده‌اند. موفقیت یک استارتاپ حوزه تکنولوژی به اول بودن آن در بازار بستگی دارد و بدیهی است که کنار رفتن مقررات، سرعت پیشرفت هر پروژه‌ای را بیشتر می‌کند.

سرمایه گذاران در عوض پرداخت سرمایه به شما (با استفاده از رمز ارزهایی نظیر اتریوم)، توکن مربوط به پروژه‌تان را دریافت خواهند کرد. عرضه اولیه سکه شباهت زیادی به بازی مونوپولی دارد؛ شرکت‌کنندگان به خرید و فروش چیزی می‌پردازند که در واقعیت وجود ندارد و در پایان عده‌ای برنده و عده‌ای بازنده خواهند بود. توکن ICO نشانگر میزان سرمایه‌ای است که فرد در اختیار استارتاپ قرار داده است. هر چقدر پول بیشتری پرداخت کنند، توکن بیشتری دریافت خواهند کرد. آن‌ها امید دارند روزی پروژه شما به موفقیت دست پیدا کرده و قیمت توکنش‌هایش افزایش پیدا کند. امکان استفاده از خدمات یا محصولات اپلیکیشن غیر متمرکز شما با قیمتی بسیار پایین‌تر بعد از راه‌اندازی، یکی دیگر از مشوق‌های سرمایه گذاران است.

همانند اپلیکیشن های غیر متمرکز ، عرضه‌های اولیه سکه نیز با قراردادهای هوشمند گره خورده‌اند. قرارداد هوشمند ICO در واقع یک توافق‌نامه بین برگزارکننده عرضه اولیه سکه و صاحب توکن (سرمایه ‌گذار) است؛ اگر مقداری از یک رمز ارز (مثلا اتر) برای قرارداد هوشمند ارسال کنید، معادل آن توکن‌های پروژه را دریافت خواهید کرد.

در یکی از مطالب قبلی وبلاگ بیت 24 به طور مفصل درباره عرضه اولیه سکه و مزایا و معایب آن در مقایسه با دیگر روش‌های جمع‌آوری سرمایه صحبت کردیم. برای کسب اطلاعات بیشتر به مطالب زیر مراجعه کنید:

سرمایه گذاری در یک دی اپ

البته، در هر زمان می‌توانید با خرید و فروش یا ترید در بایننس اقدام به خرید یک توکن یا کوین رمز ارزی متعلق به یک اپلیکیشن غیر متمرکز کنید، اما بیشترین بازده و سودآوری متعلق به افرادی است که این ارزهای دیجیتال را در عرضه اولیه سکه خریداری می‌کنند. به همین دلیل بهتر است با تیزبینی، در یک دی اپ آینده‌دار پیش از راه‌اندازی و شروع به کار آن سرمایه گذاری کنید. در صورت تمایل به شرکت در عرضه اولیه سکه‌ی اپلیکیشن های غیر متمرکز به نکات زیر توجه کنید:

  • به‌روز باشید: وب سایت‌های خبری، انجمن‌های بلاک چینی و رمز ارزی، صفحه توئیتر افراد سرشناس در حوزه کریپتوکارنسی و بلاک چین و دیگر منابع مهم خبری و اطلاع‌رسانی را دنبال کنید. ممکن است تا چند روز دیگر، عرضه اولیه سکه یک دی اپ بی‌نظیر با آینده روشن برگزار شود، اما شما از آن بی‌خبر باشید!
  • یک والت آماده کنید: از کیف پول یک صرافی آنلاین استفاده نکنید، چرا که ممکن است آدرس آن بدون توجه شما تغییر کند. همچنین یک سری کیف پول سخت افزاری نیز از توکن‌ ICO پشتیبانی نمی‌کنند. بهترین روش، ایجاد یک کیف پول در myetherwallet.com است. از وجود مقدار کافی اتریوم در والت بعد از ساخت آن اطمینان پیدا کنید. هزینه گس اتریوم را نیز حتما در نظر بگیرید. به عنوان مثال اگر حداقل سرمایه برای شرکت در ICO یک اپلیکیشن غیر متمرکز 10 اتر است و شما نیز می‌خواهید فقط همین مقدار سرمایه گذاری کنید، حتما در کیف پول خود مقدار بیشتری رمز ارز ETH داشته باشید. عدم توجه به این موضوع سبب برگشت خوردن فرآیند خواهد شد. از طرفی به خاطر سرعت بالای اتمام موجودی توکن‌های پروژه‌های جذاب، ممکن است فرصت خرید مجدد را از دست بدهید.
  • سر وقت عمل کنید: ICO یک پروژه ممکن است زیر یک ساعت به پایان برسد، حتی اگر پای جمع‌آوری چند ده میلیون دلار سرمایه در میان باشد. از زمان شروع فرآیند به طور دقیق اطلاع پیده کرده و خیلی سریع اقدام به ارسال رمز ارز به قرارداد هوشمند آن کنید.
  • از توکن‌ها حفاظت کنید: امنیت کیف پول رمز ارزی‌تان را به روش‌های مختلف، نظیر فعال‌سازی احراز هویت دو مرحله‌ای، افزایش بدهید. اگر پروژه جلب توجه کند، توکن آن در صرافی‌های معروف لیست خواهد شد. در این شرایط باید برای ترید در بایننس یا هر اکسچنج دیگر اقدام به انتقال دارایی به آن پلتفرم کنید.
  • صبور باشید: قانونی درباره «افزایش سریع قیمت یک توکن بعد از اتمام عرضه اولیه سکه» وجود ندارد!ممکن است یک رمز ارز در طول حیاتش مخصوصا در ماه‌ها و سال‌های نخست راه‌اندازی اپلیکیشن غیر متمرکز پستی و بلندی‌های زیادی طی کند و حتی قیمتش در مقایسه با مبلغ تعیین شده در ICO توسط توسعه‌دهنده پروژه، برای مدتی کمتر شود. اگر به خوبی درباره دی اپ تحقیق کرده و از آینده موفقش اطمینان دارید، کمی صبور باشید تا سرمایه گذاری‌تان نتیجه بدهد.

چطور یک پروژه مناسب برای سرمایه گذاری پیدا کنیم؟

دستپاچه عمل نکنید. بسیاری با دیدن رشد نجومی توکن برخی اپلیکیشن های غیر متمرکز تنها مدتی بعد از عرضه اولیه آن‌ها، در اولیه ICO دم دستشان شرکت کردند و دارایی‌شان را باختند! همانطور که ممکن است رمز ارز یک پروژه بلاک چینی نظیر یک دی اپ طی مدت زمانی کوتاه رشدی نجومی را تجربه کند، امکان ریزش شدید یا حتی صفر شدن ارزش آن نیز وجود دارد. حین انتخاب یک پروژه برای سرمایه گذاری، ابتدا به سوال‌های زیر پاسخ بدهید:

  • آیا سرمایه من ایمن است؟ حفظ سرمایه یک اولویت مهم برای سرمایه گذاران است. ممکن است ایجادکننده یک وایت پیپر و عرضه اولیه سکه شبانه ناپدید شود! از طرفی به خاطر بدون هویت بودن تراکنش‌ها در بلاک چین، هیچ گونه اقدام حقوقی در این زمینه برای بازپس‌گیری پول نمی‌توان انجام داد. پس میزان اعتمادتان به تیم توسعه‌دهنده اپلیکیشن غیر متمرکز را بسنجید.
  • آیا برنامه بلند مدتی وجود دارد؟ چشم‌انداز طرح چند سال در نظر گرفته شده است؟ آیا تیم توسعه‌ دی اپ برنامه مشخص و مدونی برای دستیابی به اهداش دارد؟ روز به روز پروژه‌های بلاک چینی جدیدی ایجاد شده و یک سری اپلیکیشن غیر متمرکز جدید، با وجود شبیه بوده ایده‌شان به پروژه‌های قدیمی، معرفی می‌شوند. البته ممکن است آن‌ها محدودیت‌ها و مشکلات دی اپ‌های قبلی را حل کرده و مزایای بیشتری ارائه کنند. در این رابطه تحقیقات کافی انجام بدهید.
  • آیا دی اپ دارای ویژگی‌ها و مزایای منحصربه‌فردی است؟
  • آیا برای این اپلیکیشن غیر متمرکز فقط ظاهرسازی شده است؟ داشتن یک وایت پیپر حاوی وعده‌های واهی یا یک وب سایت حرفه‌ای با ظاهر زیبا، تضمینی برای موفقیت پروژه نیست. پس به دل دی اپ زده و نگاهی عمقی، و نه سطحی، به آن داشته باشید.
  • برنامه خروج من از سرمایه گذاری چیست؟ بازار رمز ارزها بسیار پرنوسان است. این نوسان برای توکن‌های ICO به حداکثر می‌رسد، به طوری که ممکن است بعد از عرضه به شدت صعود یا سقوط کنند. به عنوان یک سرمایه گذاری پرریسک، باید جدول زمانی یا محدوده سود و ضرر مشخصی برای خود تعیین کنید؛ می‌خواهید در چه قیمتی اقدام به فروش توکن‌های خریداری شده در ICO کنید؟ ممکن است قیمت بعد از افزایش تا یک رقم شدیدا کاهش پیدا کند و فرصت کسب سودی بالا را از بین ببرد. همچنین ممکن است قیمت آن شدیدا ریزش کند. پس باید استراتژی مشخصی داشته باشید.

نتیجه‌گیری ؛ آینده اپلیکیشن های غیر متمرکز چه خواهد بود؟

هزاران اپلیکیشن غیر متمرکز تا امروز ایجاد شده و این تعداد به طور مستمر در حال افزایش است. آن‌ها تلاش می‌کنند دنیا را شفاف‌تر و همچنین بی‌عدالتی را به وسیله خارج کردن عده‌ای محدود از مسند قدرت وضع کنند. فعالان حوزه بلاک چین عقیده دارند دی اپ‌ها، سبب تغییر شکل صنایع مختلفی، از سیاست و بازی گرفته تا انرژی و حساب‌داری، خواهند شد. در بالا توضیح دادیم حتی صنایعی نظیر صنعت انرژی و همچنین حوزه سیاست، چطور از مزایای متعدد اپلیکیشن های غیر متمرکز بهره‌مند خواهند شد.

کنترل اینترنت و وب اکنون در دست چند شرکت محدود است. آن‌ها از این قدرت برای ثروت‌اندوزی استفاده کرده و حق انتخاب را از توسعه‌دهندگان و کاربران گرفته‌اند. به عنوان نمونه، نتفلیکس (Netflix) را در نظر بگیرید. این یک سرویس سرگرمی دیجیتال بوده و بر اساس تقاضا، محتواهایی عرضه می‌کند. در اینجا یک سازمان واحد، خدمات را به صورت متمرکز کنترل می‌کند. یک فرد باید به منظور تماشای فیلمی که توسط گروهی دیگر ساخته شده است، به نتفلیکس حق اشتراک پرداخت کند. گروه سازنده، محتوایش را روی پلتفرم نام برده قرار می‌دهد. در اینجا Netflix حکم واسطه را بین تولیدکننده و مصرف‌کننده ایفا می‌کند. شرکت، به خاطر قرارگیری محتوا روی هاست خود، بخشی از هزینه دریافت شده از مشتری را برداشته و بقیه را به تهیه‌کننده می‌پردازد. برخلاف تصور، گاهی اوقات سهم بیشتری نصیب واسطه می‌شود! این در حالی است که اصل زحمت و هزینه‌ها را تولیدکننده محتوا متحمل شده است.

دنیا به مزایای غیر متمرکزسازی پی برده و تنها دو مشکل و محدودیت بزرگ، جلوی متمرکزسازی تمام پروژه‌ها را گرفته است؛ دو ایراد اساسی پروژه‌های بلاک چینی، مقیاس‌پذیری و انزوا است، به همین دلیل در حال حاضر نمی‌توان در تمام پلتفرم‌ها، از مدل متمرکز به غیر متمرکز مهاجرت کرد.

  • مقیاس‌پذیری: به طور ساده، منظور از این ویژگی، توانایی برای پاسخ دادن به نیازها در صورت بالا رفتن تقاضا است. یک شبکه مقیاس‌پذیر باید بتواند در صورت افزایش درخواست‌های کاربران، همچنان بدون مشکل به آن‌ها سرویس بدهد. متاسفانه اغلب نتورک‌های بلاک چینی تعداد بسیار کمی تراکنش را در هر ثانیه، در محیط غیر متمرکز خود، پردازش می‌کنند. پردازش تراکنش‌ها اکنون در گره‌ها به شکل یک به یک صورت می‌گیرد. این شبیه گلوگاهی است که از بررسی و تایید حجم زیادی معامله جلوگیری خواهد کرد. پولکادات در پی رفع آن است. به عنوان نمونه در شبکه بیت کوین، محبوب‌ترین و پراستفاده‌ترین رمز ارز دنیا، طی ماه دسامبر 2020 به طور متوسط در هر ثانیه فقط 4 تراکنش تایید شد. این تعداد برای سیستم‌های بانکی عادی حدود 16 هزار عدد در هر ثانیه است!
  • انزوا: نتورک‌های مبتنی بر فناوری بلاک چین متاسفانه گسسته و مستقل عمل می‌کنند. آن‌ها با یکدیگر فاقد ارتباط بوده و قابلیت همکاری میانشان میسر نیست.

البته پروژه‌هایی نظیر پولکادات آمده‌اند تا این دو مشکل را برطرف کنند. در صورتی که مقیاس‌پذیری بهبود پیدا کرده و عملکرد اپلیکیشن های غیر متمرکز به نرم افزارهای متمرکز متداول نزدیک شود، شاهد توسعه برنامه‌های بیشتری روی بلاک چین‌ها خواهیم بود.

دی اپ‌ها: ستون فقرات نسل سوم وب (Web 3.0)

دی اپ‌ها را همان نرم افزارهای عادی با کد بک اند غیر متمرکز خطاب کردیم. حتی ممکن است کد بخش فرانت اند یک اپلیکیشن غیر متمرکز نیز روی شبکه‌ای این چنینی مستقر شود. اما این غیر متمرکزسازی چه اهمیتی دارد و چرا باید به آن توجه کرد؟ توسعه اپلیکیشن های غیر متمرکز قدمی به سمت نسل آتی اینترنت و وب است.

از زمان تولد اینترنت و مخصوصا وب به عنوان مهمترین سرویس آن تا امروز، مقدار عظیمی دیتا تولید شده و حجم تعاملات انسان‌ها با سیستم‌های کامپیوتری به اوج رسیده است. اکنون ما قادر به تولید و مصرف اطلاعات در سطوحی نزدیک به بی نهایت هستیم. متاسفانه به مرور زمان، نحوه کنترل این حجم بالای اطلاعات شدیدا متمرکز شده است. این اطلاعات شامل شبکه‌های اجتماعی، تراکنش‌های مالی، سلامت و مراقبت‌های بهداشتی و دیگر موارد هستند؛ تمامی آن‌ها خصوصی بوده و حفظشان از دسترسی‌های غیر مجاز بسیار مهم است.

متاسفانه سیستم‌ها و اپلیکیشن‌های متمرکز بر این اطلاعات مالکیت کامل دارند و می‌توانند از آن‌ها، به شکل دلخواه و حتی در جهت منافعشان استفاده کنند. حتی اگر سواستفاده از اطلاعات بر اساس استراتژی‌های شرکت مردود باشد، همچنان احتمال تحت فشار قرار گرفتن از سوی دولت و نهادهای نظارتی به منظور تسلیم بخش یا حتی کل اطلاعات سیستم را نمی‌توان نادیده گرفت. آن‌ها در واقع حکم واسطه را دارند. دلیل نگهداری اطلاعات شما روی سرورهای متمرکز، امکان ارائه سرویس است. به عنوان نمونه ذخیره‌سازی پول، هاستینگ وب سایت یا ارتباط با دوستان را در نظر بگیرید. به خاطر تسلط توسعه‌دهنده روی همه چیز (یک موجودیت خاص)، در هر زمان می‌تواند دسترسی‌تان به اطلاعات خود را سلب کند. این، انحصار روی اطلاعات و سرویس‌های تولید و مصرف شده توسط شما است.

به لطف وب 3.0 این روال کاملا عوض خواهد شد. در مسیر رسیدن fi این دستاورد، اپلیکیشن های غیر متمرکز اتریوم نقشی بسیار مهم ایفا می‌کنند. وب 3.0 دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد و متفاوتی است، اما هسته آن، یک تکنولوژی منطبق با مفهوم غیر متمرکزسازی است. به وسیله غیر متمرکز کردن اطلاعات و خدمات، شرکت‌های بزرگ و دولت‌ها دیگر قادر به کنترل نحوه استفاده کاربران از اینترنت و وب نخواهند بود.

منابع:

مطالب مرتبط
افزودن نظر