وب 3 چیست؟ معرفی تکنولوژی و فناوری های وب ۳ (Web 3.0) و کاربردهای آن

5


تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۸

آخرین بروزرسانی : ۱۴۰۰/۱۲/۱۳

 وب 3 چیست؟ معرفی تکنولوژی و فناوری های وب ۳ (Web 3.0) و کاربردهای آن

حدود 10 دقیقه

حلیه آقامیری

وب 3 (Web 3.0) نسل سوم اینترنت (غیر متمرکز) است که از تکنولوژی و فناوری های مختلف استفاده می‌کند. اکنون به تعریف کامل حوزه وب ۳ می‌پردازیم.

نوع جدیدی از اینترنت را تصور کنید که نه تنها ورودی شما را به‌صورت دقیق تفسیر می‌کند، بلکه تمام گفته‌های شما چه به صورت متن چه صدا یا هر مدل دیگری را نیز می‌فهمد. ما اکنون در نطقه شروع تکامل اینترنت قرار داریم. برخی از افراد به این نوع اینترنت وب 3 می‌گویند. برخی نیز آن را وب 3.0 صدا می‌زنند. در این مطلب، به تعریف وب ۳، کاربردها و تکنولوژی ها و فناوری های مورد استفاده در آن می‌پردازیم.

در حال حاضر یک سری برنامه وب3 در مراحل اولیه توسعه خود قرار دارند، اما تا زمان جاری شدن اینترنت جدید در زیرساخت وب، پتانسیل واقعی‌شان قابل تشخیص نخواهد بود.

تعریف وب 3

وب ۳ نسل سوم اینترنت در حال ظهور است که در آن وبسایت‌ها و اپلیکیشن‌ها با استفاده از فناوری هایی مانند ماشین لرنینگ (Machine Learning) یا یادگیری ماشینی، بیگ دیتا (Big Data) یا کلان داده، تکنولوژی دفتر کل غیر متمرکز (DLT) و موارد دیگر، قادر به پردازش اطلاعات به صورتی انسانه‌گونه هستند. وب 3.0 در ابتدای کار خود توسط مخترع ورلد واید وب یعنی تیم بارنرز-لی (Tim Barners-Lee)، «سمانتیک وب (Semantic Web)« یا «وب معنایی» نام گرفت و هدف آن تبدیل شدن به اینترنتی خودگران‌تر، هوشمندتر و بازتر بود.

تعریف وب3 به این صورت است:

داده‌ها به صورتی غیر متمرکز به یکدیگر متصل خواهند شد که برای نسل فعلی اینترنت ما یعنی وب 2، جایی که داده‌ها بیشتر در مخازن متمرکز ذخیره می‌شوند، جهش رو به جلوی بزرگی خواهد بود.

علاوه بر این، در وب ۳ کاربران و ماشین‌ها قادر به تعامل با داده‌ها هستند. اما برای عملی شدن این اتفاق، برنامه‌ها باید بتوانند اطلاعات را هم به صورت متنی هم مفهومی درک کنند. بنابراین می‌توان گفت که دو سنگ بنای وب 3، وب مفهومی و هوش مصنوعی (AI) هستند.

جایگاه وب ۳ در بلاک چین و رمز ارزها

از آنجایی که شبکه‌های وب 3.0 از طریق پروتکل‌های غیر متمرکز یعنی آجر‌های پایه‌ای بلاک چین و ارزهای دیجتال فعالیت خواهند کرد، می‌توانیم منتظر دیدن یک تلاقی قدرتمند و رابطه هم‌زیستی بین این سه فناوری و دیگر زمینه‌ها باشیم.

این تکنولوژی‌ها با استفاده از قراردادهای هوشمند ویژگی هم‌تعاملی، یکپارچه و خودکار بودن را در خود داشته و برای قدرت بخشیدن به هر چیزی، از تراکنش‌های خرد در آفریقا و به‌اشتراک‌گذاری و ذخیره‌سازی فایل مقاوم در برابر سانسور داده‌های P2P توسط برنامه‌هایی مانند فایل کوین گرفته تا تغییر نحوه اداره و عملکرد کسب و کارهای تمام شرکت‌ها، استفاده می‌شوند. تعداد فعلی پروتکل‌های دیفای تنها نوک کوه یخ این حوزه است.

فناوری و تکنولوژی های وب 1 تا وب 3

برای بررسی فناوری وب ۳ باید چند نکته را در نظر داشته باشیم. اولا اینکه این مفهوم تازه و جدید نیست. جفری زلدمن (Jeffry Zeldman)، یکی از اولین توسعه‌دهندگان برنامه‌های وب 1.0 و 2.0، در پستی در سال 2006 حمایت خود از وب3 را اعلام کرد، اما گفتگوها درباره این موضوع خیلی قبل‌تر در سال 2001 آغاز شده بود.

وب ۳.۰ طی تکامل طبیعی ابزارهای نسل قدیمی‌تر وب در ترکیب با فناوری های پیشرفته‌ای نظیر هوش مصنوعی و بلاک چین و همچنین ارتباط درونی بین کاربران و افزایش استفاده از اینترنت زاده خواهد شد. مشخصا، اینترنت نسل سوم ارتقائی از پیشینیان خود یعنی نسل اول و دوم اینترنت خواهد بود.

دوران وب 1.0 (2005 تا 1985)

وب 1 که «استاتیک وب (Static Web)» یا «وب ایستا» نام داشت، علی‌رغم تامین دسترسی محدود به اطلاعات و تعامل کاربری پایین، اولین و قابل اعتمادترین اینترنت در دهه 90 میلادی بود. در آن زمان، ساخت صفحه‌های کاربری یا حتی کامنت گذاشتن برای مقالات امکان‌پذیر نبود.

وب ۱.۰ برای غربال‌ کردن صفحات اینترنت هیچ الگوریتمی نداشت، که یافتن اطلاعات مرتبط با موضوع مورد نظر را برای کابران بسیار دشوار می‌کرد. به زبان ساده، اینترنت نسل اول شبیه به یک بزرگراه یک طرفه با مسیری باریک بود که در آن تولید محتوا تنها توسط معدودی از افراد انجام و اطلاعات بیشتر از سوی دایرکتوری‌ها تامین می‌شد.

عصر وب 2.0 (2005 تا کنون)

وب اجتماعی یا وب 2 به‌لطف پیشرفت‌های حاصل در فناوری‌های وب مانند جاوا اسکریپت، HTML5 ،CSS3 و موارد دیگر، اینترنت را تعاملی‌تر کرد، که به استارتاپ‌ها اجازه داد تا پلتفرم‌های تعاملی مانند یوتیوب، فیسبوک، ویکی‌پدیا و بسیاری دیگر را بسازند.

از آنجایی که اکنون امکان توزیع و به‌اشتراک‌گذاری داده بین برنامه‌ها و پلتفرم‌های مختلف وجود دارد، این اتفاق راه را برای شکوفایی تولید محتوای کاربر محور و شبکه‌های اجتماعی هموار کرده است. مجموعه ابزارهای عصر فعلی اینترنت توسط تعدادی از نوآوران وب مانند جفری زلدمن که پیشتر درباره او صحبت کردیم، توسعه یافتند.

نسل  وب 3 (در انتظار ظهور)

وب ۳ مرحله بعدی تکامل وب است که اینترنت را هوشندتر یا اطلاعات را از طریق قدرت سیستم‌های AI با هوشی انسان‌گونه‌تر پردازش خواهد کرد که برای کمک به کاربران، قابلیت اجرای برنامه‌های اسمارت را دارد.

تیم بارنرز-لی گفته بود که سمانتیک وب قرار است با سیستم‌ها، مردم و دستگاه‌های خانگی رابطی «خودکار» داشته باشد. بدین منظور، تولید محتوا و پردازش‌های تصمیم‌گیری، هر دوی انسان‌ها و ماشین‌ها را درگیر خواهد کرد. این امر تولید و توزیع هوشمند محتواهای بسیار شخصی‌سازی‌شده را برای تمام مصرف‌کنندگان اینترنت فعال خواهد کرد.

ویژگی‌های کلیدی وب ۳

برای درک کامل نسل بعدی اینترنت، باید به چهار مشخصه کلیدی وب 3.0 نگاه کنیم:

  • فراگیری (Ubiquity)
  • وب معنایی (Semantic Web)
  • هوش مصنوعی (AI)
  • گرافیک‌های سه بعدی

فراگیری

فراگیری به معنای بودن یا داشتن ظرفیت حضور در همه جا، خصوصا در یک لحظه است. به عبارت دیگر، فراگیری یا Ubiquity یعنی همه‌جا حاضر. در این تعریف، به خاطر اینکه مثلا کاربران فیسبوک قادر به دریافت و به‌اشتراک‌گذاری آنی یک تصویر هستند و در مرحله بعد به‌دلیل در دسترس بودن آن برای همه افراد صرف‌نظر از مکان جغرافیایی‌شان البته تا زمانی که به این پلتفرم دسترسی داشته باشند همه‌جا حاضر در نظر گرفته می‌شود، وب 2.0 نیز ویژگی همه‌جا حاضر بودن را دارد.

اما وب3 با ایجاد قابلیت دسترسی به اینترنت برای همه افراد در هر کجا و در هر لحظه، این گام را بلندتر برمی‌دارد. بنابراین نهایتا در مرحله‌ای، به خاطر ارائه انواع جدیدی از دستگاه‌های هوشمند توسط فناوری اینترنت اشیاء، دستگاه‌های متصل به اینترنت همانند وب ۲ دیگر بر کامپیوترها و اسمارت فون‌ها متمرکز نخواهند بود.

وب معنایی

سمانتیک یا معناشناسی علم مطالعه روابط بین کلمات است. بنابراین، به استناد آقای بارنرز-لی، سمانتیک وب به کامپیوترها اجازه می‌دهد تا داده‌های حاصل از وب شامل محتواها، تراکنش‌ها و ارتباط بین افراد را تحلیل کنند. اما این اتفاق در عمل چگونه خواهد بود؟ دو جمله زیر را در نظر بگیرید:

  1. I Love Bitcoin
  2. I <3 Bitcoin

از آنجایی که سمانتیک تنها با معنا یا احساس محتوا کار دارد، در این دو جمله هم نحو کلمات متفاوت است، اما معنای کاملا یکسانی دارند. اِعمال علم معناشناسی در وب نیز به دستگاه‌ها اجازه می‌دهد تا با تحلیل داده به رمزگشایی از معانی و احساسات بپردازند. در نتیجه، کاربران اینترنت تجربه بهتری از طریق اتصال پیشرفته‌تر داده‌ها خواهند داشت.

هوش مصنوعی

ویکی‌پدیا AI را «هوش نشان‌داده‌شده توسط ماشین‌ها» تعریف می‌کند. و البته از آنجایی که ماشین‌های وب ۳ قادر به خواندن و رمزگشایی معانی و احساسات منتقل‌شده توسط مجموعه‌ای از داده‌ها هستند، این ویژگی ماشین‌های هوشمند را به‌وجود می‌آورد. با اینکه وب 2 هم قابلیت‌هایی مشابه وب3 دارد، اما عمدتا انسان‌محور است که جا را برای رفتارهای مخرب مانند نقدهای مغرضانه محصول، رتبه‌بندی‌های جعلی و موارد دیگر باز می‌کند.

هوش مصنوعی

مثلا، پلتفرم‌های نقد و بررسی آنلاین مانند Trustpilot، راهی برای نظردهی نسبت به هر گونه محصول یا خدمتی توسط کاربران است. متاسفانه، یک شرکت می‌تواند با جمع‌آوری گروه بزرگی از افراد و پرداخت پول به آن‌ها، نقدهای مثبتی برای محصولات خود بخرد. بنابراین، اینترنت برای یادگیری نحوه تشخیص و تمیز دادن نقدهای واقعی از جعلی با هدف ارائه داده‌های قابل اعتماد، نیازمند هوش مصنوعی است.

به‌عنوان مثال، به دنبال افتضاحی که شرکت Gamestop به بار آورد، سیستم AI گوگل با تشخیص دستکاری امتیازات با هدف پایین آوردن رتبه برنامه رابین‌هود (Robinhood)، اخیرا نزدیک به 100,000 نقد منفی درباره این اپلیکیشن را از پلی استور حذف کرده است.

این هوش مصنوعی است که به‌زودی به‌صورتی یکپارچه درون وب 3 جای خواهد گرفت و به بلاگ‌ها و دیگر پلتفرم‌های آنلاین اجازه خواهد داد تا متناسب با نیاز کاربر داده‌ها را غربال کنند. با پیشرفت AI، این تکنولوژی نهایتا بهترین داده‌های فیلترشده و غیرمغرضانه ممکن را برای کابران تولید خواهد کرد.

وب فضایی و گرافیک‌های ۳ بعدی

از آنجایی که نسل سوم وب با ایجاد انقلاب در فناوری گرافیکی و تمرکز شفاف بر دنیاهای مجازی سه بعدی به دنبال حذف مرز میان داده فیزیکی و دیجیتال است، برخی از آینده‌نگرها به وب 3.0 «وب فضایی (Spatial Web)» نیز می‌گویند.

تصاویر گرافیکی سه بعدی برخلاف نوع دو بعدی خود، سطح جدیدی از نفوذ و غوطه‌وری را نه تنها در برنامه‌های گیمینگ آینده‌نگر مانند دیسنترالند، بلکه در دیگر بخش‌ها نظیر ملک و املاک، سلامت، تجارت الکترونیک و بسیاری دیگر به ارمغان می‌آورند.

محدودیت‌های وب 3

برخی از محدودیت‌های نسل سوم وب عبارتند از:

  • مقیاس‌پذیری: تراکنش‌ها در وب3 به خاطر غیرمتمرکز بودن آن کندتر هستند.
  • تجربه کاربری: تعامل با برنامه‌های وب ۳ نیازمند گام‌ها، نرم‌افزارها و آموزش‌های بیشتر است. این امر پذیرش گسترده را دشوارتر می‌کند.
  • دسترسی: نبود یکپارچگی در مرورگرها امروزی دسترسی به نسل سوم وب را برای بسیاری از کاربران غیر ممکن می‌سازد.
  • هزینه: اکثر اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز موفق بخش کوچکی از کدهایشان را به خاطر گران بود در بلاک چین قرار داده‌اند.

برنامه ها و اپلیکیشن های وب 3

یکی از نیازمندی‌های یک برنامه وب 3.0، توانایی هضم اطلاعات در مقیاس بزرگ و تبدیل آن به دانش واقعی و اجراهای مفید برای کاربران است. با این وجود، این اپلیکیشن‌ها هنوز در مراحل ابتدایی خود به‌سر می‌برند. یعنی همچنان جای زیادی برای بهبود وجود دارد و ما هنوز با عملکرد بالقوه برنامه‌های وب ۳.۰ فاصله زیادی داریم.

از بین شرکت‌هایی که هم‌اکنون دارای محصولات نسل سوم وب یا در حال ساخت آن هستند، می‌توان آمازون و گوگل را نام برد. دو نمونه از این برنامه‌ها، Siri و Wolfram Alpha هستند.

برنامه وب ۳ سیری

طی سال‌ها، دستیار هوش مصنوعی برگرفته از صدای شرکت اپل، هوشمندتر شده است و توانایی‌های خود را نسبت به اولین حضور در مدل 4S این شرکت گسترش داده است. سیری از فناوری تشخیص گفتار استفاده می‌کند و در کنار هوش مصنوعی، قادر به اجرای دستورات پیچیده و شخصی‌سازی‌شده است.

امروزه، سیری و دیگر دستیارهای AI مانند الکسا شرکت آمازون و بیکسبی شرکت سامسونگ، قادر به فهم درخواست‌هایی نظیر «نزدیکترین برگر فروشی کجاست» یا «برای فردا ساعت 8:00 صبح یک قرار ملاقات با علی محمدی بگذار» هستند و سریعا اطلاعات یا عملکرد درست را آماده می‌کنند.

سیری

اپلیکیشن Wolfram Alpha

ولفرم آلفا یک «موتور دانشی محاسباتی» است که برخلاف ارائه لیستی از صفحات وب مانند کار موتورهای جستجو، با انجام محاسبات مستقیما پاسخ سوال شما را آماده می‌کند. اگر به دنبال یک مثال عملی از این نوع جستجو هستید، عبارت «مقایسه انگلستان با برزیل» را در هر دوی ولفرم آلفا و گوگل سرچ کرده و تفاوت را ببینید.

مثلا با جستجو درباره «جام جهانی» حتی اگر کلمه فوتبال را هم نیاورده باشید، گوگل به خاطر پر سرچ بودن این عبارت نتایج مرتبط با جام جهانی فوتبال انگلستان و برزیل را به شما نشان می‌دهد. اما در طرف مقابل، آلفا مقایسه جزئی از این دو کشور ارائه می‌کند. این تفاوت کلیدی بین نسل دوم و سوم وب است.

مقایسه واقعی از وب 2 و 3

در جدول زیر، یک مقایسه عملی از نسل دوم و سوم وب ارائه شده است:

وب 2 وب 3
توییتر قادر به سانسور حساب‌ها و توییت‌هاست توییت‌ها در وب3 به خاطر غیر متمرکز بودن آن غیرقابل سانسور هستند
سرویس‌های پرداخت ممکن است نوع خاصی از تراکنش‌ها را مسدود کنند پرداخت‌های این حوزه به داده شخصی نیاز ندارد و غیر قابل مسدودسازی است
امکان قعطی سرورهای وب 2.0 شرکت‌های بزرگ و تاثیرگذاری بر درآمد کارمندان وجود دارد سرورهای وب 3.0 قطعی ندارند – این سرورها از یک شبکه غیرمترکز استفاده می‌کنند

جمع‌بندی

نسل جدید اینترنت یعنی وب 3 تجربه مرورگری شخصی‌تر، هوشمندتر و دستیار جستجوی انسان‌گونه‌تر و فواید غیر متمرکزتری ارائه می‌کند که به ایجاد یک وب منصفانه‌تر کمک خواهد کرد. این امر به لطف تعداد بی‌شماری از نوآوری‌های آتی از طریق تقویت تمامی کاربران برای تبدیل شدن به یک حاکم روی داده‌هایشان و ساخت یک تجربه کلی غنی‌تر قابل دستیابی است. فناوری و تکنولوژی هایی مانند اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و ماشین لرنینگ، جایگاه بزرگی در وب ۳ خواهند داشت.

تهیه شده در بیت 24

از 1 تا 5 چه امتیازی به این مطلب میدهید؟

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

از امتیاز شما سپاسگذاریم اگر این مطلب برایتان مفید بود میتونید با اشتراک گذاری مطلب با دوستانتان یا افزودن نظر ما را در تولید محتوای مفید همراهی کنید.

نظر خود را بنویسید

اشتراک گذاری

وب 3 چیست؟ معرفی تکنولوژی و فناوری های وب ۳ (Web 3.0) و کاربردهای آن

لینک کپی شد !

https://bit24.cash/blog/web3/