وقتی می‌خواهید یک ارز دیجیتال بخرید، ممکن است با توکنی روبه‌رو شوید که اطلاعات آن در کیف پول یا سایت‌های بررسی ارز دیجیتال تایید نشده باشد و با یک علامت هشدار نشان داده شود. در چنین شرایطی، احتمالا گیج می‌شوید و نمی‌توانید تشخیص بدهید که این توکن اصلا معتبر است؟ یا ممکن است با یک رمزارز دیجیتال فیک روبه‌رو باشید؟
این نگرانی کاملا طبیعی است، چون بعضی توکن‌های فیک با نام و لوگوی رمزارزهای معروف ساخته می‌شوند و تشخیص آنها از نمونه اصلی کار ساده‌ای نیست. البته تایید شده بودن یک توکن لزوما به معنی فیک بودن آن نیست.
در این مقاله توضیح می‌دهیم توکن تایید شده چیست، چه تفاوتی با توکن فیک دارد و چطور می‌توانید پیش از خرید، با بررسی آدرس قرارداد و اطلاعات ثبت‌شده در بلاک چین، اعتبار توکن و ریسک‌های احتمالی آن را ارزیابی کنید.
توکن تایید نشده (Unverified Token) چیست؟
توکن تاییدنشده (Unverified Token) به توکنی گفته می‌شود که اطلاعات و هویت آن هنوز از سوی منابع معتبر به‌اندازه کافی تایید نشده است. برای مثال، ممکن است کیف پولی اطلاعات یک توکن را بررسی کند، اما نتواند صحت آن را از منابع مستقل تایید کند. به همین دلیل، توکن با هشدار Unverified Token نمایش داده می‌شود که عموما یک علامت تعجب زرد رنگ است.
اگر می‌دانید توکن چیست و چه ماهیتی دارد، قطعا آشنا هستید که هر توکن علاوه‌بر آدرس قرارداد، اطلاعاتی مانند نام، نماد، عرضه و تعداد رقم‌های اعشار دارد. این اطلاعات که فراداده (Metadata) نامیده می‌شوند، به کیف پول‌ها و پلتفرم‌های ارز دیجیتال کمک می‌کنند توکن‌ها را شناسایی و نمایش دهند.
مثلا کیف پول متامسک، برای تایید اطلاعات یک توکن، داده‌های آن را با منابع شخص ثالث مقایسه می‌کند. طبق معیار این پلتفرم، اطلاعات توکن باید دست‌کم در سه منبع شخص ثالث تایید شده باشد تا توکن در فهرست تاییدشده قرار بگیرد.
نکته مهم این است که تاییدنشده بودن یک توکن لزوما به معنی فیک یا ناامن بودن آن نیست. این هشدار نشان می‌دهد که پلتفرم نتوانسته است اطلاعات توکن را بر اساس معیارهای خود به‌اندازه کافی تایید کند. پس بحث تاییدشدن یا نشدن بین پلتفرم‌های مختلف متفاوت است.
از سوی دیگر، تایید شدن توکن در یک پلتفرم به معنی تایید اعتبار و امنیت کامل آن نیست، زیرا معیارهای بررسی در پلتفرم‌های مختلف تفاوت دارند.
برای ارزیابی یک توکن تاییدنشده که ممکن است آن را با علامت اخطار در میان لیست کامل قیمت ارزهای دیجیتال مشاهده کنید، آدرس قرارداد آن را با اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی پروژه تطبیق دهید و اطلاعات ثبت‌شده در بلاک چین، سابقه معاملات و وضعیت خریدوفروش آن را بررسی کنید.
چرا یک توکن Unverified می‌شود؟
اگر با مفهوم ارز دیجیتال و نحوه قرارگیری آنها در کیف پول‌های مختلف آشنا باشید، می‌دانید که رمزارزهای معتبر معمولا بدون هیچ چالشی اطلاعات پروژه خود را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار میدهند و نماد آنها نیز به سادگی در پلتفذم‌های مختلف لیست می‌شود.
اما وقتی یک توکن با علامت هشدار و برچسب Unverified نمایش داده می‌شود، یعنی پلتفرمی که از آن استفاده می‌کنید نتوانسته است اطلاعات و هویت آن را به میزان کافی از منابع معتبر تایید کند.
هر پلتفرم معیارهای خاصی برای تایید توکن‌ها دارد. مثلا برخی پلتفرم‌ها زمانی یک توکن را تاییدشده در نظر می‌گیرند که اطلاعات آن دست‌کم در سه منبع شخص ثالث تایید شده باشد.
بنابراین، تاییدنشده بودن یک توکن همیشه به دلیل تازه بودن آن یا ناقص بودن اطلاعات پروژه نیست. ممکن است اطلاعات توکن در منابع مختلف یکسان نباشد یا تعداد منابعی که صحت آن را تایید می‌کنند، به حد موردنیاز پلتفرم نرسیده باشد.
در ادامه، مهم‌ترین دلایل Unverified شدن یک توکن را بررسی می‌کنیم.
توکن به‌تازگی ساخته شده است
وقتی یک توکن جدید ایجاد می‌شود، ممکن است هنوز اطلاعات کافی درباره آن در منابع معتبر وجود نداشته باشد. در نتیجه، پلتفرم نمی‌تواند هویت و مشخصات آن را با اطمینان کافی تایید کند و ممکن است توکن را با برچسب Unverified نمایش دهد.
اطلاعات توکن در منابع معتبر به‌اندازه کافی تایید نشده است
هر توکن اطلاعاتی مانند نام، نماد، آدرس قرارداد، تعداد کل توکن‌ها و تعداد رقم‌های اعشار دارد. اگر کمی در آموزش کوین مارکت کپ، کوین گکو یا حتی کیف پول‌ها عمیق شوید، متوجه خواهید شد که این پلتفرم‌ها همگی اطلاعات توکن را از منابع مختلف دریافت و با یکدیگر مقایسه می‌کنند تا مشخص شود داده‌های مربوط به توکن تا چه اندازه قابل‌اعتماد هستند. این بررسی برای حفظ اعتبار و آبروی پلتفرم‌ها ضروری است.
اگر تعداد کافی از منابع معتبر اطلاعات توکن را تایید نکنند یا داده‌های آنها با یکدیگر مطابقت نداشته باشد، توکن تاییدنشده نمایش داده می‌شود.
اطلاعات توکن در منابع مختلف یکسان نیست
گاهی اطلاعات مربوط به یک توکن در سایت‌ها و پایگاه‌های داده مختلف تفاوت دارد. برای مثال، ممکن است نام یا نماد ثبت‌شده در یک منبع با اطلاعات موجود در منبع دیگری مطابقت نداشته باشد. چنین اختلافی می‌تواند تایید هویت توکن را دشوار کند.
به همین دلیل، پلتفرم ممکن است تا زمانی که اطلاعات کافی برای تشخیص مشخصات صحیح توکن به دست نیاورد، آن را تایید نکند.
اطلاعات توکن کافی نیست
نبود اطلاعات قابل‌بررسی درباره پروژه توکن یا سازندگان آن می‌تواند ارزیابی هویت توکن را دشوارتر کند. برای مثال، ممکن است اطلاعات مربوط به کاربرد توکن، وبسایت رسمی یا ارتباط آن با یک پروژه مشخص ناقص باشد.
بااینحال، باید توجه داشت که ناشناس بودن سازندگان یا نداشتن وبسایت رسمی، به‌خودی‌خود دلیل مستقیم نمایش برچسب Unverified نیست. این موارد بیشتر در ارزیابی اعتبار پروژه اهمیت دارند و باید جداگانه بررسی شوند.
تفاوت توکن تایید نشده و توکن فیک چیست؟
توکن «تاییدنشده» و «توکن فیک» دو مفهوم متفاوت هستند که نباید آنها را با یکدیگر اشتباه بگیرید.
توکن تاییدنشده، توکنی است که یک سایت یا کیف پول هنوز نتوانسته اطلاعات یا هویت آن را طبق معیارهای خود تایید کند.
اما، توکن فیک با هدف فریب کاربران ساخته می‌شود و خودش را به‌جای یک ارز دیجیتال دیگر معرفی می‌کند.
در این مورد از انواع کلاهبرداری ارز دیجیتال، توکنی با نام و لوگوی یک ارز دیجیتال معروف ساخته می‌شود؛ اما آدرس قرارداد آن با آدرس توکن اصلی متفاوت باشد و سرمایه‌گذاران را به دام می‌اندازد.
نکته مهم این است که هر توکن تاییدنشده‌ای فیک نیست؛ اما لزوما امن و معتبر هم نیست.
در جدول زیر به بررسی تفاوت‌های توکن تاییدنشده و توکن فیک می‌پردازیم:
| معیار مقایسه | توکن تاییدنشده | توکن فیک |
| ماهیت | توکنی که اطلاعات آن طبق معیارهای پلتفرم تایید نشده است. | توکنی که هویت فیک دارد و کاربران را فریب می‌دهد. |
| وضعیت اعتبار | اطلاعات آن تکمیل نیست و به بررسی‌های بیشتر نیاز دارد. | با هدف جعل هویت دیگر رمزارزها و فریب کاربران ساخته شده است. |
| نام و نماد | جدید یا ناشناخته | نام و لوگوی رمزارز معروفی را کپی می‌کند. |
| آدرس قرارداد هوشمند | باید با منابع معتبر بررسی شود. | با آدرس توکن اصلی متفاوت است. |
| امکان معامله | قابل‌معامله است؛ اما پذیرش ریسک‌های آن کاملا به عهده کاربر است. | در برخی صرافیهای سطح پایین یا صرافیهای غیرمتمرکز قابل‌معامله است؛ اما خرید آن چیزی جز ضرر به دنبال ندارد. |
| ریسک خرید | تا زمان مشخص شدن کلیه اطلاعات، میزان ریسک مشخص نیست. | ازدست‌رفتن سرمایه یا سوءاستفاده از اعتماد کاربر اجتناب ناپذیر است. |
| روش بررسی | بررسی آدرس قرارداد و اطلاعات پروژه | بررسی هویت توکن و نشانه‌های فیک بودن یا رفتار مخرب |
فرض کنید دو توکن با نام یکسان در یک کیف پول مشاهده می‌کنید. توکن اول به‌تازگی ساخته شده و هنوز اطلاعات کافی درباره آن در سایت‌های معتبر ثبت نشده است. این توکن Unverified است و برای قضاوت درباره اعتبار آن به بررسی بیشتری نیاز دارید.
توکن دوم نیز نام و لوگوی یک ارز دیجیتال معروف را دارد، اما آدرس قرارداد هوشمند آن با آدرس رمزارز اصلی متفاوت است و سازنده آن را به‌عنوان نسخه اصلی معرفی کرده است. این نشانه‌ای جدی از جعل هویت و فیک بودن توکن است.
در نتیجه، برای تشخیص توکن فیک از توکن تاییدنشده، تنها به برچسب نمایش‌داده‌شده در کیف پول یا نام و لوگوی توکن اعتماد نکنید. آدرس قرارداد و اطلاعات توکن را از منابع رسمی پروژه بررسی کنید و سپس درباره ریسک خرید آن تصمیم بگیرید.
چگونه اعتبار یک توکن را بررسی کنیم؟
برای بررسی اعتبار یک توکن، نباید فقط به نام، لوگو یا قیمتی که در سایت‌های ارز دیجیتال می‌بینید اعتماد کنید. ممکن است یک توکن نام و ظاهر مشابهی با یک ارز دیجیتال معروف داشته باشد؛ اما هیچ ارتباطی با پروژه اصلی نداشته باشد. حتی ممکن است بتوانید به سادگی و در انواع صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز آن را بخرید و بفروشید، اما این موضوع بهتنهایی اعتبار آن را ثابت نمی‌کند.
برای بررسی دقیق‌تر، باید هویت توکن را بشناسید، آدرس قرارداد آن را با منابع رسمی مقایسه کنید و اطلاعات مربوط به معاملات و عملکرد قرارداد را بررسی کنید.
مراحل زیر به شما کمک می‌کنند پیش از خرید، شناخت بهتری از توکن به دست آورید.
۱. آدرس قرارداد توکن را پیدا کنید
هر توکن آدرس قرارداد مشخصی دارد که مانند شناسه آن عمل می‌کند. دو توکن ممکن است نام و نماد یکسانی داشته باشند، اما آدرس قرارداد هوشمند آنها صددرصد متفاوت است.
برای پیدا کردن آدرس قرارداد، وارد وبسایت رسمی پروژه شوید و بخش مربوط به توکن یا اطلاعات شبکه را بررسی کنید. اگر پروژه آدرس قرارداد را در منابع رسمی خود منتشر کرده است، آن را یادداشت یا کپی کنید.
در این میان مراقب سایت‌ها و حساب‌های فیکی باشید که خودشان را به‌جای منابع رسمی معرفی می‌کنند.
۲. آدرس قرارداد را با اطلاعات رسمی تطبیق دهید
بعد از پیدا کردن آدرس قرارداد، آن را با آدرسی که در کیف پول یا صرافی مشاهده می‌کنید مقایسه کنید. این دو آدرس باید دقیقا یکسان باشند و توکن نیز باید روی شبکه درست قرار داشته باشد.
برای مثال، اگر قصد خرید یک توکن معروف را دارید و آدرس قرارداد آن در وبسایت رسمی پروژه با آدرس توکن نمایش‌داده‌شده در یک صرافی غیرمتمرکز متفاوت است، بدانید که یک‌جای کار می‌لنگد و توکن مدنظر شما فیک است. بنابراین به‌هیچ‌وجه نباید در تله آن بیفتید.
در این باره بیشتر بخوانید
۳. اطلاعات توکن را در مرورگر بلاک چین بررسی کنید
مرورگر بلاک چین سایتی است که اطلاعات ثبت‌شده درباره تراکنش‌ها، قراردادها و فعالیت توکن‌ها را نمایش می‌دهد. با آموزش استفاده از مرورگر ارزهای دیجیتال می‌توانید اطلاعات توکن را بررسی کنید و ببینید فعالیت آن روی بلاک چین چگونه بوده است.
برای این کار، آدرس قرارداد هوشمند توکن را در مرورگر متناسب با شبکه توکن جست‌وجو کنید. برای مثال:
- سایت اتر اسکن (Etherscan) برای رمزارزهای شبکه اتریوم
- سایت بیاسسی اسکن (BscScan) برای رمزارزهای شبکه بی‌ان‌بی چین
- سایت سول اسکن (Solscan) برای رمزارزهای شبکه سولانا
پس از جست‌وجو، به نام توکن، موجودی‌ها، تراکنش‌ها و اطلاعات قرارداد توجه کنید. اگر اطلاعات نمایش‌داده‌شده با مشخصات اعلام‌شده از سوی پروژه مطابقت ندارد، در ارزیابی آن توکن وسواس بیشتری به خرج دهید.
۴. وضعیت نقدینگی توکن را بررسی کنید
نقدینگی نشان می‌دهد که خریدوفروش یک توکن در بازار چقدر راحت است. اگر نقدینگی توکن پایین باشد، ممکن است هنگام فروش نتوانید آن را با قیمت دلخواه خود بفروشید.
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص اینکه نقدشوندگی چیست، مقاله مربوطه را در بیت ۲۴ مطالعه کنید.
به این منظور، اطلاعات استخر معاملاتی توکن را در بسترهای معتبر مانند کوین مارکت کپ، کوین گکو یا صرافیهای معتبر بررسی کنید و به حجم معاملات و تغییرات آن در طول زمان توجه کنید.
البته نقدینگی بالا بهتنهایی نشانه معتبر بودن توکن نیست. ممکن است سازنده یک توکن فیک در ابتدا نقدینگی قابل‌توجهی وارد بازار کند و بعد آن را خارج کند. بنابراین، بهتر است وضعیت نقدینگی را در کنار سایر اطلاعات توکن بسنجید.
۵. تعداد هولدرها و تراکنش‌های توکن را بررسی کنید
در مرورگر بلاک چین می‌توانید تعداد آدرس‌هایی را ببینید که توکن را نگهداری می‌کنند. همچنین، تاریخچه تراکنش‌ها نشان می‌دهد که توکن چگونه میان آدرس‌های مختلف جابه‌جا شده است.
برای ارزیابی بهتر، این موارد را بررسی کنید:
- تعداد هولدرها: آیا توکن میان تعداد زیادی آدرس توزیع شده است یا بیشتر موجودی آن در اختیار چند آدرس قرار دارد؟
- توزیع موجودی: آیا بخش بزرگی از توکن‌ها در اختیار سازنده یا تعداد محدودی از هولدرها است؟
- تاریخچه معاملات: آیا معاملات در طول زمان انجام شده‌اند یا بیشتر فعالیت توکن به یک بازه کوتاه محدود می‌شود؟
- تراکنش‌های مشکوک: آیا جابه‌جایی‌های بزرگ یا الگوهای غیرعادی در معاملات دیده می‌شود؟
این نکته را نیز مدنظر داشته باشید که تعداد زیاد هولدرها یا تراکنش‌ها بهتنهایی اعتبار توکن را ثابت نمی‌کند؛ زیرا بعضی فعالیت‌ها ممکن است به‌صورت مصنوعی ایجاد شوند.
۶. محدودیتهای خریدوفروش توکن را بررسی کنید
یکی از بررسی‌های مهم، این است که آیا قرارداد توکن محدودیت خاصی برای خرید یا فروش دارد یا خیر. بعضی قراردادها به سازنده توکن اجازه میدهند مالیات معاملات را تغییر دهد، آدرس‌هایی را مسدود کند یا انتقال توکن را محدود کند.
وجود چنین قابلیت‌هایی همیشه به معنی کلاهبرداری نیست؛ اما نحوه استفاده از آنها اهمیت دارد.
برای مثال، اگر قرارداد اجازه فروش را از کاربران بگیرد، ممکن است توکن را بخرید اما نتوانید آن را بفروشید. این نوع مشکلات با عنوان کلاهبرداری هانی پات در ارز دیجیتال (Honeypot) شناخته می‌شوند.
برای بررسی این موضوع، می‌توانید از ابزارهای تحلیل قرارداد و تشخیص هانی پات استفاده کنید که در بخش بعد بیشتر به آن می‌پردازیم.
۷. اطلاعات پروژه را در منابع رسمی بررسی کنید
برای شناخت بهتر یک توکن، اطلاعات آن را در وبسایت رسمی پروژه، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و اطلاعیه‌های منتشرشده نیز بررسی کنید. به کاربرد توکن، شبکه‌ای که روی آن فعالیت می‌کند و اطلاعات مربوط به سازندگان آن توجه داشته باشید. اگر پروژه مستندات فنی یا گزارش حسابرسی امنیتی منتشر کرده است، آنها را نیز مطالعه کنید.
بدین ترتیب، برای ارزیابی یک توکن به یک جنبه یا یک‌سری اطلاعات خاص اکتفا نکنید.
اطلاعات پروژه، آدرس قرارداد، سابقه معاملات، نقدینگی و وضعیت عملکرد قرارداد را در کنار هم بررسی کنید تا پیش از خرید، شناخت بهتری از توکن و ریسک‌های احتمالی آن داشته باشید.
ابزارهای تشخیص توکن معتبر و فیک
برای بررسی اعتبار یک توکن، می‌توانید از ابزارهایی استفاده کنید که اطلاعات قرارداد هوشمند، تراکنش‌ها، نقدینگی و وضعیت خریدوفروش آن را نمایش میدهند.
هر ابزار بخش متفاوتی از اطلاعات توکن را بررسی می‌کند. به همین دلیل، بهتر است برای ارزیابی یک توکن نتایج چند ابزار را در کنار هم بررسی کنید.
استفاده از مرورگرهای بلاک چین برای بررسی توکن
همان‌طور که در بخش‌های قبل اشاره کردیم، مرورگرهای بلاک چین اطلاعات قرارداد هوشمند، تراکنش‌ها و هولدرهای توکن را نمایش میدهند. برای بررسی توکن، باید مرورگری را انتخاب کنید که با شبکه آن سازگار باشد.
- سایت اتر اسکن: برای بررسی توکن‌های شبکه اتریوم کاربرد دارد. آدرس قرارداد، وضعیت تایید کد قرارداد هوشمند، تاریخچه تراکنش‌ها و نحوه توزیع توکن میان هولدرها را در این سایت بررسی کنید. برای آشنایی بیشتر با اینکه سایت اتر اسکن چیست، مقاله مربوطه را در بیت ۲۴ مطالعه کنید.
- سایت بیاسسی اسکن: برای بررسی توکن‌های شبکه بی‌ان‌بی چین استفاده می‌شود. در این سایت می‌توانید وضعیت تایید کد قرارداد، سابقه تراکنش‌ها و تعداد دارندگان توکن را بررسی کنید.
- سایت سول اسکن: برای بررسی توکن‌های شبکه سولانا کاربرد دارد. آدرس توکن، مشخصات آن، تاریخچه تراکنش‌ها، تعداد هولدرها و وضعیت مرجع صدور توکن (Mint Authority) را در این سایت بررسی کنید.
با استفاده از این مرورگرها می‌توانید اطلاعات توکن را مستقیم روی بلاک چین بررسی کنید و شناخت دقیق‌تری از وضعیت آن به دست آورید.
دکس اسکرینر
دکس اسکرینر (DEX Screener) ابزاری برای بررسی بازار توکن‌هایی است که در صرافیهای غیرمتمرکز معامله می‌شوند. این سایت اطلاعاتی مانند قیمت، حجم معاملات، نقدینگی و تعداد معاملات توکن را نمایش می‌دهد.
چه مواردی را بررسی کنیم؟
- نقدینگی: چه مقدار دارایی در استخر معاملاتی وجود دارد؟
- حجم معاملات: چه میزان خریدوفروش در بازه‌های زمانی مختلف انجام شده است؟
- تعداد معاملات: آیا فعالیت معاملاتی توکن ادامه‌دار است؟
- زمان ایجاد استخر: بازار توکن از چه زمانی فعالیت داشته است؟
نمایش یک توکن در دکس اسکرینر به معنی تایید اعتبار آن نیست. این ابزار بیشتر برای بررسی وضعیت بازار و فعالیت معاملاتی کاربرد دارد.
هانی‌پات دات آی‌اس
هانی‌پات دات آی‌اس (Honeypot.is) ابزاری برای بررسی احتمال وجود محدودیتهای خطرناک در خریدوفروش توکن است. این ابزار می‌تواند معاملات را شبیه‌سازی کند و درباره محدودیت فروش، مالیات معاملات و نشانه‌های احتمالی هانی پات اطلاعات بدهد.
چه مواردی را بررسی کنیم؟
- احتمال مسدود بودن فروش توکن
- میزان مالیات خرید و فروش
- محدودیتهای احتمالی انتقال توکن
- نتیجه شبیه‌سازی خریدوفروش
این ابزار درحال‌حاضر از آدرس قراردادهای هوشمند شبکه‌های اتریوم، بیس و بی‌ان‌بی چین پشتیبانی می‌کند. بنابراین، پیش از خرید توکن روی این شبکه‌ها می‌توانید از Honeypot.is برای بررسی شرایط خریدوفروش آن استفاده کنید و با شناخت بهتری درباره معامله تصمیم بگیرید.
دیفای لاما
دیفای لاما (DeFiLlama) ابزاری برای بررسی داده‌های بازار امور مالی غیرمتمرکز (دیفای) است. اطلاعات این سایت می‌تواند برای بررسی وضعیت نقدینگی و فعالیت بازارهای مرتبط با یک توکن مفید باشد.
چه مواردی را بررسی کنیم؟
- وضعیت نقدینگی استخرهای معاملاتی
- تغییرات نقدینگی در طول زمان
- اطلاعات پروتکل‌ها و بازارهای مرتبط با توکن
دیفای لاما ابزار اختصاصی تایید هویت توکن نیست؛ بنابراین، نبود اطلاعات یک توکن در این سایت بهتنهایی نشان‌دهنده فیک بودن آن نیست.
نشانه‌های یک توکن فیک یا کلاهبرداری
توکن‌های فیک همیشه در نگاه اول مشکوک به نظر نمی‌رسند. بعضی از آنها نام و لوگوی ارزهای معروف را کپی می‌کنند یا با تبلیغات گسترده، کاربران را به خرید ترغیب می‌کنند. برای شناسایی این توکن‌ها، باید به رفتار پروژه، اطلاعات منتشرشده و شرایط معامله توجه کنید.
هیچ نشانه‌ای بهتنهایی فیک بودن یک توکن را ثابت نمی‌کند، اما وجود چند مورد از نشانه‌های زیر می‌تواند زنگ خطر باشد.
استفاده از نام و لوگوی یک ارز دیجیتال معروف
یکی از روش‌های رایج فریب کاربران، ساخت توکنی با نام و لوگوی مشابه یک ارز دیجیتال شناخته‌شده است. ممکن است نام و نماد توکن با ارز اصلی یکسان باشد، اما آدرس قرارداد آن تفاوت داشته باشد.
برای مثال، توکنی با نام و لوگوی تتر (USDT) لزوما تتر اصلی نیست. بنابراین، برای شناسایی ارز موردنظر، فقط به نام و تصویر آن اعتماد نکنید.
وعده سود قطعی یا درآمد غیرعادی
اگر یک پروژه وعده سود بالا، درآمد ثابت یا چند برابر شدن سریع سرمایه را بدهد، باید با احتیاط بسیار بالایی آن را بررسی کنید. قیمت توکن‌های جدید ممکن است نوسان زیادی داشته باشد و هیچ تبلیغی نمی‌تواند سود معامله را قطعی کند. برخی پروژه‌های کلاهبرداری نیز با وعده درآمدهای غیرواقعی، کاربران را به خرید یا دعوت از دیگران ترغیب می‌کنند.
ناشناس بودن سازندگان و نبود اطلاعات معتبر
اگر پروژه اطلاعات معتبری درباره تیم سازنده، هدف توکن یا نحوه فعالیت خود منتشر نکرده باشد، ارزیابی اعتبار آن دشوارتر می‌شود. وبسایت ناقص، حساب‌های اجتماعی تازه‌ساخته‌شده یا اطلاعات متناقض درباره اعضای تیم نیز می‌توانند نشانه‌های هشدار باشند.
ناتوانی در فروش توکن پس از خرید
برخی توکن‌های مخرب طوری طراحی می‌شوند که کاربر بتواند آنها را بخرد، اما هنگام فروش با خطا یا محدودیت مواجه شود. این وضعیت که به آن هانی پات می‌گویند، ممکن است باعث شود خریدار نتواند دارایی خود را به فروش برساند. پیش از خرید، محدودیتهای قرارداد و نتایج ابزارهای بررسی خریدوفروش را ارزیابی کنید.
کارمزدهای غیرعادی یا محدودیتهای مشکوک در معامله
بعضی قراردادها قابلیت تغییر مالیات خریدوفروش، محدود کردن انتقال توکن یا مسدود کردن آدرس‌های مشخص را دارند. اگر کارمزد فروش بسیاربالا باشد یا شرایط معامله بدون توضیح معتبر تغییر کند، احتمال دارد فروش توکن برای کاربران عادی دشوار یا پرهزینه شود. پیش از خرید، قوانین قرارداد و میزان مالیات معاملات را بررسی کنید.
نقدینگی کم یا کاهش ناگهانی آن
نقدینگی پایین ممکن است فروش توکن را دشوار کند یا باعث شود قیمت هنگام معامله به‌شدت تغییر کند. در برخی پروژه‌های پرریسک نیز سازندگان پس از جذب سرمایه، نقدینگی استخر معاملاتی را خارج می‌کنند و خریداران برای فروش دارایی خود با مشکل مواجه می‌شوند.
توزیع غیرعادی توکن میان تعداد کمی از کیف پول‌ها
اگر بخش بزرگی از عرضه توکن در اختیار چند کیف پول باشد، هولدرهای اصلی ممکن است با فروش حجم زیادی از دارایی خود قیمت را به‌شدت کاهش دهند. همچنین، ممکن است تعداد زیادی توکن میان کیف پول‌های محدود یا مرتبط توزیع شده باشد و فعالیت ظاهری پروژه را بیشتر از میزان واقعی آن نشان دهد. برای ارزیابی این وضعیت، توزیع هولدرها و سابقه انتقال توکن را بررسی کنید.
اگر تمایل دارید بیشتر در مورد اینکه کیف پول ارز دیجیتال چیست اطلاعات کسب کنید، از مقاله مربوطه آن در بیت ۲۴ غافل نشوید.
تبلیغات هیجانی و فشار برای خرید فوری
تعداد زیاد دنبال‌کنندگان، تبلیغ افراد مشهور یا وعده سود بالا بهتنهایی اعتبار یک پروژه را ثابت نمی‌کند. اگر تبلیغات بر خرید فوری، جا نماندن از سود احتمالی یا دعوت از افراد دیگر در مارکتینگ یک توکن موج میزند؛ اما اطلاعات دقیق و معتبری درباره کاربرد توکن و نحوه فعالیت پروژه ارائه نمی‌شود، با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرید.
پیش از خرید، اطلاعات پروژه را بررسی کنید و صرفا تحت تاثیر هیجان تبلیغات یا ترس از دست دادن فرصت قرار نگیرید.
اشتباهات رایج هنگام خرید توکن‌های جدید
خرید توکن‌های جدید به همان اندازه که جذاب است، می‌تواند با ریسک زیادی نیز همراه باشد؛ به‌خصوص وقتی اطلاعات کافی درباره پروژه و سازندگان آن وجود ندارد. بعضی خریداران فقط با دیدن رشد قیمت، تبلیغات یا نام آشنای یک توکن تصمیم به سرمایه‌گذاری می‌گیرند و پیش از معامله، بررسی‌های لازم را انجام نمی‌دهند.
آشنایی با اشتباهات رایج به شما کمک می‌کند تصمیم عجولانه نگیرید و ریسک خرید توکن‌های ناشناخته را بهتر ارزیابی کنید.
- اعتماد کورکورانه به نام و لوگوی توکن: ممکن است یک توکن نام و لوگویی شبیه به یک ارز دیجیتال معروف داشته باشد؛ اما این شباهت به معنی یکی بودن آنها نیست. قبل از خرید، آدرس قرارداد توکن را با اطلاعات منتشرشده در منابع رسمی پروژه مقایسه کنید.
- فکر کردن به اینکه همه توکن‌های تاییدنشده فیک هستند: دیدن برچسب Unverified ممکن است شما را نگران کند، اما این برچسب بهتنهایی فیک بودن توکن را ثابت نمی‌کند. بهتر است به‌جای قضاوت عجولانه، آدرس قرارداد و اطلاعات توکن را در منابع معتبر بررسی کنید.
- تصمیم‌گیری تحت تاثیر تبلیغات و وعده سود بالا: وقتی همه از سودآوری یک توکن حرف می‌زنند، ممکن است احساس کنید باید هرچه زودتر آن را بخرید. قبل از تصمیم‌گیری، اطلاعات پروژه و شرایط معامله را بررسی کنید و صرفا به تبلیغات یا وعده سود تکیه نکنید.
- بررسی نکردن شرایط فروش توکن: خریدن یک توکن لزوما به این معنی نیست که بعدا می‌توانید آن را به‌راحتی بفروشید؛ مخصوصا اگر آن توکن جدید باشد. پیش از خرید، محدودیتهای خریدوفروش، مالیات معاملات و عملکرد قرارداد هوشمند را بررسی کنید.
- نادیده گرفتن نقدینگی و حجم معاملات: شاید قیمت یک توکن جذاب باشد، اما اگر نقدینگی کمی داشته باشد، فروش آن با قیمت دلخواهتان دشوار شود. پیش از خرید، نقدینگی و حجم معاملات را بررسی کنید تا دید بهتری نسبت به شرایط بازار داشته باشید.
- خرید توکن فقط به دلیل رشد ناگهانی قیمت: بالا رفتن سریع قیمت ممکن است شما را به خرید ترغیب کند؛ اما هیچ تضمینی وجود ندارد که این روند ادامه پیدا کند. ابتدا دلیل افزایش قیمت و وضعیت معاملات را بررسی کنید و بعد تصمیم بگیرید.
- اختصاص دادن بخش بزرگی از سرمایه به خرید یک توکن جدید: توکن‌های جدید ممکن است نوسان زیادی داشته باشند و قیمتشان به‌سرعت تغییر کند. پیش از خرید، میزان ریسک را بسنجید و مبلغی را سرمایه‌گذاری کنید که ازدست‌دادن آن زندگی مالی شما را دچار مشکل نکند.
- بی‌توجهی به امنیت کیف پول: هنگام بررسی یا خرید توکن، ممکن است لازم باشد کیف پولتان را به یک سایت متصل کنید یا درخواستی را تایید کنید. قبل از هر اقدامی، آدرس سایت و جزئیات درخواست را بررسی کنید و عبارت بازیابی کیف پولتان را هرگز در اختیار سایت یا فرد دیگری قرار ندهید.
یادتان باشد که برای خرید یک توکن، فقط به قیمت، نام یا تبلیغات آن نگاه نکنید. کمی وقت گذاشتن برای بررسی آدرس قرارداد، شرایط معامله و اطلاعات پروژه می‌تواند به شما دید بهتری بدهد و از تصمیم‌های عجولانه جلوگیری کند.
چک‌لیست سریع بررسی توکن قبل از خرید
قبل از خرید یک توکن، بهتر است هم وضعیت تایید آن را بررسی کنید و هم از اعتبار و شرایط معامله‌اش مطمئن شوید. برچسب Unverified بهتنهایی به معنی جعلی بودن توکن نیست، همان‌طور که تایید شدن آن نیز اعتبار و امنیت کاملش را ثابت نمی‌کند.
چک لیست زیر به شما کمک می‌کند مهم‌ترین موارد را پیش از خرید بررسی کنید:
- وضعیت تایید توکن را بررسی کرده‌اید؟ ببینید توکن در کیف پول یا پلتفرم موردنظر با برچسب Unverified یا علامت هشدار نمایش داده می‌شود یا خیر. اگر تایید نشده است، معیارهای همان پلتفرم و دلیل احتمالی این وضعیت را بررسی کنید.
- اطلاعات توکن در منابع مختلف مطابقت دارد؟ نام، نماد، آدرس قرارداد و اطلاعات ثبت‌شده توکن را در منابع معتبر مقایسه کنید. کمبود اطلاعات یا تایید نشدن آنها در منابع کافی ممکن است دلیل نمایش برچسب Unverified باشد.
- آدرس قرارداد را با منبع رسمی پروژه تطبیق داده‌اید؟ آدرس قرارداد را از وبسایت یا کانال رسمی پروژه پیدا و آن را ارزیابی کنید.
- شبکه توکن را درست تشخیص داده‌اید؟ مطمئن شوید قرارداد را در شبکه صحیح بررسی می‌کنید و آدرس آن با اطلاعات رسمی پروژه مطابقت دارد.
- اطلاعات پروژه قابل‌دسترسی است؟ وبسایت رسمی، کاربرد توکن، مستندات و اطلاعات مربوط به سازندگان پروژه را مرور کنید. اگر اطلاعات کافی در دسترس نیست، برای ارزیابی اعتبار توکن به بررسی بیشتری نیاز دارید و باید حساس‌تر باشید.
- وضعیت قرارداد هوشمند را بررسی کرده‌اید؟ در مرورگر بلاک چین، وضعیت تایید کد قرارداد، مجوزهای مهم و گزارش‌های حسابرسی امنیتی موجود را بررسی کنید. تایید کد قرارداد با تایید هویت توکن تفاوت دارد و بهتنهایی امنیت آن را ثابت نمی‌کند.
- امکان خریدوفروش توکن را سنجیده‌اید؟ محدودیتهای معامله، مالیات خریدوفروش و احتمال وجود هانی پات را بررسی کنید تا مطمئن شوید امکان فروش توکن وجود دارد.
- نقدینگی و حجم معاملات را بررسی کرده‌اید؟ وضعیت نقدینگی و سابقه معاملات توکن را بسنجید. نقدینگی پایین ممکن است فروش توکن را دشوار کند یا باعث شود آن را با قیمت دلخواهتان نفروشید.
- توزیع توکن میان دارندگان را بررسی کرده‌اید؟ ببینید چه مقدار از عرضه توکن در اختیار تعداد محدودی از کیف پول‌ها قرار دارد. تمرکز زیاد توکن‌ها در چند کیف پول ممکن است ریسک نوسانات شدید قیمت را افزایش دهد.
- تبلیغات و وعده‌های سود را با دقت ارزیابی کرده‌اید؟ تبلیغات گسترده، رشد ناگهانی قیمت یا وعده سود قطعی را نشانه اعتبار توکن در نظر نگیرید.
- ریسک خرید با شرایط مالی شما سازگار است؟ پیش از معامله، احتمال زیان را در نظر بگیرید و فقط مبلغی را سرمایه‌گذاری کنید که ازدست‌دادن آن زندگی مالی شما را مختل نکند.
- امنیت کیف پولتان را رعایت کرده‌اید؟ عبارت بازیابی کیف پول را در اختیار هیچ فرد یا سایتی قرار ندهید و پیش از اتصال کیف پول یا تایید هر درخواست، جزئیات و مجوزهای آن را بررسی کنید.
بنابراین هیچ برچسب یا ابزار واحدی اعتبار و امنیت یک توکن را به‌طور کامل ثابت نمی‌کند.
پیش از خرید نتیجه بررسی همه این موارد را در نظر بگیرید و اگر اطلاعات کافی ندارید، برای تصمیم‌گیری عجله نکنید.
قبل از خرید توکن، از اعتبار آن مطمئن شوید
تاییدنشده بودن یک توکن لزوما به معنی فیک بودن آن نیست؛ اما بررسی آدرس قرارداد، اطلاعات پروژه و شرایط خریدوفروش آن را پیش از خرید جدی بگیرید. اگر این مطلب برایتان مفید بود و دوست دارید با سازوکارهای دیگر دنیای ارزهای دیجیتال هم آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله توکن سوزی ارز دیجیتال چیست را بخوانید و با نحوه توکن‌سوزی و تاثیر آن بر عرضه ارزهای دیجیتال بیشتر آشنا شوید.
