اتریوم بخریم یا بیت کوین؟ راهنمای انتخاب بهترین گزینه برای سرمایه‌گذاری 

اگر سرمایه‌ای در اختیار دارید و می‌خواهید آن را به بازار ارز دیجیتال بیاورید، انتخاب بین خرید بیت کوین و خرید اتریوم کار ساده‌ای نیست. احتمالاً مثل خیلی از افراد دیگر، سر دوراهی مانده‌اید و دنبال پاسخی هستید که راه درست را به شما نشان دهد. شناخت تفاوت میان دو دارایی برتر بازار کریپتو اولین قدم برای سرمایه‌گذاری است. این مقاله قصد دارد با مقایسه این دو رمزارز، نکات لازم را در خصوص سرمایه‌گذاری روی آن‌ها مطرح کند.

پاسخ این سوال که BTC بهتر است یا ETH، بسته به عوامل مختلف و در بازه‌های زمانی متفاوت می‌تواند تغییر کند. در این مطلب سعی کرده‌ایم به این سوال پاسخ بدهیم؛ اما باید یادآوری کنیم این پاسخ هیچ قطعیتی ندارد و فقط یک نتیجه‌گیری بر مبنای داده‌هاست که نباید به‌منزله توصیه‌ای برای سرمایه‌گذاری تلقی شود.

بیت کوین چیست و چرا محبوب‌ترین ارز دیجیتال است؟ 

بیت کوین (Bitcoin) با نماد BTC اولین ارز دیجیتال غیرمتمرکز بازار کریپتو است که در سال ۲۰۰۹ به وجود آمد. مشخص نیست سازنده این رمزارز کیست و فقط یک اسم از او باقی مانده است: ساتوشی ناکاموتو. حتی معلوم نیست این نام مستعار به گروهی از خالقان بیت کوین اطلاق می‌شود یا مربوط به یک شخص خاص است.

هدف بیت کوین این بود که سیستم پرداخت همتا‌به‌همتایی ایجاد کند که برای انجام تراکنش‌ها نیازی به شخص ثالث مورد اعتماد نداشته باشد. به این ترتیب کاربران می‌توانند بدون نیاز به تأیید یا پردازش بانک یا نهاد مالی به‌عنوان واسطه، دارایی خود را در سطح شبکه به فرد دیگری منتقل کنند.

مهم‌ترین ویژگی بیت کوین که باعث شده است به آن لقب طلای دیجیتال بدهند، سقف عرضه محدود آن است؛ به این معنا که حداکثر ۲۱ میلیون واحد عرضه خواهد داشت. البته عوامل دیگری مثل کمیابی، نقدشوندگی، پایداری و دوام شبکه و پذیرش آن نیز در اعطای این لقب اثرگذار بوده است.

ساختار این شبکه با مفهوم استخراج گره خورده است؛ جایی که ماینرهای این بلاک‌چین با کمک دستگاه‌های تخصصی و مکانیزم اثبات کار، در فرایند تأیید تراکنش‌ها، تأمین امنیت و ساخت بلاک‌های تازه مشارکت می‌کنند. 

ارزش بازار بالای این رمزارز و پذیرش آن از جانب سرمایه‌گذاران نهادی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز این محبوبیت را بیشتر کرده است. با مراجعه به بخش تحلیل بیت کوین می‌توانید از وضعیت این دارایی بهتر مطلع شوید.

جزئیات فنی این دارایی گسترده است و نیازمند توضیحات بیشتری است. پس اگر دنبال این هستید که اطلاعات بیشتری از این رمزارز به دست آورید، پیشنهاد ما این است که مطلب بیت کوین چیست را مطالعه کنید.

اتریوم چیست و چه تفاوتی با بیت کوین دارد؟ 

اتریوم (Ethereum) نام شبکه بلاکچینی است که دارایی بومی آن با نماد ETH معامله می‌شود. در حال حاضر این دارایی از نظر ارزش بازار، دومین ارز دیجیتال پس از بیت کوین است.

اتریوم در سال ۲۰۱۵ توسط شخصی به‌نام ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin) راه‌اندازی شد. این شبکه برخلاف بیت کوین دنبال ساده‌سازی نقل‌وانتقال پول به‌عنوان هدف اصلی نیست؛ بلکه یک شبکه عمومی قابل برنامه‌ریزی برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز است. 

مهم‌ترین ویژگی این شبکه، قابلیت اجرای قرارداد هوشمند (Smart Contract) است. این قراردادها برنامه‌هایی هستند که روی بلاکچین اتریوم مستقر می‌شوند و در پاسخ به تراکنش‌ها یا طبق شرایطی که در کد آن‌ها تعریف شده است، اجرا می‌شوند.

همین ویژگی باعث شده است اتریوم به زیرساخت مهمی در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) و برنامه‌های غیرمتمرکز (dApp) تبدیل شود.

تفاوت مهم دیگر میان اتریوم و بیت کوین، مکانیزم اجماع آن‌هاست. بیت کوین از مکانیزم اجماع اثبات کار (Proof of Work یا PoW) استفاده می‌کند که برای ماینینگ به قدرت پردازشی بالا و انرژی زیادی نیاز دارد. در سمت دیگر اتریوم از سال ۲۰۲۲ و پس از اجرای ارتقای مرج (The Merge) به مکانیزم اثبات سهام (Proof of Stake یا PoS) مهاجرت کرد. 

در این روش دیگر خبری از ماین کردن نیست؛ به‌جای آن برای راه‌اندازی یک اعتبارسنج مستقل به ۳۲ واحد ETH نیاز است، البته کاربران می‌توانند با استفاده از استخرها و سرویس‌های استیکینگ، با مقدار کمتری از این رمزارز در فرایند استیکینگ مشارکت کنند. مطابق مستندات اتریوم، این مکانیزم مصرف انرژی شبکه را به‌شکل چشم‌گیری تا حدود ۹۹٫۹۵ درصد کاهش داده است. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم، مقاله استیکینگ ارز دیجیتال چیست را مطالعه کنید.

تفاوت دیگر به سقف عرضه برمی‌گردد. گفتیم که سقف عرضه بیت کوین محدود است؛ اما اتریوم چنین نیست و حداکثر عرضه ثابتی برای آن تعریف نشده است. میزان عرضه این رمزارز به عوامل مختلفی مانند صدور ETH برای پاداش‌دهی به اعتبارسنج‌ها و سوزاندن بخشی از کارمزدهای شبکه وابسته است. 

تفاوت‌های میان این دو شبکه بیشتر از این حرف‌هاست. برای این‌که از تاریخچه، معماری، ساختار و به‌طور کلی فناوری اتریوم بیشتر آگاه شوید، مقاله اتریوم چیست را مطالعه کنید.

مقایسه بیت کوین و اتریوم در یک نگاه

با توجه به توضیحاتی که در بالا در خصوص این دو شبکه محبوب بیان کردیم، می‌توان اکنون تفاوت‌های این دو بلاک‌چین را بهتر بررسی کرد. در جدول زیر می‌توانید این تفاوت‌ها را ببینید:

اگر بخواهیم از دریچه سرمایه‌گذاری و بازدهی مالی به این دو شبکه نگاه کنیم، مقایسه زیر نیز معنا پیدا می‌کند:

البته چند مورد از این مقایسه نیاز به توضیح بیشتری دارد:

• نوسان قیمت: نمی‌توان نوسان قیمت را به این سادگی بررسی کرد و با قطعیت مشخص کرد که نوسان قیمت بیت کوین کمتر است. برای این کار می‌توانید حرکات قیمت این دو دارایی را در برهه‌های زمانی مشخص با هم بسنجید؛ اما در حالت کلی می‌توان گفت که در طول تاریخ نوسان اتر بیشتر از بیت کوین بوده است.
• کسب درآمد غیرفعال: این ویژگی یکی از تفاوت‌های عملی مهم میان بیت کوین و اتریوم را مشخص می‌کند. دارندگان اتریوم می‌توانند بدون نیاز به فروش دارایی خود و از طریق استیکینگ در تأمین امنیت شبکه مشارکت کرده و بازدهی سالانه دریافت کنند. چنین مکانیزم و قابلیتی به این شکل در بیت کوین وجود ندارد.
• تنوع اکوسیستم: ارزش اتریوم را نمی‌توان تنها به قیمت خودش وابسته دانست؛ بلکه رشد پروژه‌های دیفای، NFT و راهکارهای لایه دوم ساخته‌شده روی این بلاک‌چین نیز عوامل مهمی هستند. این مسئله از این جهت اهمیت دارد که فرصت رشد بیشتری ایجاد می‌کند و البته یک منبع ریسک اضافه هم هست. بیت کوین به اندازه اتریوم تنوع خدمات ندارد و نوآوری‌هایی مانند اوردینالز (Ordinals) که باعث می‌شود از قابلیت‌های موجود بیت کوین استفاده کنیم هم چندان پررونق نبوده‌اند.
• همبستگی با بازار سهام: هرچه همبستگی یک دارایی با بازارهای سنتی کمتر باشد، بیشتر می‌توان روی آن به‌عنوان یک دارایی برای متنوع‌سازی پرتفوی حساب کرد. همبستگی این دو دارایی با بازار سهام گاهی ممکن است بالا باشد و گاهی کم. این عامل در دوره‌های زمانی مختلف تغییر می‌کند و بهتر است در هر دوره جداگانه بررسی شود.

برای سرمایه‌گذاری بلندمدت بیت کوین بهتر است یا اتریوم؟

وقتی بحث سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌شود، برخی معیارها پررنگ‌تر می‌شوند. در افق زمانی چندساله، نوسانات روزانه بازار دیگر چندان مهم نیستند و قدرت بنیادی دارایی و پتانسیل رشد بلندمدت آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بیت کوین ویژگی‌های مهمی دارد که باعث شده است از نظر سرمایه‌گذاران برای نگهداری بلندمدت مناسب باشد. این دارایی برای بسیاری از فعالان به‌عنوان ذخیره ارزش بالقوه شناخته می‌شود. عرضه محدود ۲۱ میلیون واحدی آن در کنار رویداد هاوینگ که باعث نصف شدن پاداش استخراج بلاک و کاهش سرعت انتشار واحدهای جدید می‌شود هم عوامل مهم دیگری هستند.

اما آنچه در سال‌های اخیر پررنگ‌تر بوده است، پذیرش نهادی این دارایی از طریق صندوق‌های ETF است. این مسئله باعث شده است دسترسی سرمایه‌گذاران سنتی به بیت کوین و مواجهه با آن ساده‌تر شود.

اتریوم هم ارزش‌مندی‌های مختص به خود را دارد. این دارایی به‌دلیل آن‌که رشدش نه فقط به قیمت اتر، بلکه به عوامل مختلفی از جمله گسترش اکوسیستم دیفای وابسته است، گزینه جذابی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت محسوب می‌شود. در صفحه تحلیل اتریوم با در نظر گرفتن عوامل مختلف، قیمت این دارایی را به‌صورت مستمر بررسی می‌کنیم.

از طرفی، مدل اقتصادی بیت کوین قابل‌پیش‌بینی‌تر است و مواردی مانند هاوینگ از قبل در پروتکل تعریف شده‌اند. این مسئله برای افرادی که عرضه قابل‌پیش‌بینی برایشان اهمیت دارد، می‌تواند یک مزیت باشد. اتریوم اما به‌دلیل وابستگی به اکوسیستم، رقابت با بلاک‌چین‌های لایه یک دیگر و پیچیدگی بیشتر در اقتصاد پروتکل، نوسان بیشتری را نسبت به بیت کوین تجربه می‌کند.

بسیاری از سرمایه‌گذاران سنتی که تجربه سرمایه‌گذاری در دارایی‌هایی مانند طلا دارند و حالا می‌خواهند وارد بازار ارز دیجیتال شوند، ممکن است بیت کوین را به‌خاطر ویژگی‌هایی مثل عرضه محدود، سابقه طولانی‌تر و جایگاه فعلی آن در بازار، گزینه مناسب‌تری بدانند.

اکنون اگر بخواهیم یک پاسخ کلی و جامع به سوال مطرح‌شده بدهیم و به جزئیات نپردازیم، باید بگوییم خرید بیت کوین انتخاب محافظه‌کارانه‌تری برای سرمایه‌گذاران بلندمدت است؛ چرا که:

• بیت کوین در طول چرخه‌های مختلف بزرگ‌ترین دارایی بازار ارز دیجیتال از نظر ارزش بازار بوده است؛ در حالی‌که جایگاه اتریوم در چند مقطع تحت تأثیر رشد سایر دارایی‌ها تغییر کرده است و به‌عنوان مثال از رتبه دوم به سوم تنزل پیدا کرده است؛ مثلاً در تاریخ ۲۹ دسامبر ۲۰۱۷، اتر موقتاً جای خود را به ریپل داد. هرچند نمی‌توان به‌تنهایی این را عاملی مثبت دانست و در مقام مقایسه می‌تواند معنا پیدا کند.
• برنامه بیت کوین از روز اول نسبتاً قابل پیش‌بینی بوده است و پارامترهای اقتصادی آن از جمله سقف عرضه و فرایند هاوینگ تاکنون پایدار بوده‌اند. این در حالی است که مدل اقتصادی اتریوم از جمله نرخ سوزاندن توکن، پاداش استیکینگ یا برنامه توسعه شبکه طی سال‌های اخیر به‌روزرسانی شده و در حال تکامل است. این امر می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که دنبال قطعیت بیشتری هستند، عاملی نامطلوب باشد؛ اما نمی‌توان آن را ایراد یا محدودیت اتریوم دانست.
• بیت کوین در جایگاه ذخیره ارزش موقعیت متمایزی به‌عنوان یک دارایی پولی پیدا کرده است؛ اما اتریوم و بلاک‌چین‌های لایه یک دیگر مثل سولانا، در جذب پروژه‌های دیفای و NFT رقابت سنگینی با هم دارند. این ریسک وجود دارد که اتریوم در این رقابت شکست بخورد و سهم بازارش را از دست بدهد. البته این به آن معنا نیست که این تنها ریسک اتر است.

با این‌همه اگر ریسک‌پذیری بیشتری دارید و معتقد هستید که اکوسیستم دیفای همچنان رشد قابل‌توجهی خواهد داشت، اتریوم می‌تواند گزینه مناسب‌تری برای شما باشد. پس می‌بینید که بسته به عوامل مختلف، هر یک از این دو دارایی می‌توانند نیازهای سرمایه‌گذار را پوشش دهند.

برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت کدام گزینه مناسب‌تر است؟

اگر منظور از کوتاه‌مدت همان معامله‌گری بر اساس نوسان قیمت باشد، اتر می‌تواند به‌دلیل نوسان بالاتر، فرصت‌های بیشتری ایجاد کند. حالا می‌خواهیم با بیان دو دلیل این ادعا را توضیح دهیم:

• نوسان قیمت بالاتر: در تحلیل تکنیکال و معاملات کوتاه‌مدت، نوسانات بیشتر ممکن است فرصت بیشتری برای کسب سود سریع ایجاد کنند؛ هرچند این فرصت با ریسک متقارن برای ضرر سریع همراه است و به‌هیچ عنوان قطعی یا الزامی نیست. در طول تاریخ اتریوم، این دارایی به‌صورت کلی نوسان روزانه و هفتگی بیشتری نسبت به بیت کوین داشته است (و لزوماً همیشه این‌طور نبوده است). این مسئله باعث می‌شود ETH برای معاملات کوتاه‌مدت جذابیت بیشتری داشته باشد. این گزاره هرگز به این معنا نیست که هر دارایی که نوسان بیشتری دارد، گزینه‌ای مناسب‌تر برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت است؛ این فقط مقایسه‌ای کلی میان بیت کوین و اتر است.
• حساسیت به عوامل اختصاصی اکوسیستم: قیمت اتریوم به رویدادهای اختصاصی اکوسیستم مثل به‌روزرسانی‌های متعدد، جریان ورودی/ خروجی ETF و تغییرات بازده استیکینگ واکنش نشان می‌دهد. این موارد جدا از عوامل کلان اقتصادی مانند نرخ بهره یا تورم هستند. به‌طور کلی می‌توان این‌طور گفت قیمت این دارایی از مواردی مثل فعالیت دیفای، شرایط استیکینگ، عرضه و سوزاندن اتر و رقابت لایه اول‌ها تاثیر می‌گیرد.

ممکن است برخی از سرمایه‌گذاران صندوق‌های درآمد ثابت تمایل بیشتری به اتر داشته باشند؛ چرا که این دارایی قابلیت استیکینگ دارد و می‌توان از این طریق پاداش دریافت کرد. این پاداش می‌تواند نوعی درآمد غیرفعال ایجاد کند؛ هرچند نباید فراموش کرد این پاداش تضمین‌شده نیست و نباید آن را با سود صندوق‌های درآمد ثابت همسان دانست.

خرید اتریوم برای کسب بازدهی احتمالی بالاتر در کوتاه‌مدت همراه با مدیریت ریسک و مهارت تحلیل تکنیکال برای سرمایه‌گذارانی که تحمل پذیرش نوسان بیشتری دارند، می‌تواند جذاب‌تر باشد. با این‌همه اگر اولویت شما نقدشوندگی و عمق بازار بیشتر است، ممکن است بیت کوین را انتخاب کنید. 

البته باید یادآوری کنیم معاملات کوتاه‌مدت در بازار کریپتو معمولاً ریسک بالایی دارد و باید جنبه‌های مختلف این اقدام را در نظر گرفت.

اگر قصد خرید دارایی‌های دیگری به‌جز بیت کوین یا اتریوم را دارید، با مطالعه مقاله بهترین ارزهای دیجیتال برای سرمایه‌گذاری می‌توانید گزینه‌های مختلف را شناسایی کنید.

آیا خرید همزمان بیت کوین و اتریوم منطقی است؟

پاسخ این سوال به‌طور کلی مثبت است. بسیاری از سرمایه‌گذاران این روش را به‌عنوان یک استراتژی منطقی برای تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری درون بازار کریپتو به‌کار می‌گیرند. چرا که به‌طور کلی:

• بیت کوین نقش ذخیره ارزش دارد و با توجه به مواردی که گفتیم، در بیشتر دوره‌های تاریخی نسبت به اتر نوسان کمتری دارد. اتریوم هم رشد اکوسیستم و تنوع کاربرد بیشتری دارد. ترکیب این دو دارایی باعث می‌شود سرمایه‌گذار از نوسان معمولاً کمتر بیت کوین و پتانسیل رشد اکوسیستم اتریوم در آن واحد بهره‌مند شود.
• با این سرمایه‌گذاری، ریسک تمرکز کاهش پیدا می‌کند. تقسیم سرمایه میان دو دارایی با بنیاد و کاربردهای متفاوت، وابستگی به یک دارایی را کاهش می‌دهد.
• از آن‌جا که این دو رمزارز ساختار اقتصادی و عوامل اثرگذار قیمت متفاوتی با یکدیگر دارند، با سرمایه‌گذاری روی آن‌ها به‌صورت همزمان می‌توان تنوع‌بخشی درون بازار کریپتو را ایجاد کرد.

البته به‌جز این موارد، یک نکته بسیار مهم را هم باید ذکر کنیم. بیت کوین و اتریوم همبستگی نسبتاً بالایی دارند. به این معنا که در چرخه‌های صعودی و نزولی بازار با هم در یک جهت حرکت می‌کنند. البته این ارتباط ثابت نیست و در طول زمان ممکن است تغییر کند. با این‌همه باید توجه کنید که تنوع‌بخشی از این جنس، به میزان دارایی‌های کاملاً غیرمرتبط مثل سهام یا طلا نیست و بیشتر یک تنوع‌بخشی درون‌بازاری است.

ما در صفحه تحلیل ارزهای دیجیتال وضعیت قیمت رمزارزها را بررسی می‌کنیم. بهتر است پیش از اقدام به سرمایه‌گذاری، با مراجعه به این بخش از وضعیت این دو رمزارز و دارایی‌های مختلف آگاه شوید.

جمع‌بندی: بیت کوین یا اتریوم؛ کدام مناسب‌تر است؟

پرسش «اتریوم بخریم یا بیت کوین؟» جواب دقیق و یکسانی برای همه سرمایه‌گذاران ندارد. این مسئله به عواملی مثل هدف، افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری افراد مربوط است. معمولاً اگر سرمایه‌گذاری بلندمدت و سیاست پولی قابل پیش‌بینی‌تر برایتان مهم‌تر است، بیت کوین می‌تواند انتخاب بهتری باشد. اما اگر افق سرمایه‌گذاری شما کوتاه‌مدت‌تر است و تحمل نوسان بیشتری دارید و به پتانسیل اکوسیستم اتریوم اعتقاد دارید، ارز دیجیتال اتر می‌تواند دارایی جذاب‌تری برای شما باشد. برخی از سرمایه‌گذاران هر دو رمزارز را همزمان نگهداری می‌کنند تا از مزایای آن‌ها بهره‌مند شوند. استراتژی شما در قبال خرید بیت کوین و اتریوم چیست؟