گرام (GRAM) چیست؟ همه چیز درباره تغییر نام Toncoin تلگرام

کمتر پروژه‌ای در دنیای ارزهای دیجیتال به اندازه بلاک‌چین تلگرام مسیر پر فراز و نشیبی را تجربه کرده است. پروژه‌ای که در سال ۲۰۱۸ با نام «گرام» معرفی شد، در مدت کوتاهی میلیاردها دلار سرمایه جذب کرد، اما به دلیل چالش‌های حقوقی ناگهان متوقف شد. چند سال بعد همین پروژه با نام تون‌کوین دوباره به بازار برگشت و حالا در سال ۲۰۲۶ بار دیگر نام گرام به این اکوسیستم بازگشته است؛ اتفاقی که دوباره توجه کاربران و سرمایه‌گذاران را به شبکه TON جلب کرده است.

همین موضوع باعث شده برای بسیاری از کاربران سوال‌های مهمی شکل بگیرد؛ گرام دقیقا چیست و چه تفاوتی با تون‌کوین دارد؟ آیا این یک ارز دیجیتال جدید است یا فقط یک تغییر نام در اکوسیستم TON رخ داده است؟ در ادامه این مقاله به تاریخچه این پروژه، دلیل تغییر نام‌ها و وضعیت فعلی شبکه TON می‌پردازیم تا تصویر روشن‌تری از این بلاک‌چین و نقش آن در اکوسیستم تلگرام به دست آورید.

گرام (GRAM) چیست؟

اسم تون کوین که به گوش می خورد، معمولا چند مفهوم در ذهن شکل می گیرد؛ تلگرام، مینی اپ‌ها، بلاک چین TON و البته پروژه ای که چند سال پیش با نام «گرام» آغاز شد. حالا در سال ۲۰۲۶ دوباره همان نام قدیمی به مرکز توجه برگشته است و توکن بومی شبکه TON با نام گرام شناخته می شود.

گرام در واقع همان ارز دیجیتال اصلی اکوسیستم بلاک چین The Open Network است که پیش‌تر با نام تون کوین و نماد TON شناخته می شد. پس از یک رای گیری حاکمیتی در جامعه این شبکه، تصمیم گرفته شد که نام توکن دوباره به هویت اولیه خود یعنی GRAM بازگردد. نکته مهم این است که این تغییر فقط در سطح نام و برند رخ داده و ساختار فنی شبکه هیچ تغییری نکرده است.

به بیان دیگر، شبکه همچنان TON نام دارد و فقط توکن بومی آن از Toncoin به Gram تغییر کرده است. بنابراین موجودی کاربران، آدرس کیف پول‌ها، قراردادهای هوشمند و دارایی‌هایی که روی این شبکه ساخته شده‌اند بدون تغییر باقی مانده‌اند. به همین دلیل کاربران برای نگهداری دارایی های خود یا انجام تراکنش‌ها نیازی به اقدام خاصی ندارند.

گرام همان نقشی را در اکوسیستم TON ایفا می‌کند که پیش از این تون کوین بر عهده داشت. این توکن برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، استیکینگ در شبکه، اجرای قراردادهای هوشمند و همچنین پرداخت در سرویس های مختلف مبتنی بر تلگرام استفاده می‌شود. به همین دلیل بسیاری از کاربران هنوز هم هنگام بررسی قیمت یا خرید تون کوین در صرافی ها، در واقع به همان دارایی‌ای اشاره می‌کنند که اکنون با نام گرام شناخته می شود. اگر تا به‌حال با مفهوم وثیقه‌گذاری ارز دیجیتال آشنا نشده‌اید، پیشنهاد می‌کنم مقاله استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟ را بخوانید.

یکی از دلایل مهمی که باعث شد نام گرام دوباره احیا شود، بازگشت تلگرام به نقش فعال‌تر در توسعه این اکوسیستم است. در سال های گذشته توسعه شبکه TON بیشتر توسط جامعه ای مستقل از توسعه دهندگان انجام می‌شد. اما حالا تلگرام با برنامه‌ای جدید برای گسترش خدمات بلاک‌چینی در این پیام‌رسان، تلاش می‌کند هویت اولیه پروژه را دوباره زنده کند.

در نتیجه اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، گرام همان ارز دیجیتال بومی شبکه TON است که با هدف استفاده در اکوسیستم تلگرام طراحی شده است. این دارایی قرار است در پرداخت‌ها، برنامه‌های غیرمتمرکز، مینی‌اپ‌های تلگرام و بسیاری از خدمات مالی دیجیتال این شبکه نقش مهمی داشته باشد.

پروژه Telegram Open Network (TON) چیست؟

برای درک بهتر گرام، ابتدا باید با زیرساختی آشنا شویم که این ارز دیجیتال روی آن ساخته شده است. Telegram Open Network که به اختصار TON نامیده می‌شود، یک بلاک چین لایه یک است که با هدف ارائه زیرساختی سریع و مقیاس‌پذیر برای خدمات دیجیتال طراحی شد. ایده اصلی این شبکه از همان ابتدا این بود که میلیون‌ها کاربر تلگرام بتوانند بدون خروج از این پیام رسان به خدمات مالی و برنامه‌های غیرمتمرکز دسترسی داشته باشند.

پروژه TON در سال ۲۰۱۸ توسط تیم تلگرام معرفی شد و توجه زیادی را در صنعت بلاک چین به خود جلب کرد. هدف این پروژه ساخت شبکه‌ای بود که بتواند حجم بسیار بالایی از تراکنش‌ها را پردازش کند و در عین حال بستری برای ساخت برنامه های غیرمتمرکز، پرداخت های دیجیتال و سرویس های مبتنی بر وب۳ فراهم کند. اگر می‌خواهید با جزئیات کامل این شبکه، نحوه کار آن و کاربردهایش آشنا شوید، پیشنهاد می کنیم مقاله تون کوین چیست؟ را در بلاگ بیت۲۴ مطالعه کنید.

امروزه شبکه TON به عنوان یکی از سریع ترین بلاک چین های فعال شناخته می‌شود و قابلیت‌هایی مانند قراردادهای هوشمند، استیکینگ، ساخت توکن و اجرای مینی‌اپ‌های تلگرامی را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد. به همین دلیل بسیاری از سرویس‌هایی که در تلگرام می‌بینید، از بازی‌های بلاک چینی گرفته تا ابزارهای پرداخت، در واقع روی همین شبکه ساخته شده‌اند و از توکن بومی آن برای انجام تراکنش‌ها استفاده می‌کنند.

چرا پروژه گرام متوقف شد؟

زمانی که تلگرام در سال ۲۰۱۸ پروژه بلاک چین خود را معرفی کرد، گرام قرار بود ارز دیجیتال اصلی این شبکه باشد. تلگرام برای تامین سرمایه توسعه این پروژه یک عرضه خصوصی توکن برگزار کرد و توانست حدود ۱.۷ میلیارد دلار از سرمایه گذاران بزرگ جذب کند. در آن زمان بسیاری از تحلیلگران معتقد بودند که ترکیب بلاک چین با جامعه چندصد میلیونی کاربران تلگرام می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های کریپتویی دنیا را شکل دهد.

اما خیلی زود مشکلات حقوقی جدی برای این پروژه به وجود آمد. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا یا همان SEC اعلام کرد فروش توکن‌های گرام نوعی عرضه اوراق بهادار ثبت نشده محسوب می‌شود. به گفته این نهاد، تلگرام بدون دریافت مجوز قانونی اقدام به فروش دارایی‌ای کرده که از نظر قوانین آمریکا باید به عنوان اوراق بهادار ثبت می‌شد.

پس از ماه ها درگیری حقوقی، در نهایت در سال ۲۰۲۰ تلگرام مجبور شد توسعه رسمی پروژه TON و عرضه توکن گرام را متوقف کند. این شرکت علاوه بر پرداخت جریمه، بخش زیادی از سرمایه جذب شده را نیز به سرمایه‌گذاران بازگرداند. با این حال کدهای پروژه به صورت متن‌باز منتشر شد و همین موضوع باعث شد جامعه ای از توسعه دهندگان مستقل مسیر توسعه این شبکه را ادامه دهند.

چرا گرام به Toncoin تغییر نام داد؟

پس از توقف رسمی پروژه توسط تلگرام در سال ۲۰۲۰، تصور بسیاری از کاربران این بود که پروژه TON برای همیشه به پایان رسیده است. اما ماجرا به اینجا ختم نشد. از آنجا که کدهای این شبکه به صورت متن باز منتشر شده بود، گروهی از توسعه دهندگان مستقل تصمیم گرفتند توسعه آن را ادامه دهند و نسخه جدیدی از این بلاک چین را راه اندازی کنند.

این گروه که بعدها با نام TON Foundation شناخته شد، برای ادامه مسیر پروژه چند تغییر مهم ایجاد کرد. یکی از مهم‌ترین این تغییرات مربوط به نام توکن شبکه بود. از آنجا که نام «گرام» مستقیما با پروژه اولیه تلگرام و پرونده حقوقی آن در آمریکا مرتبط بود، توسعه دهندگان تصمیم گرفتند برای کاهش ریسک‌های قانونی، نام توکن را به Toncoin تغییر دهند.

به این ترتیب توکن بومی شبکه با نماد TON وارد بازار شد و به تدریج در صرافی های مختلف لیست شد. در سال های بعد نیز با گسترش اکوسیستم این بلاک چین، Toncoin به یکی از دارایی‌های شناخته‌شده بازار تبدیل شد. بسیاری از کاربران برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، استفاده از برنامه‌های غیرمتمرکز و حتی بررسی آینده تون کوین از همین توکن استفاده می‌کردند؛ در حالی که ریشه این دارایی همان پروژه گرام اولیه تلگرام بود.

تفاوت گرام و تون کوین چیست؟

وقتی درباره گرام و تون کوین صحبت می کنیم، در نگاه اول ممکن است تصور شود با دو ارز دیجیتال متفاوت روبه‌رو هستیم، اما در واقع ماجرا کمی متفاوت است. گرام و تون کوین در اصل به یک اکوسیستم واحد تعلق دارند و هر دو به توکن بومی شبکه TON اشاره می‌کنند؛ با این تفاوت که در دوره‌های مختلف با نام های متفاوت شناخته شده‌اند.

در واقع «گرام» نام اولیه توکنی بود که تلگرام برای بلاک چین Telegram Open Network در نظر گرفته بود. پس از توقف پروژه در سال ۲۰۲۰ و ادامه توسعه شبکه توسط جامعه مستقل، برای جلوگیری از مشکلات حقوقی و ایجاد فاصله با پرونده قبلی تلگرام، نام این توکن به Toncoin تغییر داده شد. حالا در سال ۲۰۲۶ و با بازگشت تلگرام به توسعه فعال این اکوسیستم، دوباره نام گرام برای این دارایی انتخاب شده است.

برای اینکه تفاوت این دو نام را بهتر درک کنیم، در جدول زیر مهم‌ترین ویژگی‌های گرام اولیه و تون کوین را کنار هم قرار داده‌ایم.

با وجود این تفاوت‌ها، از نظر فنی هر دو به یک زیرساخت اشاره دارند. شبکه‌ای که ابتدا توسط تلگرام طراحی شد و بعد توسط جامعه توسعه‌دهندگان ادامه پیدا کرد. به همین دلیل بسیاری از کاربران هنگام بررسی قیمت، تحلیل آینده تون کوین یا حتی هنگام خرید تون کوین در صرافی‌ها، در واقع درباره همان دارایی‌ای صحبت می‌کنند که ریشه آن به پروژه گرام باز می‌گردد.

به بیان ساده، گرام و تون کوین دو نام برای یک مسیر مشترک هستند. تفاوت اصلی آن‌ها بیشتر به تاریخچه پروژه و شرایط حقوقی آن در مقاطع مختلف مربوط می‌شود؛ نه به یک تغییر اساسی در فناوری یا ساختار شبکه.

وضعیت فعلی شبکه TON چگونه است؟

حالا که نام گرام دوباره به این اکوسیستم برگشته، سوال اصلی بسیاری از کاربران این است که وضعیت فعلی شبکه TON چیست و این بلاک‌چین امروز در چه جایگاهی قرار دارد. واقعیت این است که TON دیگر یک پروژه آزمایشی یا صرفا وابسته به یک ایده اولیه نیست؛ بلکه به زیرساختی فعال برای مینی‌اپ‌های تلگرام، پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای و سرویس‌های وب۳ تبدیل شده است.

در سال ۲۰۲۶ و هم‌زمان با اجرای برنامه توسعه جدیدی که با عنوان MTONGA معرفی شد، چند ارتقای مهم در شبکه اعمال شده است. زمان تولید بلاک به شکل محسوسی کاهش یافته و به حدود چندصد میلی‌ثانیه رسیده است. این یعنی تراکنش‌ها سریع‌تر نهایی می‌شوند و تجربه کاربری در مینی‌اپ‌ها روان‌تر است. همچنین کارمزد پایه تراکنش‌ها کاهش پیدا کرده و همین موضوع استفاده روزمره از گرام را منطقی‌تر کرده است؛ مخصوصا برای پرداخت‌های خرد داخل تلگرام.

از طرف دیگر، ادغام عمیق‌تر TON با تلگرام باعث شده دسترسی به این شبکه برای میلیون‌ها کاربر ساده‌تر شود. کاربران بدون نیاز به دانش فنی پیچیده می‌توانند از طریق ربات‌ها و مینی‌اپ‌ها با این بلاک‌چین تعامل داشته باشند. همین موضوع باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاران هنگام بررسی اینکه شبکه TON چیست یا تحلیل آینده تون کوین، به ظرفیت بالقوه جامعه کاربری تلگرام توجه ویژه‌ای داشته باشند.

برای کاربر ایرانی، مهم‌ترین سوال معمولا به سرمایه‌گذاری مربوط می‌شود؛ آیا خرید تون‌کوین یا همان گرام تصمیم درستی است؟ پاسخ این سوال به استراتژی شخصی هر فرد بستگی دارد، اما چند نکته قابل توجه است؛

• شبکه TON اکنون یک اکوسیستم فعال با کاربردهای واقعی در تلگرام دارد
• توسعه آن تنها متکی به یک تیم کوچک نیست و ترکیبی از تلگرام و بنیاد TON آن را پیش می‌برند
• استفاده از این شبکه نیازمند نگهداری توکن بومی آن برای پرداخت کارمزد و استیکینگ است

در عین حال باید به ریسک‌ها هم توجه کرد. سابقه پرونده حقوقی در آمریکا، تمرکز نسبی تصمیم‌گیری و وابستگی بخشی از رشد شبکه به سیاست‌های تلگرام از عواملی هستند که می‌توانند بر آینده تون‌کوین تاثیر بگذارند. در بلاگ بیت ۲۴ بستری فراهم شده است تا بتوان تحلیل تون کوین را از نقطه نظرات مختلف بررسی که برای این منظور می‌توانید به صفحه مربوطه مراجعه کنید.

از نظر نگهداری دارایی نیز کاربران می‌توانند از بهترین کیف‌پول‌های ارز دیجیتال که از شبکه TON پشتیبانی می‌کنند، استفاده کنند؛ چه کیف‌پول‌های نرم‌افزاری موبایلی و چه گزینه‌های سخت‌افزاری برای امنیت بالاتر. مهم این است که هنگام انتقال دارایی، شبکه انتخابی را به درستی روی TON تنظیم کنند تا با خطای ارسال به شبکه اشتباه مواجه نشوند. در همین راستا می‌توانید در مقاله بهترین کیف پول‌های تون کوین برای ایرانیان، راهنمای مناسبی برای بهترین انتخاب داشته باشید.

در مجموع، شبکه TON امروز یک زیرساخت فعال با سرعت بالا، کارمزد پایین و جامعه کاربری گسترده است. بازگشت نام گرام را می‌توان بخشی از تلاش برای یکپارچه‌سازی هویت این اکوسیستم دانست. اینکه این شبکه در سال‌های آینده چه مسیری را طی می‌کند، به میزان پذیرش کاربران تلگرام، توسعه کاربردهای واقعی و شرایط نظارتی بین‌المللی بستگی خواهد داشت.

آیا گرام می‌تواند فصل جدیدی برای TON بسازد؟

بازگشت نام گرام را نمی‌توان فقط یک تغییر ظاهری دانست. این اتفاق در عمل نشانه‌ای از بازتعریف هویت اکوسیستم TON و تلاش برای هم‌راستا کردن برند توکن با نقش پررنگ‌تر تلگرام در توسعه آن است. از طرفی زیرساخت فنی شبکه نسبت به سال‌های ابتدایی بالغ‌تر شده، سرعت و کارمزدها بهبود یافته و کاربردهای واقعی در مینی‌اپ‌ها و پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای شکل گرفته است. از طرف دیگر، سابقه چالش‌های حقوقی و میزان وابستگی رشد شبکه به سیاست‌های تلگرام همچنان عواملی هستند که باید در تحلیل آینده تون‌کوین در نظر گرفته شوند.

اگر قصد خرید تون‌کوین یا همان گرام را دارید، قبل از هر تصمیمی حتما ساختار شبکه، کاربردهای واقعی آن و ریسک‌های احتمالی را بررسی کنید و دارایی خود را در بهترین کیف‌پول‌های ارز دیجیتال که از شبکه TON پشتیبانی می‌کنند، نگهداری کنید. برای بررسی آخرین وضعیت پروژه می‌توانید به صفحه اخبار تون کوین مراجعه کنید.