افراد سودجوی بازار کریپتو هر روز دارایی خیلی از کاربران را به جیب میزنند. خیلیها باور دارند وقتی سارقان ارز دیجیتال ما را میدزدند، بهخاطر ناشناس بودن شبکهها، سرمایه ما برای همیشه از بین میرود. آیا چنین موضوعی واقعیت دارد و واقعا هیچ ردپایی از این مجرمان به جا نمیماند؟ پاسخ این سوال در دل فناوری بلاک چین قرار گرفته که بسیاری از باورهای غلط را از بین می برد.
ما در این مطلب فقط به این سوال جواب نمیدهیم، قصد داریم مسیر درست پس گرفتن سرمایه را آموزش دهیم. پیشنهاد میکنم این مطلب را بخوانید تا یاد بگیرید چطور در همان لحظات اولیه مسیر فرار سارقان را ببندید. خواندن این مقاله به شما کمک میکند تا ترفندهای کلاهبرداران را بشناسید و سپر دفاعی محکمی برای داراییهای خود بسازید.
آیا کلاهبرداری ارز دیجیتال قابل پیگیری است؟
وقتی صحبت از کلاهبرداری در فضای کریپتو به میان میآید، خیلیها تصورشان این است که سرمایهشان نابود شده و راهی برای بازگشت آن وجود ندارد. این باور که ارزهای دیجیتال بهطور کامل ناشناس هستند، اشتباه است و اتفاقا بلاک چین به شفافیت بالایش است که شهرت دارد. شبکه بلاک چین تمام تراکنشها را ثبت میکند و شما میتوانید مسیر انتقال دارایی را بهراحتی رصد کنید و به دنبال تراکنش گمشده بگردید.
گزارش جرایم کریپتویی موسسه Chainalysis نشان میدهد نهادهای قانونی اکنون ابزارهای قدرتمندی برای ردیابی داراییهای سرقتشده دارند. در ایران نیز پلیس فتا پروندههای جرایم سایبری را با جدیت پیگیری میکند و رویههای قضایی مشخصی برای این تخلفات در نظر گرفته است. بنابراین ردیابی و پیگیری قانونی سارقان نهتنها ممکن است، بلکه در خیلی از مواقع نتیجه میدهد.
برای اینکه پیگیریها به نتیجه برسد، سرعت عمل و داشتن اطلاعات دقیق تراکنش اهمیت بالایی دارد. هرچه زودتر متوجه کلاهبرداری شوید و مسیر خروج دارایی را پیدا کنید، شانس مسدود کردن حساب سارقان در صرافیها بیشتر میشود. در بخشهای بعدی دقیقاً بررسی میکنیم که چطور باید این مسیر را ردیابی کنید.
چگونه تراکنش ارز دیجیتال کلاهبرداری شده را ردیابی کنیم؟
وقتی متوجه سرقت شدید، اولین قدم حفظ خونسردی و جمعآوری دقیق اطلاعات تراکنش است. هر انتقالی در دنیای کریپتو ردپایی شفاف به جا میگذارد که به آن هش تراکنش یا تی ایکس آی دی (TxID) میگویند.
شما با داشتن این شناسه میتوانید مسیر حرکت دارایی خود را قدمبهقدم دنبال کنید. این ردگیری به شما نشان میدهد که سارقان سرمایه شما را به کدام آدرسها منتقل کردهاند و در نهایت پول به کجا رسیده است.
برای درک بهتر این فرایند، پیشنهاد میکنم مقاله کیف پول ارز دیجیتال چیست را بخوانید؛ در این مطلب توضیح دادهایم که ساختار آدرسها و تراکنشها در بلاک چین دقیقاً چطور کار میکند.
پیدا کردن شناسه تراکنش (TxID)
ابتدا باید وارد تاریخچه تراکنشهای کیف پول یا صرافی مبدأ شوید. در آنجا عبارتی طولانی شامل حروف و اعداد میبینید که همان هش تراکنش است. این کد ابزار اصلی شما برای شروع فرایند پیگیری به حساب میآید. برای آشنایی بیشتر با این شناسه، مقاله شناسه تراکنش یا TXID چیست را بخوانید.
استفاده از مرورگرهای بلاک چین (Block Explorers)
هر شبکهای مرورگر مخصوص به خود را دارد. مرورگری مثل اتر اسکن (Etherscan) مختص شبکه اتریوم است و شما باید شناسه تراکنش را در این سایتها وارد کنید تا جزئیات کامل انتقال را ببینید. شناخت شبکهها در این مرحله اهمیت زیادی دارد. اگر میخواهید با تفاوت این بسترها بیشتر آشنا شوید، مطلب انتخاب شبکه مناسب برای واریز و برداشت راهنمای خوبی است تا بدانید هر تراکنش را باید در کدام مرورگر رهگیری کنید. نمونههایی از این مرورگرها در جدول زیر قید شدهاند.
| شبکه | بلاک چین اکسپلورر |
| اتریوم | Etherscan.io |
| سولانا | Solscan.io |
| تون کوین (TON) | tonscan |
| ترون | tronscan |
| بایننس | mintscan |
| بایننس اسمارت چین | bscscan |
| بیت کوین | Btcscan.org |
بررسی مسیر انتقال و آدرس مقصد
پس از وارد کردن هش تراکنش در اکسپلورر، با اطلاعات مختلفی روبهرو میشوید. ابتدا باید بخش وضعیت (Status) را چک کنید تا مطمئن شوید تراکنش موفقیتآمیز بوده است. سپس باید آدرس مبدأ (From) و آدرس مقصد (To) را بهدقت بررسی کنید. مهمترین بخش در این ابزارها، توجه به برچسبها (Labels) است. این برچسبها به شما نشان میدهند آیا آدرس مقصد به پلتفرمهای متمرکزی مثل بایننس تعلق دارد یا صرفاً کیف پول شخصی سارق است.
سارقان معمولاً برای گمراه کردن شما، دارایی را بین چند آدرس مختلف جابهجا میکنند. شما باید با حوصله تمام این انتقالها را در مرورگر بلاک چین دنبل کانید. هدف نهایی این است که ببینیم آیا دارایی به حساب صرافی متمرکزی رسیده است یا خیر.
شناسایی صرافی مقصد و مسدودسازی حساب
سارق در نهایت برای نقد کردن سرمایه، دارایی را به پلتفرمهای معاملاتی انتقال میدهد. پلتفرمهای معتبر و امنی مثل صرافی بیت ۲۴، سیستم احراز هویت دقیقی دارند و به محض دریافت گزارش مستند یا دستور قضایی، سریعاً حساب فرد متخلف را مسدود میکنند. شما باید بلافاصله با پشتیبانی پلتفرم مقصد تماس بگیرید و با ارائه هش تراکنش، مانع از خروج سرمایه خود شوید.
با دنبال کردن این مراحل متوجه میشوید که بلاک چین به هیچوجه محیط امنی برای مخفی شدن سارقان نیست و پیگیریها میتوانند نتیجهبخش باشند. برای درک بهتر این موضوع و اینکه ببینیم این کلاهبرداریها در دنیای واقعی چگونه رخ میدهند و سارقان معمولاً از چه ترفندهایی استفاده میکنند، بهتر است به چند نمونه واقعی نگاهی بیندازیم. در بخش بعدی داستان چند کلاهبرداری معروف را با هم بررسی میکنیم.
مثالهایی از کلاهبرداریهای انجام شده
صحبت از کلاهبرداری همیشه تلخ است، ولی بررسی اتفاقات گذشته در بازار کریپتو به ما کمک میکند تا در تلههای مشابه نیفتیم. در تاریخ ارزهای دیجیتال، پروژههای پانزی و کلاهبرداریهای بزرگی شکل گرفتند که سرمایههای عظیمی را نابود کردند. بیایید چند نمونه از بزرگترین کلاهبرداریهای تاریخ کریپتو را با هم مرور کنیم.
- پروژه پلاس توکن (PlusToken): این پروژه چینی وعده سودهای نجومی میداد، ولی در واقعیت ساختار هرمی پانزی را اجرا میکرد. آنها قبل از ناپدید شدن، هزاران بیت کوین و اتریوم را سرقت کردند و بیش از دو میلیارد دلار ضرر به جا گذاشتند.
- پروژه وان کوین (OneCoin): روژا ایگناتووا که به ملکه کریپتو معروف است، این پروژه را به شکل بازاریابی شبکهای پیش برد. وان کوین اصلا بلاک چین نداشت و فقط بستههای آموزشی جعلی میفروخت که در نهایت چهار میلیارد دلار از سرمایه مردم را بلعید.
- سقوط صرافی اف تی ایکس (FTX): این پلتفرم جزو بزرگترین صرافیهای دنیا بود که ناگهان فرو ریخت. سم بنکمن فرید، بنیانگذار اف تی ایکس، سرمایه کاربران را بهصورت غیرقانونی خرج کرد و ضرری نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار روی دست سرمایهگذاران گذاشت.
- هک مهندسی اجتماعی مالون لام (Malone Lam): در این اتفاق، سه جوان آمریکایی توانستند بیش از ۲۳۰ میلیون دلار از یک سرمایهگذار سرقت کنند. آنها خودشان را جای تیم پشتیبانی گوگل و جمینای جا زدند و با ترفندهای فریبدهنده، به عبارات بازیابی کیف پول قربانی دست پیدا کردند.
- پروژه بیت کانکت (BitConnect): سازندگان این پلتفرم وعده پرداخت سودهای ثابت روزانه میدادند و ادعا داشتند رباتهای معاملهگر اختصاصی دارند. این ساختار پانزی فرو ریخت و ارزش توکن آن در چند ساعت ۹۶ درصد سقوط کرد.
- پروژه اسکوئید گیم (Squid Game): همزمان با ترند شدن سریال بازی مرکب، توکنی با همین نام عرضه شد که اجازه فروش به خریداران نمیداد. سازندگان پس از رسیدن قیمت به دو هزار و ۸۶۰ دلار، تمام سرمایهها را برداشتند و فرار کردند؛ اتفاقی که اصطلاحا به راگ پول (Rug Pull) معروف است و در بلاگ بیت۲۴ هم مفصلا درباره راگ پول چیست نوشتهایم.
سارقان در این پروژهها با وعدههای فریبنده، دارایی افراد زیادی را دزدیدند. برای اینکه با نشانههای خطر آشنا شوید، حتما مقاله نحوه شناسایی پروژه های جعلی و اسکم ارز دیجیتال را مطالعه کنید؛ ما در این مطلب به شما آموزش میدهیم چطور این پروژهها را قبل از سرمایهگذاری تشخیص دهید. حالا اگر ناخواسته در دام این افراد افتادیم، باید چه واکنشی نشان دهیم؟ در بخش بعدی قدمهای پس از کلاهبرداری را بررسی میکنیم.
بعد از کلاهبرداری ارز دیجیتال چه کاری انجام دهیم؟
وقتی متوجه میشوید سرمایه شما سرقت شده است، احتمالاً دچار ترس و اضطراب شدیدی میشوید. در این شرایط اولین واکنش خیلی از افراد تلاش برای تماس با فرد کلاهبردار است که این کار فقط باعث ضرر بیشتر یا پرداخت هزینههای جعلی برای ریکاوری میشود. برای پیگیری قانونی کلاهبرداری کریپتو در ایران، باید خونسرد باشید و یک مسیر مشخص و حقوقی را قدمبهقدم طی کنید.
با وجود اینکه ارزهای دیجیتال هنوز قانونگذاری مشخصی در ایران ندارند، اما عمل کلاهبرداری در قانون جرایم رایانهای کاملاً تعریف شده است. بنابراین مراجع قضایی و پلیس فتا پرونده شما را با جدیت پیگیری میکنند. برای اینکه این پیگیری به نتیجه برسد، باید مراحل زیر را بهسرعت انجام دهید:
- ایمنسازی داراییهای باقیمانده: اگر سارقان به کیف پول یا حساب صرافی شما نفوذ کردهاند، بلافاصله رمزهای عبور را تغییر دهید. هر رمزارزی که در کیف پول دارید را سریعاً به یک آدرس امن انتقال دهید. برای شناخت برنامههای امن و نحوه کار با آنها، پیشنهاد میکنم مقاله کیف پول نرم افزاری چیست را بخوانید تا داراییهای باقیمانده را در محیطی مطمئن ذخیره کنید.
- جمعآوری مستندات و شواهد دیجیتال: بدون مدرک، بهترین قاضیها هم نمیتوانند به شما کمک کنند. از تمام چتها، وعدههای سود در کانالهای تلگرامی، آدرس سایت جعلی و رسیدهای واریز بانکی اسکرینشات بگیرید. مهمترین مدرک شما هش تراکنش (TxID) است که اثر انگشت انتقال دارایی در شبکه بلاک چین محسوب میشود.
- ثبتنام در سامانه ثنا و تنظیم شکوائیه: ابتدا باید در سامانه ثنا ثبتنام کنید. سپس یک شکوائیه رسمی با عنوان «کلاهبرداری رایانهای و تحصیل مال از طریق نامشروع با استفاده از ارز دیجیتال» تنظیم کنید. در این شکوائیه، داستان کلاهبرداری را کاملاً شفاف بنویسید و تمام مدارک دیجیتال را ضمیمه آن کنید.
- مراجعه به دادسرا و ارجاع به پلیس فتا: با در دست داشتن شکوائیه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادسرای جرایم رایانهای بروید و شکایت خود را ثبت کنید. دادسرا معمولاً پرونده را برای بررسی تخصصی به پلیس فتا ارجاع میدهد.
- مسدودسازی حساب از طریق صرافیهای ایرانی: پلیس فتا با ابزارهای تحلیل بلاک چین مسیر خروج پول را ردیابی میکند. اگر سارق برای نقد کردن سرمایه، ارزها را به یک پلتفرم داخلی انتقال دهد، پلیس با ارائه حکم قضایی به آن صرافی، اطلاعات هویتی مجرم را دریافت میکند و حساب او مسدود میشود. صرافیهای معتبری مثل صرافی بیت ۲۴ همکاری بسیار دقیقی با نهادهای قانونی دارند و با دریافت این دستورات، سریعاً مسیر فرار سارق را میبندند.
طی کردن این مسیر نیازمند صبر است و پیگیریها زمان میبرند. سارقان معمولاً از چه روشهایی برای فریب مردم استفاده میکنند که کار به اینجا میرسد؟ در بخش بعدی، رایجترین تکنیکهای آنها را بررسی میکنیم تا هرگز در این دامها نیفتید.
رایجترین روشهای کلاهبرداری ارز دیجیتال
همانطور که دیدیم، مجرمان سایبری همیشه از یک مسیر ثابت برای سرقت استفاده نمیکنند و ترفندهای آنها هر روز پیچیدهتر میشود. آنها معمولاً روی احساساتی مثل طمع، ترس یا اعتماد شما حساب باز میکنند و با پیشنهادهای جذاب، دارایی شما را میدزدند. آشنایی با این روشها به شما کمک میکند تا دست کلاهبرداران را قبل از هر اقدامی بخوانید و از سرمایه خود محافظت کنید.
در ادامه رایجترین ترفندهای سارقان در دنیای کریپتو را بررسی میکنیم.
پروژههای پانزی و هرمی
در این ساختار، سارقان با وعده پرداخت سودهای تضمینی و بدون ریسک، پول کاربران جدید را به سرمایهگذاران قدیمیتر میدهند. آنها برای ترغیب افراد، پاداشهای سنگینی برای معرفی زیرمجموعه در نظر میگیرند و هیچ فعالیتی در بازار واقعی ندارند. این چرخه تا زمانی که افراد جدید وارد سیستم شوند ادامه دارد، اما بهمحض کاهش ورودیها، پروژه از هم میپاشد و سازندگان با تمام پولها فرار میکنند. در مقاله پانزی چیست بهطور کامل درباره این روش و راهکارهای پیشگیری از آن توضیح دادهایم.
کلاهبرداری جعل هویت سازمانها (Impersonation)
کلاهبرداران با جعل نام سازمانهای دولتی، پلیس، نهادهای مالیاتی یا پشتیبانی صرافیها با شما تماس میگیرند و ادعا میکنند حساب شما در خطر مسدودی قرار دارد. آنها برای ترساندن شما میگویند باید مالیات یا جریمه فوری پرداخت کنید و از شما میخواهند این مبلغ را با ارز دیجیتال بپردازید. همیشه یادتان باشد که نهادهای دولتی هرگز از شما درخواست پرداخت با کریپتو نمیکنند.
کلاهبرداری عاشقانه و قصابی خوک (Pig Butchering)
کلاهبرداران در شبکههای اجتماعی با هویت جعلی و تصاویر جذاب به شما نزدیک میشوند و برای ایجاد رابطه عاطفی ماهها وقت میگذارند. آنها پس از جلب اعتماد، خودشان را تریدر موفق معرفی میکنند و شما را به پلتفرمهای سرمایهگذاری جعلی میکشانند. شما در ابتدا سودهای ساختگی میبینید تا پول بیشتری واریز کنید، اما در زمان برداشت متوجه میشوید کل سرمایه از بین رفته است. این نوع کلاهبردی کمتر شناخته شده و درباره آن صحبت شده است؛ از این رو در مقالهای جداگانه بهطور کامل توضیح دادهایم که کلاهبرداری قصابی خوک چیست تا در دام آن نیفتید.
طرحهای پامپ و دامپ (Pump and Dump)
در این ترفند، گروهی از کلاهبرداران با تبلیغات گسترده و ادعاهای دروغین، قیمت یک ارز ناشناخته را بهصورت مصنوعی بالا میبرند. آنها با وعده تکنولوژیهای انقلابی یا حمایت افراد مشهور، کاربران را ترغیب به خرید میکنند. وقتی سرمایهگذاران عادی فریب میخورند و خرید میکنند، کلاهبرداران در قیمت اوج تمام توکنهای خود را میفروشند که باعث سقوط ناگهانی قیمت میشود.
حملات فیشینگ و سایتهای جعلی (Phishing)
سارقان سایتها یا درگاههای ورود جعلی میسازند که از نظر ظاهری دقیقاً شبیه صرافیهای معتبر هستند و حتی دامنههای مشابهی مثل «amozon» بهجای «amazon» ثبت میکنند. هدف آنها این است که شما نام کاربری، رمز عبور یا کلمات بازیابی کیف پول خود را در این سایتها وارد کنید. بهمحض ورود این اطلاعات، سارقان حساب شما را بهسرعت خالی میکنند؛ بنابراین همیشه آدرس صرافی را بوکمارک کنید. برای آشنایی بیشتر با این نوع حملات هم بهتر است مقاله فیشینگ در ارزهای دیجیتال را بخوانید.
طرحهای استخراج ابری تقلبی (Mining Scams)
کلاهبرداران پلتفرمهایی میسازند و ادعا میکنند با خرید اشتراک آنها میتوانید بدون دانش فنی، درآمد غیرفعال و دائمی داشته باشید. آنها برای فریب شما، داشبوردهای جعلی از میزان استخراج نشان میدهند و از شما میخواهند قدرت هش بیشتری بخرید. در واقعیت هیچ دستگاه ماینری وجود ندارد و این پلتفرمها فقط ساختاری پانزی برای سرقت پول شما هستند.
باجگیری و تهدید (Extortion Scams)
سارقان ایمیلهای تهدیدآمیز میفرستند و ادعا میکنند با هک کردن وبکم شما، عکسها یا اطلاعات خصوصیتان را به دست آوردهاند. آنها تهدید میکنند که اگر در زمان مشخصی به آنها بیت کوین ندهید، این اطلاعات را برای خانواده یا محل کارتان میفرستند. حتی اگر آنها مدرکی نداشته باشند، پرداخت باج فقط باعث میشود بیشتر از شما اخاذی کنند.
کلاهبرداری ایردراپ و هدایای جعلی (Giveaway)
سارقان با استفاده از حسابهای جعلی در شبکههای اجتماعی که نام افراد مشهور یا شرکتها را یدک میکشند، وعده میدهند که هر مقدار کریپتو برایشان بفرستید، دو برابر آن را پس میدهند. آنها با استفاده از اکانتهای دروغین و نظرات جعلی سعی میکنند شما را فریب دهند. یادتان باشد در دنیای واقعی هیچکس پول رایگان توزیع نمیکند.
کلاهبرداری استخدام جعلی (Employment Scams)
در این ترفند سارقان خود را مدیر منابع انسانی معرفی میکنند و پیشنهاد کارهای دورکاری با درآمد بالا به شما میدهند. آنها پس از مصاحبههای ساختگی، از شما میخواهند برای هزینههای آموزش، بررسی سوابق یا خرید نرمافزار، مقداری ارز دیجیتال برایشان واریز کنید. کارفرمایان واقعی هرگز برای استخدام از شما هزینه دلاری دریافت نمیکنند. بنابراین هوشیار باشید و در دام این افراد نیفتید!
شناخت این روشها و دیدن تنوع بالای ترفندهای کلاهبرداران، ممکن است این تصور را ایجاد کند که فعالیت در بازار ارزهای دیجیتال بسیار خطرناک است. اما واقعیت این است که سارقان تنها از یک نقطهضعف مشترک استفاده میکنند؛ ناآگاهی و بیدقتی کاربران. در واقع، با رعایت چند اصل ساده و بالا بردن امنیت حسابها، میتوانید راه نفوذ مجرمان را برای همیشه ببندید. در بخش پایانی، به سراغ مهمترین و کاربردیترین روشهایی میرویم که با انجام آنها میتوانید از سرمایه خود در برابر هر نوع کلاهبرداری محافظت کنید.
چگونه از کلاهبرداری ارز دیجیتال جلوگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه بهتر و راحتتر از پیگیریهای قانونی است. با رعایت چند اصل امنیتی ساده، میتوانید سپر دفاعی محکمی برای داراییهای خود بسازید. در ادامه کاربردیترین روشها برای در امان ماندن از تله سارقان را بررسی میکنیم.
انتخاب صرافی معتبر و امن
اولین خط دفاعی شما، پلتفرمی است که در آن معامله میکنید. استفاده از صرافیهای شناختهشده مانند صرافی بیت ۲۴ که سیستم احراز هویت سختگیرانه و پشتیبانی پاسخگو دارند، ریسک از دست رفتن سرمایه را بهشدت پایین میآورد.
بررسی دقیق و تحقیق شخصی
هرگز بر اساس حرف دیگران یا تبلیغات شبکههای اجتماعی روی پروژههای ناشناس سرمایهگذاری نکنید. همیشه وایتپیپر، تیم سازنده و هدف پروژه را بررسی کنید. برای اینکه بدانید کدام رمزارزها اعتبار بالایی دارند و درگیر پروژههای جعلی نشوید، در بلاگ بیت ۲۴ میتوانید درباره هر پروژه، تیم پشت آن و وایت پیپر پروژه بخوانید و سپس درباره آن تصمیمگیری کنید.
پرهیز از طمع و سودهای نجومی
قانون نانوشته بازار کریپتو این است که هیچ سود قطعی و تضمینشدهای وجود ندارد. هر پلتفرمی که وعده سودهای ثابت روزانه داد، بدون شک در حال اجرای ساختار پانزی است. اگر به دنبال کسب درآمد واقعی هستید، بهتر است مطالعه خود را نسبت به جوانب مختلف بازار کریپتو بالاتر ببرید. برای همین منظور قسمت تحلیل ارز های دیجیتال در بلاگ ۲۴ شکل گرفته است تا آخرین اخبار و تحلیل پروژهها را بتوانید آنجا بخوانید.
استفاده از تایید دو مرحلهای (2FA)
رمز عبور بهتنهایی برای محافظت از حساب شما کافی نیست. حتما نرمافزار گوگل آتنتیکیتور (Google Authenticator) را روی گوشی خود نصب کنید تا حتی اگر سارقان رمز شما را پیدا کردند، نتوانند وارد حساب شوند. تیم امنیت بیت ۲۴ هم هموراه تاکید میکند که برای بالاتر بردن امنیت حسابهای خود،این گزینه را فعال کنید.
کنترل لینکها و آدرسها
سارقان با ساختن لینکهای مخرب یا تغییر آدرسها سعی در سرقت دارند. سایت صرافی را حتما بوکمارک کنید و موقع انتقال وجه، چند حرف اول و آخر آدرس گیرنده را با دقت تطبیق دهید. حتی دیده شده است که تنها چند چک کردن چند حرف اول و آخر کفایت نمیکند؛ بعضا سودجویان چند حرف وسط آدرس را که حروفی شبیه به هم دارند، تغییر میدهند؛ بنابراین بهشخصه پیشنهاد میکنم باحوصله تمامی حروف آدرس مبدا و مقصد را مقایسه کنید تا از این خطر پرتکرار دور بمانید.
جمعبندی؛ پیشگیری مهمتر از پیگیری است
از دست دادن سرمایه تجربه بسیار تلخی است، ولی همانطور که دیدیم، پیگیری قانونی کلاهبرداریها در فضای کریپتو کاملا امکانپذیر است. با داشتن اطلاعات دقیق تراکنش و اقدام سریع، نهادهای قانونی میتوانند مسیر فرار سارقان را ببندند.
با این حال، بهترین راهکار این است که با افزایش دانش و انتخاب پلتفرمهای امن، اجازه ندهیم سارقان به دارایی ما نزدیک شوند. امیدواریم این راهنما برای شما مفید بوده باشد؛ پیشنهاد میکنیم برای بالا بردن اطلاعات خود، سایر مقالات آموزشی بلاگ بیت ۲۴ را نیز مطالعه کنید.
