کیف پول غیر حضانتی ارز دیجیتال چیست و چه تفاوتی با والت حضانتی دارد؟

کیف پول غیر حضانتی ارز دیجیتال چیست و چه تفاوتی با والت حضانتی دارد؟

لینک صفحه دانیال حجاری

کیف پول غیر حضانتی یا non-Custodial ارز دیجیتال از حضانتی یا Custodial متمایز است. تفاوت والت حضانتی و غیر حضانتی رمز ارز را بررسی می‌کنیم.

برای هر فعال بازارهای ارزهای دیجیتال یا توکن‌ های غیر مثلی (NFT)، داشتن یک کیف پول ضروری است. قبل از ورود به فضای بلاک چین و رمز ارز، ضرف نظر از مقدار پولی که می‌خواهید سرمایه گذاری کنید، ابتدا باید یک کیف پول مناسب انتخاب کنید. معیارهای متعددی برای تشخیص یک والت ارز دیجیتال مناسب وجود دارند، اما با توجه به سر و کار داشتن این ابزار با دارایی و سرمایه کاربران مهمترین فاکتور امنیت است. بحث حضانتی یا غیر حضانتی بودن کیف پول دقیقا با بحث امنیت ارتباط مستقیم دارد.

کیف پول ارز دیجیتال به زبان ساده ابزاری برای مدیریت کلیدهای خصوصی و عمومی است. کلید عمومی را می‌توان به آدرس ایمیل و کلید خصوصی را به پسورد آن تشبیه کرد. آدرس ایمیل (کلید عمومی) را می‌توانید به منظور دریافت نامه الکترونیکی (رمز ارز) بدون نگرانی در اختیار بقیه قرار بدهید. اما برای مدیریت ایمیل‌ها (دارایی رمز ارزی) و ارسال آ‌ن‌ها باید رمز عبور ارائه کنید. البته آدرس در بیشتر بلاک چین‌ها با کلید عمومی کیف پول حضانتی یا غیر حضانتی مورد استفاده متفاوت است، اما در هر صورت از روی آن ساخته می‌شود. به همین دلیل برای سادگی و درک بهتر این دو را یکسان در نظر می‌گیریم.

برخلاف تصور، در شبکه رمز ارزها یک سری سکه دیجیتالی وجود ندارد تا بلکه آن‌ها را در اپلیکیشن کیف پول خود، حضانتی یا غیر حضانتی، ذخیره کنید. همه چیز در بلاک چین (پایگاه داده محل ذخیره‌سازی تاریخچه تراکنش‌ها و موجودی حساب‌ها) رخ می‌دهد. در بلاک چین مشخص شده است که یک کلید عمومی چقدر دارایی دارد. بلاک چین اکثر رمز ارزهای محبوب مثل بیت کوین، اتریوم و کاردانو عمومی است و همه می‌توانند موجودی آدرس‌های مختلف را مشاهده کنند. اما فقط دارنده کلید خصوصی قادر به خرج کردن دارایی ذخیره در یک آدرس است. نحوه نگهداری کلید خصوصی وجه تمایز کیف پول های ارز دیجیتال حضانتی و غیر حضانتی است. به همین دلیل آن را نکته‌ای مهم در تعیین سطح امنیت والت‌های رمز ارزی خطاب کردیم.

تفاوت کیف پول حضانتی و غیر حضانتی

در امور مالی مدرن، برای ارائه‌دهندگان خدمات مانند بانک‌ها مراقبت از دارایی‌های کاربران یک روش استاندارد است. در واقع آن‌ها «حضانت» دارایی شما را بر عهده می‌گیرند. به همین دلیل وقتی می‌خواهید از موجودی حساب بانکی خود پول برداشت یا به حساب دیگری پول واریز کنید، با وجود تعلق داشتن آن سرمایه به شما از نظر حقوقی، در واقعیت درخواست خود را ابتدا به بانک تسلیم می‌کنید تا این کار را برای شما انجام بدهد. بانک‌ها می‌توانند این خواسته کاربران را به دلایلی که به نفع مشتریان نیست رد کنند و اجازه برداشت از حساب یا واریز پول را صادر نکنند! در کیف پول های ارز دیجیتال حضانتی نیز وضعیت مشابه است و امکان رخ دادن چنین مشکلی وجود دارد، به همین دلیل علاقه به استفاده از کیف پول های غیر حضانتی روز به روز بیشتر می‌شود.

علاوه بر آن، حتی زمانی که یک ارائه‌دهنده خدمات مالی مثل یک بانک سنتی در تلاش است تا از حقوق حضانت مشتریانش با حسن نیت حمایت کند، عوامل خارجی آن‌ها را مجبور به انجام اعمالی مخالف منافع مشتریان خواهند کرد. به عنوان نمونه ممکن است یک دولت با هدف کاهش سرعت بالا رفتن تورم، بانک‌ها را مجبور به محدود کردن برداشت از حساب برای مشتریان خود کنند. چنین اتفاقی تا کنون در سطح وسیع در کشورهای آرژانتین و یونان رخ داده است. نمونه دیگر که متاسفانه گریبان‌گیر ایرانیان زیادی شده، مجبور شدن بانک‌های خارجی به عدم سرویس‌دهی به کاربران ساکن کشورمان و از آن بدتر مسدود کردن دارایی‌های آن‌ها است. با توجه به متمرکز بودن برخی بسترهای ارائه خدمات کریپتویی ممکن است چنین اتفاقاتی برای دارایی‌های رمز ارزی نیز رخ بدهد، در نتیجه مزیت کیف پول های غیر حضانتی نسبت به والت های حضانتی مشخص می‌شود.

با ظهور سیستم‌های انتقال پول غیر متمرکز مبتنی بر بلاک چین بعد از تولد بیت کوین، برای اولین بار امکان ارائه خدمات مالی «غیر حضانتی» در مقیاسی گسترده فراهم شد. در این مدل کاربر همیشه حضانت کامل (تملک) دارایی‌های خود را در اختیار دارد و از ارائه‌دهنده خدمات مثلا شبکه بیت کوین یا اتریوم صرفا به عنوان رابطی برای مدیریت آسان سرمایه استفاده می‌کند. البته ظهور سرویس‌های جدید مثل صرافی‌های متمرکز مرسوم (نظیر بایننس، کوکوین یا کوینکس) اصل اساسی استفاده از یک پول غیر قابل کنترل را زیر سوال برده است، به طوری که حین استفاده از صرافی‌ها در واقع حضانتی سرمایه خود را به آن‌ها می‌دهید، هر چند شبکه ارز دیجیتال مورد استفاده غیر متمرکز است. در هر صورت آن‌ها می‌توانند به اختیار خود یا تحت فشار دولت‌ها اقدام به هر کاری کنند! اما در کیف پول های غیر حضانتی بر خلاف والت های حضانتی چنین چیزی امکان‌پذیر نیست.

حین استفاده از یک کیف پول غیر حضانتی نظیر تراست ولت، اتمیک والت، متامسک، لجر نانو ایکس یا دیگر والت‌ های نرم افزاری و سخت افزاری مشابه، نیازی به کسب اجازه نیست. این برخلاف روند ثبت نام در بانک‌های سنتی و حتی صرافی‌های رمز ارزی است که از شما اطلاعاتی هویتی می‌خواهند. در والت های غیر حضانتی هیچ فرآیندی به منظور بررسی و تایید حساب وجود ندارد و استفاده از برنامه کاملا ناشناس است. به همین دلیل هر کسی در دنیا می‌تواند برنامه را دانلود و بلافاصله شروع به استفاده از آن کند. علاوه بر عدم مشخص شدن هویت، در کیف پول های غیر حضانتی فقط شما به سرمایه‌تان دسترسی دارید. در نتیجه ارائه‌دهنده خدمات، دولت یا هر شخص و سازمان دیگر قادر نیست به تشخیص خود، شما را از برداشت یا واریز پول منع کند.

مشکل فقط فشار دولت‌ها و نهادهای نظارتی یا اقدامات خودخواسته بانک‌ها و صرافی‌ها نیست. برخی مواقع کاربران قربانی غفلت و کم‌کاری سرویس‌دهنده می‌شوند. به عنوان مثال با هک شدن یک بانک یا صرافی سرمایه مشتریان از بین خواهد رفت، در حالی که خودشان در این اتفاق هیچ تقصیری نداشته‌اند. اما وقتی از یک کیف پول غیر حضانتی استفاده می‌کنید، می‌توانید تمام اقدامات امنیتی ضروری را به کار ببندید، چون همه مسئولیت بر عهده خودتان است.

ریسک‌های استفاده از والت های غیر حضانتی

  • تصمیم‌های خودخواسته ارائه‌دهنده سرویس برای محدود کردن یا مسدود کردن دسترسی کاربران به دارایی خود
  • اجبار از سوی دولت‌ها یا نهادهای نظارتی برای محدود کردن یا مسدود کردن دسترسی کاربران به دارایی خود
  • هک شدن سیستم به خاطر ذات متمرکز آن
  • ورشکسته شدن شرکت سرویس‌دهنده
  • کلاهبرداری ارائه‌دهنده خدمات و سرقت سرمایه کاربران

مسئولیت بیشتر کاربر در کیف پول های غیر حضانتی

قدرت زیاد با مسئولیت زیاد همراه است! از آن جایی که فقط شما به سرمایه‌تان دسترسی دارید، باید کیف پول را با دقت مدیریت و از آن درست محافظت کنید.

تصور کنید کارت بانکی خود را گم یا رمز عبور سامانه خدمات اینترنتی بانک را فراموش کرده‌اید. در این شرایط می‌توانید به مرجعی که حضانت دارایی شما را در اختیار گرفته مراجعه و با ارائه مدارک هویتی مجددا درخواست صدور یک کارت جدید یا تعریف رمز عبور جدید برای حساب کنید. وضعیت صرافی‌های ارز دیجیتال هم مشابه است. در صورت فراموش کردن رمز عبور خود یا رخ دادن هر اتفاقی برای دستگاهی که اپلیکیشن صرافی را روی آن نصب کرده‌اید، با درخواست از بخش پشتیبانی، آن‌ها مشکل را برطرف خواهند کرد. همچنین وقتی شبکه‌ای برنامه‌ای برای تبدیل توکن دارد، صرافی به طور خودکار عملیات تبدیل توکن‌های قدیمی به جدید را برای کاربران انجام می‌دهد.

اما وقتی از یک کیف پول غیر حضانتی نظیر تراست ولت، بدون ارائه اطلاعاتی هویتی، استفاده می‌کنید، تنها چیزی که در اختیار شما قرار می‌گیرد یک عبارت متشکل از 12، 18 یا 24 کلمه تحت عنوان «عبارت بازیابی» یا «ریکاوری فریز» (Recovery Phrase) است. دار و ندار شما این کلمه‌ها هستند. اگر میلیون‌ها یا میلیاردها دلار در یک والت غیر حضانتی ذخیره کرده باشید، تنها راه دسترسی مجدد به سرمایه در صورت بروز هر گونه مشکل برای گوشی، کامپیوتر یا خود اپلیکیشن، همین عبارت بازیابی است.

اهمیت والت های رمز ارزی غیر حضانتی برای ایرانیان

اهمیت استفاده از کیف پول های غیر حضانتی ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی دو چندان می‌شود. همانطور که گفتیم یک صرافی متمرکز نظیر بایننس، کوکوین و کوینکس هم ممکن است شبیه یک بانک سنتی تحت فشار یک دولت خاص مخصوصا ایالات متحده آمریکا قرار بگیرد و در ادامه ارائه خدمات به یک سری کاربران را محدود و دارایی عده‌ای را مسدود کند.

این موضوع اکنون درباره Binance، بزرگترین صرافی کریپتو دنیا، صادق است. این شرکت تحت تاثیر تحریم‌های آمریکا از ارائه خدمات به ساکنان یک سری کشورها از جمله ایران خودداری می‌کند. اگر آن‌ها به روش‌های مختلف تحریم‌ها را دور زده و شروع به فعالیت در این سرویس مالی حضانتی کنند، با لو رفتن حقیقت (مخصوصا از روی موقعیت جغرافیایی دستگاه کاربر بر اساس آدرس IP) بایننس سرمایه ارز دیجیتالشان را مسدود خواهد کرد. سایر صرافی‌ها نظیر KuCoin که اکنون با چراغ خاموش به ایرانیان سرویس می‌دهند، قبلا تجربه مسدود کردن دارایی کاربران را داشته‌اند. این موضوع سبب می‌شود کیف پول های غیر حضانتی برای ساکنان کشورمان جذابیت بیشتری پیدا کنند.

البته حین استفاده از ارزهای دیجیتال دارای شبکه متمرکز نگرانی همچنان وجود دارد؛ کاربری که در تراست ولت یا یک کیف پول غیر حضانتی دیگر بیت کوین، اتریوم یا کاردانو جابه‌جا می‌کند نگران تحریم نیست، اما چنین نگرانی در زمان استفاده رمز ارزهای متمرکزی نظیر تتر و مخصوصا دیگر استیبل کوین‌ها وجود دارد. در مقایسه با اولین سال‌های ظهور بیت کوین اکنون ابزارهای پیشرفته‌ای برای ردیابی و تشخیص هویت آدرس‌های رمز ارزی وجود دارد. در ارتباط با شبکه‌ای نظیر بیت کوین کاری از دست دولت‌های تحریم‌کننده ساخته نیست، اما آن‌ها می‌توانند توسعه‌دهنده تتر یا سایر ارزهای دیجیتال متمرکز را تحت فشار قرار بدهند. یکی از راه‌های جلوگیری از بروز مشکل، به کار بردن نرم افزارهای تغییر آدرس آی‌پی نظیر VPN است.

کدام کیف پول‌ ها حضانتی و کدام غیر حضانتی هستند؟

صرافی‌های ارز دیجیتال بهترین نمونه از کیف پول های حضانتی محسوب می‌شوند. آن‌ها کلیدهای خصوصی مربوط به رمز ارزهای ذخیره در حساب یک کاربر را در اختیارش قرار نمی‌دهند. در اینجا برای ورود به وب سایت یا اپلیکیشن، شبیه زمان ورود به وب سایت یا اپلیکیشن ارائه خدمات بانکی اینترنتی، نام کاربری و رمز عبور ارائه می‌کنید. به خاطر کارکرد حضانتی، استفاده از آن‌ها برای خرید و فروش (ترید) بسیار سریع‌تر و راحت‌تر است، اما به خاطر همین مدل، استفاده از آن‌ها برای ذخیره‌سازی طولانی مدت سرمایه ارز دیجیتال توصیه نمی‌شود.

اغلب والت‌های آنلاین تحت وب هم به همین شیوه کار می‌کنند. آن‌ها برای سهولت در استفاده کلیدهای خصوصی را نزد خود نگه می‌دارند و مدیریت می‌کنند. برخی کاربران سادگی استفاده از والت های حضانتی را دوست دارند، اما نسبت به ضعف امنیت آن‌ها بی‌توجه هستند!

اپلیکیشن‌های کیف پول عادی نظیر تراست والت، اتمیک والت، گواردا والت، اکسودوس والت، فری والت و بقیه نرم افزارهای مشابه آن‌ها که بعد از نصب روی گوشی هوشمند و تبلت یا کامپیوتر دسکتاپ و لپ تاپ به شما عبارت بازیابی می‌دهند، کیف کیف پول های غیر حضانتی هستند. در اینجا کلیدهای خصوصی به جای ذخیره شدن در سرورهای آنلاین متعلق به شرکت توسعه‌دهنده صرافی یا کیف پول، بعد از رمزنگاری شدن در حافظه خود دستگاه نگهداری می‌شوند. البته تضمینی وجود ندارد! بعید نیست یک اپلیکیشن بعد ارائه عبارت بازیابی و ذخیره کردن کلید خصوصی در حافظه گوشی یا کامپیوتر، نسخه‌ای از آن‌ها را برای خود هم ارسال نکند! به همین دلیل نمی‌توان به هر اپلیکیشن والت غیر حضانتی اعتماد کرد. کیف پول های نام برده در بالا جزو معتبرترین و پراستفاده‌ترین هستند و می‌توانید با خیال راحت از آ‌ن‌ها استفاده کنید.

سرد در برابر گرم

کیف پول‌های سخت افزاری هم جزو والت‌ های غیر حضانتی هستند. گفتیم امنیت کیف پول های حضانتی عادی مثل اپلیکیشن‌های موبایل در مقایسه با والت های حضانتی بیشتر است. حال کیف پول های سخت افزاری در مقایسه با غیر حضانتی‌ های عادی امنیت بسیار بسیار بیشتری دارند.

والت های non-Custodial از یک دیدگاه به دو دسته‌بندی گرم (هات) و سرد (کلد) تقسیم می‌شود. اتصال یا عدم اتصال (همیشگی) به اینترنت گرم یا سرد بودن را مشخص می‌کند. کیف پول های سخت افزاری یکی از انواع والت های سرد هستند. نوع دیگر کیف پول کاغذی است که به خاطر دشواری نسبی در استفاده کاربران فقط برای نگهداری طولانی مدت سرمایه سراغ آن‌ها می‌روند.

والت های غیر حضانتی سخت افزاری دو مزیت بزرگ دارند؛ نخست این که حافظه محل ذخیره‌سازی کلیدهای خصوصی در آن‌ها ایزوله است و به جز زمان وصل شدن به دستگاه برای ایجاد تراکنش، ارتباطی با اینترنت ندارند (اما تراست ولت یا نرم افزارهای مشابه با هر مرتبه وصل شدن گوشی به اینترنت در معرض آن قرار می‌گیرند). مزیت دیگر 24 کلمه‌ای بودن عبارت بازیابی آن‌ها است که امنیت را افزایش می‌دهد.

سایز مزیت‌های والت های غیر حضانتی

کیف پول‌ های کریپتو غیر حضانتی امکان دسترسی مستقیم به بلاک چین‌های عمومی را فراهم می‌کنند. به همین دلیل یک سری محدودیت‌های مربوط به استفاده از صرافی‌ها از بین خواهند رفت. به عنوان مثال بعضی از آن‌ها به شما اجازه می‌دهند کارمزد شبکه را به صورت دستی مشخص کنید. به این ترتیب در صورت نداشتن عجله‌ (برای پردازش و تایید سریع‌تر) کارمزدی پایین‌تر از حد متوسط شبکه و در صورت داشتن عجله کارمزدی بالاتر از آن مشخص می‌کنید.

ویژگی دیگری که مجددا به لطف دسترسی مستقیم به بلاک چین‌ها فراهم شده امکان تعامل با قراردادهای هوشمند است. به این ترتیب به دنیای وسیع اپلیکیشن‌های غیر متمرکز از جمله پلتفرم‌های حوزه دیفای دسترسی خواهید داشت. معروف‌ترین و پراستفاده‌ترین آن‌ها صرافی‌های غیر متمرکز محسوب می‌شوند.

تهیه شده در بیت 24

برچسب‌ها:

افزودن نظر

کد اشتباه است!